CẢ CỘNG ĐỒNG NGƯỜI VIỆT TỴ NẠN AI CŨNG HÃNH DIỆN VỀ SỰ THÀNH ĐẠT CỦA CÁC CHÁU NẦY - KHẮP NƠI SẼ THÁN PHỤC HƠN NẾU CÁC CHÁU NẦY KHÔNG TRỞ CỜ THEO CỘNG NHƯ NHỮNG ĐỨA KHỐN NẠN KHÁC./-Mt68

_______________

TỪ THUYỀN NHÂN VN ĐẾN GHẾ THẨM PHÁN TẠI THỦ ĐÔ HOA KỲ: John Cường Trương viết tiếp câu chuyện thành công của người ViệtMột người Việt bước lên ghế thẩm phán giữa thủ đô Washington, D.C.

Từ một cậu bé cùng cha rời Việt Nam trên chiếc thuyền đánh cá, trải qua trại tị nạn Hong Kong rồi bắt đầu cuộc đời mới tại Hoa Kỳ, John Cường Trương đã đi một hành trình dài để bước tới một trong những cột mốc đáng nhớ nhất trong sự nghiệp pháp lý của mình. Hôm Thứ Sáu, 18 Tháng Chín, ông tuyên thệ tại H. Carl Moultrie Courthouse để đảm nhận cương vị thẩm phán Tòa Thượng Thẩm District of Columbia, trở thành một trong những người Mỹ gốc Việt hiếm hoi ngồi trên ghế thẩm phán của hệ thống tư pháp tại thủ đô Hoa Kỳ. Phía sau khoảnh khắc trang trọng ấy không chỉ là câu chuyện của một luật sư thành đạt. Đó còn là câu chuyện về một gia đình người Việt tị nạn, về những năm tháng kiên trì đi học, làm việc, phục vụ trong ngành tư pháp Hoa Kỳ và về một thế hệ người Việt từ chỗ đặt chân tới nước Mỹ gần như với hai bàn tay trắng đã dần bước vào những vị trí quan trọng trong đời sống pháp luật và xã hội.

Với cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ, ý nghĩa của sự kiện còn đặc biệt hơn khi ông John Cường Trương tiếp bước Thẩm phán Danny Lâm Nguyễn, một người Mỹ gốc Việt khác tại Tòa Thượng Thẩm District of Columbia. Ông Nguyễn từng được Tổng thống Donald Trump đề cử năm 2020 và sau đó được Tổng thống Joe Biden đề cử lại năm 2023; Thượng Viện Hoa Kỳ chuẩn thuận ông ngày 10 Tháng Bảy, 2024, trước khi ông tuyên thệ nhậm chức ngày 29 Tháng Bảy cùng năm. Giờ đây, sự hiện diện thêm của John Cường Trương trên ghế thẩm phán tạo nên một dấu mốc đáng chú ý cho cộng đồng người Việt tại chính trung tâm quyền lực của Hoa Kỳ.

Từ chiếc thuyền đánh cá rời Việt Nam đến nước Mỹ

Nếu chỉ nhìn vào chức danh hôm nay, người ta dễ quên rằng điểm khởi đầu của John Cường Trương hoàn toàn không nằm trong những hành lang của tòa án Washington. Chính ông từng kể lại câu chuyện gia đình trước Thượng Viện Hoa Kỳ trong quá trình xem xét đề cử của mình. Cha mẹ ông là Brian Trương và Mai Nguyễn. Trong một quyết định mà ông mô tả là đầy can đảm, gia đình buộc phải chia nhau ra để tìm đường sống, dù không biết sau cuộc chia ly ấy liệu họ còn có ngày gặp lại hay không. Cha ông đưa Cường rời Việt Nam trước trên một chiếc thuyền đánh cá. Hai cha con vượt biển và tới một trại tị nạn tại Hong Kong, trước khi cuối cùng được định cư tại Hoa Kỳ. Một năm sau, mẹ ông cùng người em trai Kent cũng thực hiện hành trình nguy hiểm tương tự. May mắn thay, gia đình cuối cùng đoàn tụ trên đất Mỹ.

Đó là một chi tiết khiến con đường dẫn tới chiếc ghế thẩm phán hôm nay mang một ý nghĩa hoàn toàn khác. Khi tới Hoa Kỳ, cha mẹ ông không có nhiều tài sản và cũng chưa biết ngôn ngữ của quê hương mới. Nhưng theo lời John Cường Trương, họ mang theo hy vọng và niềm tin vào đất nước đã tiếp nhận gia đình mình. Cha mẹ dạy các con ba điều tưởng đơn giản nhưng đã theo ông suốt cuộc đời: coi trọng giáo dục, làm việc chăm chỉ và kiên trì. Người Việt có câu “có công mài sắt, có ngày nên kim”. Trong trường hợp của John Cường Trương, câu nói ấy dường như được viết thành một hành trình kéo dài hàng chục năm: từ một trại tị nạn đến trường đại học, từ một luật sư trẻ tới công tố viên liên bang, rồi cuối cùng từ phía trước bục tranh tụng bước lên phía sau chiếc ghế thẩm phán.

“Chúng ta phải kiên nhẫn, phải bỏ công bỏ sức làm việc”

Trong cuộc trò chuyện với nhật báo Người Việt nhân dịp tuyên thệ, tân thẩm phán không nói về thành công như một điều đến bất ngờ. Ông nhấn mạnh tới sự kiên nhẫn và công sức của cả một hành trình dài: “Để có được ngày hôm nay, tôi nghĩ rằng chúng ta phải kiên nhẫn, phải bỏ công bỏ sức làm việc. Hơn nữa, tôi được rất nhiều người giúp đỡ. Cho nên, bây giờ tôi cũng sẵn sàng giúp lại người khác.”

Câu nói ngắn nhưng phản ánh khá rõ con đường nghề nghiệp của ông. Thành công trong ngành luật Hoa Kỳ hiếm khi là một cuộc chạy nước rút. Để bước lên ghế thẩm phán, ứng viên phải tích lũy nhiều năm kinh nghiệm, xây dựng uy tín nghề nghiệp, trải qua quá trình đề cử và xem xét, rồi đối diện với thủ tục chuẩn thuận của Thượng Viện. Với John Cường Trương, hành trình ấy còn kéo dài qua nhiều đời tổng thống và nhiều lần đề cử. Bởi vậy chữ “kiên nhẫn” mà ông nhắc tới không phải một lời khuyên sáo rỗng. Nó gần như là bản tóm tắt của chính con đường ông đã trải qua.

Hơn hai thập niên trong cộng đồng pháp lý Washington, D.C.

John Cường Trương không phải một cái tên mới xuất hiện trong giới luật pháp thủ đô. Trước khi trở thành thẩm phán, ông đã có hơn 25 năm gắn bó với cộng đồng pháp lý Washington, D.C. Ông bắt đầu sự nghiệp bằng vị trí law clerk – thư ký luật pháp – cho Thẩm phán liên bang Ricardo M. Urbina tại U.S. District Court for the District of Columbia. Trong lời khai trước Thượng Viện, ông dành sự cảm kích đặc biệt cho Thẩm phán Urbina, nói rằng sự cố vấn và tình bạn của vị thẩm phán này đã hướng dẫn ông trong cả đời sống nghề nghiệp lẫn cá nhân.

Sau giai đoạn làm thư ký tòa, ông bước vào hành nghề tư nhân và làm việc khoảng sáu năm trong lĩnh vực tranh tụng dân sự phức tạp. Kinh nghiệm ấy giúp ông nhìn hệ thống tư pháp từ phía luật sư đại diện cho thân chủ trước khi chuyển sang phục vụ chính phủ liên bang. Năm 2005, ông gia nhập Văn Phòng Công Tố Hoa Kỳ tại District of Columbia. Đây trở thành nơi ông dành phần lớn sự nghiệp của mình.

Trong khoảng hai thập niên làm Assistant U.S. Attorney, ông đảm nhiệm cả công việc dân sự lẫn hình sự. Có khoảng năm năm ông làm việc hoàn toàn tại Criminal Division, truy tố các vụ misdemeanor và felony tại District of Columbia. Sau đó ông tiếp tục tích lũy kinh nghiệm trong những vụ kiện dân sự liên bang, đại diện cho quyền lợi của chính phủ Hoa Kỳ trước tòa. Đến năm 2022, ông được thăng chức Deputy Chief của Civil Division, phụ trách giám sát và cố vấn cho các Assistant U.S. Attorneys trong nhiều khía cạnh của hoạt động tranh tụng tại tòa án liên bang.

Đó là một nền tảng nghề nghiệp đặc biệt rộng. Một thẩm phán không chỉ cần biết luật trên sách vở; người ngồi trên ghế xét xử phải hiểu cách một vụ án được hình thành, cách công tố viên suy nghĩ, cách luật sư tranh tụng xây dựng lập luận, cách chứng cứ được đưa ra và quan trọng hơn cả là tác động của một quyết định tư pháp đối với những con người đứng trước tòa.

Con đường tới ghế thẩm phán kéo dài qua nhiều đời tổng thống

Hành trình bổ nhiệm của John Cường Trương cũng cho thấy tại sao ông đặc biệt nhấn mạnh hai chữ “kiên nhẫn”. Tên ông đã xuất hiện trong quá trình tìm kiếm ứng viên cho Tòa Thượng Thẩm District of Columbia từ nhiều năm trước. Năm 2020, ông được Tổng thống Donald Trump đề cử vào Tòa Thượng Thẩm D.C. Nhưng quá trình bổ nhiệm không hoàn tất trước khi nhiệm kỳ đầu của ông Trump kết thúc. Sau đó, ông lại được Tổng thống Joe Biden đề cử. Trong phiên điều trần trước Thượng Viện năm 2024, chính John Cường Trương nói rằng ông vô cùng biết ơn và vinh dự khi được Tổng thống Biden đề cử trong năm đó sau khi từng được Tổng thống Trump đề cử năm 2020.

Đến năm 2025, Tổng thống Trump, sau khi trở lại Tòa Bạch Ốc, một lần nữa gửi tên John Cường Trương tới Thượng Viện. Lần này ông được đề cử cho một nhiệm kỳ 15 năm tại Tòa Thượng Thẩm District of Columbia, thay thế vị trí của Thẩm phán Wendell P. Gardner Jr. đã nghỉ hưu. Hồ sơ của Thượng Viện ghi nhận John Cuong Truong cùng Elana S. Suttenberg và Stephen F. Rickard là ba ứng viên cho các ghế Associate Judge của D.C. Superior Court. Cuối cùng, quá trình chuẩn thuận hoàn tất và con đường kéo dài nhiều năm đã đưa ông tới lễ tuyên thệ.

Nhìn theo góc độ này, việc ông được các chính quyền thuộc hai đảng khác nhau đề cử qua nhiều thời điểm cũng là một chi tiết đáng chú ý trong hồ sơ nghề nghiệp của ông. Nhưng quan trọng hơn, nó cho thấy chiếc ghế thẩm phán hôm nay không phải thành quả của vài tháng vận động mà là điểm đến sau nhiều năm chờ đợi, làm việc và tiếp tục phục vụ trong khi tiến trình chính trị tại Washington thay đổi.

Tòa Thượng Thẩm D.C. – nơi luật pháp chạm trực tiếp vào đời sống người dân

Tên gọi “Superior Court” đôi khi khiến người đọc Việt Nam dễ hiểu nhầm đây là một tòa phúc thẩm hoặc một tòa án liên bang cấp cao. Thực tế, Superior Court of the District of Columbia là tòa xét xử chính của Washington, D.C., giải quyết một phạm vi rất rộng những vấn đề pháp lý phát sinh trong đời sống của cư dân thủ đô. Đây là nơi những nguyên tắc lớn của luật pháp gặp những câu chuyện rất cụ thể của con người: hình sự, dân sự, gia đình và nhiều tranh chấp khác.

Bởi vậy, việc một người từng là thuyền nhân Việt Nam trở thành thẩm phán tại đây mang ý nghĩa không chỉ về danh vị. Hàng chục năm trước, gia đình ông là những người mới tới Hoa Kỳ, không thông thạo ngôn ngữ và phải xây dựng cuộc sống gần như từ đầu. Hôm nay, người con của gia đình ấy trở thành một trong những người được giao trách nhiệm áp dụng pháp luật và đưa ra những quyết định ảnh hưởng trực tiếp tới cuộc đời của người dân tại thủ đô nước Mỹ.

John Cường Trương và dấu ấn trong cộng đồng luật sư Á Châu

Bên cạnh công việc trong chính phủ liên bang, John Cường Trương còn hoạt động tích cực trong cộng đồng luật sư người Mỹ gốc Á và Thái Bình Dương. Ông từng giữ chức chủ tịch Asian Pacific American Bar Association of the Greater Washington, D.C. Area – thường được gọi là APABA-DC – một tổ chức có vai trò kết nối, hỗ trợ và phát triển nghề nghiệp cho các luật sư gốc Á tại khu vực thủ đô.

Ông cũng từng nhận APABA-DC Member Appreciation Award nhằm ghi nhận sự tham gia và cố vấn liên tục cho cộng đồng nghề nghiệp. Ở cấp quốc gia, National Asian Pacific American Bar Association – NAPABA – từng vinh danh ông trong nhóm những luật sư xuất sắc dưới 40 tuổi. Những hoạt động này phù hợp với điều ông nói sau lễ tuyên thệ: bản thân từng được rất nhiều người giúp đỡ, vì vậy giờ đây ông muốn giúp lại những người khác.

Trong những ngành nghề cạnh tranh như luật, một người đi trước mở được một cánh cửa đôi khi tạo điều kiện cho rất nhiều người đi sau. Đối với thế hệ luật sư trẻ gốc Việt, việc nhìn thấy một cái tên Việt Nam trên danh sách thẩm phán tại Washington có thể mang một ý nghĩa khác hẳn việc chỉ đọc những câu khẩu hiệu về cơ hội.

Danny Lâm Nguyễn – người Việt đi trước trên cùng một tòa án

Trước John Cường Trương, Thẩm phán Danny Lâm Nguyễn đã tạo nên một dấu mốc quan trọng cho cộng đồng người Việt tại Tòa Thượng Thẩm District of Columbia. Hồ sơ chính thức của D.C. Courts cho biết ông Nguyễn được Tổng thống Donald Trump đề cử năm 2020 và Tổng thống Joe Biden đề cử lại năm 2023. Thượng Viện chuẩn thuận đề cử ngày 10 Tháng Bảy, 2024 và ông tuyên thệ nhậm chức ngày 29 Tháng Bảy, 2024.

Danny Lâm Nguyễn cũng có một lý lịch nghề nghiệp đáng chú ý. Trước khi trở thành thẩm phán, ông làm Associate General Counsel trong nhóm Business Investigations tại Booz Allen Hamilton. Trước đó ông có hơn tám năm làm công tố viên liên bang, từng xử lý các vụ gian lận tài chính phức tạp trên toàn quốc với tư cách Trial Attorney tại Criminal Division của Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ và truy tố tội phạm bạo lực với tư cách Assistant U.S. Attorney tại Washington, D.C. Ông từng làm việc tại hãng luật WilmerHale và làm law clerk cho Thẩm phán liên bang Reggie B. Walton. Ông tốt nghiệp UCLA và nhận bằng Juris Doctor magna cum laude từ Georgetown University Law Center.

Sự hiện diện của Danny Lâm Nguyễn rồi John Cường Trương cho thấy người Mỹ gốc Việt không còn chỉ xuất hiện trong ngành luật với tư cách luật sư di trú hay những văn phòng phục vụ cộng đồng như hình ảnh quen thuộc của nhiều thập niên trước. Thế hệ người Việt tại Hoa Kỳ ngày nay đã hiện diện ở nhiều tầng của hệ thống pháp luật: luật sư tư nhân, công tố viên, luật sư chính phủ và thẩm phán.

Từ người tị nạn được nước Mỹ đón nhận đến người thực thi công lý của nước Mỹ

Có lẽ phần xúc động nhất trong câu chuyện John Cường Trương nằm trong chính lời ông nói về cha mẹ trước Thượng Viện. Cha mẹ ông tới Hoa Kỳ với rất ít tài sản, không biết ngôn ngữ của quê hương mới nhưng mang theo hy vọng và niềm tin. Họ làm việc, hy sinh và đặt giáo dục của các con vào vị trí quan trọng. Nhiều năm sau, người con từng cùng cha ngồi trên chiếc thuyền đánh cá rời Việt Nam lại ngồi trước các thượng nghị sĩ Hoa Kỳ để được xem xét cho một chiếc ghế thẩm phán.

Khoảng cách giữa hai hình ảnh ấy không thể đo bằng dặm.

Nó được đo bằng hàng chục năm.

Được đo bằng những ngày cha mẹ đi làm trong một đất nước chưa quen thuộc, bằng những năm con cái đi học, bằng hàng nghìn giờ đọc hồ sơ pháp lý, những phiên tòa, những vụ án, những lần thất bại và cả những năm chờ đợi một tiến trình bổ nhiệm chưa biết bao giờ mới hoàn tất.

Người Mỹ có câu: “Where there’s a will, there’s a way” – nơi nào có ý chí, nơi đó có con đường. Người Việt lại có câu “nước chảy đá mòn”. Hai nền văn hóa khác nhau nhưng gặp nhau ở cùng một điểm: những thành quả bền vững thường không được xây trong một ngày.

Hai chữ “kiên nhẫn” phía sau một hành trình dài

Khi John Cường Trương nói “chúng ta phải kiên nhẫn”, lời ấy càng có sức nặng nếu nhìn lại chính hồ sơ đề cử của ông. Ông từng được đề cử, chờ đợi, rồi tiến trình không hoàn tất. Ông lại được đề cử dưới một chính quyền khác, tiếp tục trải qua quá trình xem xét. Sau đó chính quyền thay đổi thêm một lần nữa và tên ông lại được đưa ra. Trong suốt thời gian ấy, ông vẫn tiếp tục công việc tại U.S. Attorney’s Office, tiếp tục tích lũy kinh nghiệm và tiếp tục phục vụ trong ngành luật.

Nhiều người thường nhìn thấy một lễ tuyên thệ kéo dài vài chục phút mà không nhìn thấy hàng chục năm phía trước nó. Người ta nhìn thấy chiếc áo choàng thẩm phán nhưng không nhìn thấy những đêm đọc hồ sơ. Nhìn thấy chức danh nhưng không nhìn thấy con đường từ một đứa trẻ tị nạn tới trường luật, từ trường luật tới văn phòng luật, từ văn phòng luật tới công tố viên liên bang và từ công tố viên tới ghế xét xử.

Thành công vì thế đôi khi giống một cây cổ thụ. Người đi ngang nhìn thấy tán lá; người trồng cây mới biết bao nhiêu năm bộ rễ phải âm thầm lớn dưới mặt đất.

“Tôi được nhiều người giúp đỡ, bây giờ tôi cũng sẵn sàng giúp lại người khác”

Nếu chữ “kiên nhẫn” là một nửa thông điệp của John Cường Trương thì nửa còn lại là sự biết ơn. Trong những phát biểu của mình, ông nhiều lần nhắc tới những người đã giúp đỡ trên hành trình nghề nghiệp: cha mẹ, vợ, con, em trai, đồng nghiệp, những vị thẩm phán cố vấn và các lãnh đạo tại U.S. Attorney’s Office.

Vợ ông, Sabrina Vasa, cũng là một luật sư. Hai người có hai con gái. Trong lời khai trước Thượng Viện, ông gọi các con là niềm vui và thành tựu lớn nhất của đời mình. Ông cũng nhắc tới em trai Kent Trương, người mà ông gọi là một tấm gương đối với mình, cùng em dâu, bác sĩ Ngọc Bùi.

Những chi tiết gia đình ấy khiến câu chuyện vượt ra ngoài một bản résumé nghề nghiệp. Bởi đằng sau gần như mọi câu chuyện thành công của thế hệ người Việt tị nạn đầu tiên và con cái họ đều có một phần lịch sử gia đình: người đi trước hy sinh để người đi sau có cơ hội bước xa hơn.

Một dấu mốc đáng tự hào của cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ

Sự kiện John Cường Trương bước lên ghế thẩm phán tại Washington, D.C. không thể đại diện cho trải nghiệm của tất cả người Mỹ gốc Việt, nhưng nó là một dấu mốc đáng chú ý trong lịch sử trưởng thành của cộng đồng. Người Việt đến Hoa Kỳ qua nhiều con đường và nhiều thời kỳ khác nhau, nhưng một bộ phận lớn của thế hệ sau năm 1975 bắt đầu bằng thân phận người tị nạn. Những gia đình ấy phải học tiếng Anh, tìm việc, nuôi con, thích nghi với luật pháp và văn hóa mới. Thế hệ tiếp theo bước vào đại học. Rồi từ đại học bước vào y khoa, kỹ thuật, doanh nghiệp, quân đội, chính quyền và luật pháp.

Ngày hôm nay, câu chuyện không còn chỉ là “người Việt đã hội nhập được hay chưa”. Câu hỏi đã thay đổi: người Việt đang đóng góp như thế nào vào những định chế của quốc gia mà họ gọi là quê hương?

Một người Mỹ gốc Việt ngồi trên ghế thẩm phán tại thủ đô Hoa Kỳ là một câu trả lời cụ thể.

Từ một chiếc thuyền nhỏ tới chiếc ghế lớn – nhưng bài học cuối cùng vẫn là sự kiên trì

John Cường Trương không đến Washington với tư cách một người đã được định sẵn cho thành công. Ông đến Hoa Kỳ từ hoàn cảnh của một gia đình thuyền nhân, với cha mẹ không có nhiều tài sản và chưa biết ngôn ngữ của quê hương mới. Những gì gia đình mang theo, như chính ông kể, là hy vọng, niềm tin, tinh thần làm việc và sự coi trọng giáo dục. Hàng chục năm sau, những giá trị ấy đưa người con từ chiếc thuyền đánh cá qua Hong Kong tới phòng xử án tại Washington, D.C.

Nhưng có lẽ điều đẹp nhất trong câu chuyện không nằm ở chức danh phía trước tên ông. Nó nằm trong câu nói rất giản dị sau khi đã đi tới đích: “Tôi được rất nhiều người giúp đỡ. Cho nên, bây giờ tôi cũng sẵn sàng giúp lại người khác.”

Một hành trình thành công có thể kết thúc ở chiếc ghế thẩm phán. Một hành trình có ý nghĩa hơn bắt đầu khi người ngồi trên chiếc ghế ấy quay lại mở đường cho những người đến sau.

Đối với những gia đình người Việt từng vượt biển, từng sống trong trại tị nạn rồi bắt đầu lại từ con số gần như bằng không, hình ảnh John Cường Trương hôm nay vì vậy mang một sức nặng đặc biệt. Đứa trẻ ngày nào rời Việt Nam trên một chiếc thuyền đánh cá giờ đây đã trở thành người được trao trách nhiệm xét xử tại thủ đô Hoa Kỳ. Còn lời ông để lại cho thế hệ trẻ lại chẳng phải một bí quyết cao xa nào: kiên nhẫn, học hành, làm việc, biết ơn những người từng giúp mình – và khi đã có khả năng, hãy đưa bàn tay ấy trở lại để giúp người khác.

Đường đời của mỗi người khác nhau, nhưng câu chuyện John Cường Trương nhắc lại một điều mà những thế hệ di dân trên khắp thế giới đã chứng minh nhiều lần: nơi một thế hệ phải bắt đầu bằng sự sinh tồn, thế hệ kế tiếp có thể bắt đầu bằng cơ hội. Và đôi khi, chỉ sau vài thập niên, khoảng cách từ một chiếc thuyền tị nạn đến chiếc ghế thẩm phán tưởng như xa vô tận lại được nối liền bằng chính hai chữ mà John Cường Trương nhắc đến trong ngày trọng đại của mình: **kiên nhẫn**.