VC ĐỪNG LO - CỨ LẤY TIỀN CỦA MỸ RỒI CHO TRUNG CỘNG TRÚNG THẦU LÀ CẢ 2 MỸ VÀ TRUNG CỘNG ĐỀU VUI- VC SẼ CÒN HÒAI MUÔN NĂM CHO DÂN MỪNG HẾT LỚN./-TCL

Cần trên 75 ngàn tỉ đồng giải quyết sân bay Nội Bài  

01/06/2016 

• 
• 
• 
• 

TTO - Theo lãnh đạo Cục Hàng không, hiện nay Cảng hàng không quốc tế Nội Bài đang đối mặt nguy cơ quá tải trong ba năm tới do lượng khách tăng trưởng nhanh.

Phần mở rộng CHK QT Nội Bài về phía Nam theo quy hoạch sẽ được thực hiện ở phần đất đối diện nhà ga T1 và T2 hiện nay - Ảnh: TUẤN PHÙNG

Theo quy hoạch, Cảng hàng không quốc tế (CHKQT) Nội Bài - Hà Nội giai đoạn đến năm 2020 và định hướng sau năm 2020 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt từ năm 2008, tổng công suất của nhà ga hành khách Nội Bài đạt 20-25 triệu hành khách/năm. Sau năm 2020 xây dựng thêm nhà ga hành khách T3 (hoặc T3 và T4), nâng tổng công suất của CHKQT Nội Bài lên 50 triệu hành khách/năm.

Trong khi từ năm 2008 đến nay chỉ có nhà ga T2 được giải phóng mặt bằng (GPMB) để xây dựng. Còn việc mở rộng Nội Bài trong thời gian tới đối mặt với việc GPMB, nguồn vốn rất khó khăn.

Sẽ quá tải trong 3 năm tới

Việc quá tải sẽ diễn ở nhiều yếu tố: 

CHKQT Nội Bài hiện nay có hai đường cất hạ cánh (CHC) nhưng do kế thừa đường CHC từ sân bay quân sự được xây dựng từ nhiều năm trước có khoảng cách giữa hai tim đường CHC không đảm bảo khai thác độc lập cùng lúc hai máy bay hạ hoặc cất cánh cùng lúc.

Nội Bài có nhà ga hành khách quốc nội (T1) hoạt động từ tháng 10-2001 với thiết kế ban đầu gồm 4 khu vực (sảnh A, B, C, D), công suất phục vụ 6 triệu hành khách/năm. Đến cuối năm 2013, sảnh E (phần mở rộng của nhà ga T1) có công suất 3 triệu khách/năm được đưa vào sử dụng, nâng công suất phục vụ của nhà ga T1 lên 9 triệu khách/năm. Tuy nhiên tại thời điểm đó Cảng HKQT Nội Bài đã phục vụ hơn 12,8 triệu lượt hành khách.

Đến ngày 25-12-2014, nhà ga hành khách T2 được đưa vào khai thác với tổng diện tích mặt bằng 139.216 m², công suất phục vụ 10 triệu hành khách/năm (sẽ mở rộng lên 15 triệu hành khách/năm trong giai đoạn 2).

Như vậy đến thời điểm này, CHKQT Nội Bài có công suất phục vụ 19 triệu khách/ năm. Thống kê của CHKQT Nội Bài trong năm 2015 CHK này đã đạt 17.213.715 lượt hành khách, tăng 21,3%.

Trả lời trên báo điện tử Chính phủ ngày 30-5, cục trưởng Cục Hàng không Lại Xuân Thanh cho biết trong bốn tháng đầu năm 2016, hành khách qua CHKQT Nội Bài đã tăng 31%, dự kiến năm 2016 lượng khách qua Nội Bài khoảng 19 triệu lượt.

Ông Thanh tính toán với tốc độ tăng trung bình mỗi năm từ 2-2,5 triệu lượt khách thì khoảng 3 năm nữa Nội Bài lâm vào tình trạng quá tải như Tân Sơn Nhất hiện nay. Cho nên kế hoạch mở rộng, nâng công suất của sân bay Nội Bài là việc cấp bách.

Khó khăn giải phóng mặt bằng làm chậm tiến độ?

Báo cáo Bộ GTVT về kế hoạch thực hiện mở quy hoạch CHKQT Nội Bài vào đầu năm 2016, Cục Hàng không cho biết: theo quy hoạch CHKQT Nội Bài được duyệt, giai đoạn đến năm 2030 sẽ xây dựng đường CHC số 3 về phía Nam của cảng cùng hệ thống nhà ga hành khách T3, T4 để nâng công suất đạt 50 triệu hành khách/năm.

Tuy nhiên qua nghiên cứu, phương án này gặp nhiều khó khăn, kinh phí GPMB quá lớn, ước tính khoảng 75.987 tỉ đồng. Chi phí lớn là do việc GPMB ảnh hưởng đến nhiều hộ dân, việc giải quyết vấn đề an sinh xã hội rất khó khăn. Ngoài việc đền bù còn phải quy hoạch khu tái định cư, xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ, còn phải di chuyển các di tích lịch sử chùa, miếu có từ lâu đời và nhiều nghĩa trang của địa phương.

Các khó khăn về GPMB sẽ ảnh hưởng tiến độ thực hiện dự án.

Bên cạnh đó, với năng lực thông qua cảng là 50 triệu hành khách/năm sẽ gây áp lực lớn lên đường Võ Văn Kiệt (trước nhà ga T1, T2 hiện nay)… Phương án này cần diện tích 720ha thuộc 3 xã: Phú Minh, Phú Cường, Mai Đình của huyện Sóc Sơn.

Để tránh phương án bồi thường, GPMB quá nhiều, Cục Hàng không kiến nghị Bộ GTVT cho phép điều chỉnh quy hoạch CHKQT Nội Bài theo định hướng nghiên cứu xây dựng đường CHC số 3 về phía Bắc của CHK hiện tại.

Với phương án này, Cục Hàng không tính toán phần diện tích GPMB chủ yếu là đất quân sự và đất nông nghiệp nên ước tính chi phí đầu tư thực hiện quy hoạch còn khoảng 38.802 tỉ đồng, bằng một nửa so với phương án quy hoạch được duyệt.

Chi phí GPMB ước tính sẽ giảm từ 40.790 tỉ đồng xuống 11.042 tỉ đồng; chi phí khác và dự phòng (25%) giảm từ 15.197 tỉ đồng còn 7.760 tỉ đồng.

Tuy nhiên, Bộ GTVT chưa chấp thuận phương án trên. Bởi vì phương án mở rộng CHK Nội Bài về phía Nam theo quy hoạch từ năm 2008 vẫn là phương án đảm bảo căn cơ cho sự phát triển về lâu dài hơn.

Mở rộng về phía Bắc trước sẽ phải thay đổi quy mô các công trình hạ tầng của CHK nhiều hơn.

Trao đổi với Tuổi Trẻ ngày 31-5, ông Võ Huy Cường - phó cục trưởng Cục Hàng không - cho biết đề xuất trên của Cục Hàng không là biện pháp tình thế trong giai đoạn chưa có đủ tiền triển khai mở rộng Nội Bài một cách rộng lớn theo quy hoạch đã duyệt.

Hiện tại Bộ GTVT đang giao Tổng công ty CHK Việt Nam thuê tư vấn xem xét, đánh giá cụ thể các phương án.

Với phương án mở rộng CHK Nội Bài về phía Nam, ông Cường cho biết theo phương án này đường Võ Văn Kiệt sẽ nằm giữa sân bay.

Đường CHC số 3 và nhà ga T3, T4 sẽ đối diện nhà ga T1, T2 qua đường Võ Văn Kiệt. Việc kết nối các nhà ga không quá khó khăn vì các nhà ga không nằm quá xa nhau. Phương án kết nối các nhà ga sẽ được nghiên cứu cụ thể.

Trong khi chờ mở rộng CHK Nội Bài, ông Cường cho biết phương án trước mắt là tính toán nâng cấp nhà ga T1 trước để đạt 15 triệu khách/ năm và nâng cấp nhà ga T2 lên 15 triệu khách/ năm trong lúc có những bước chuẩn bị để mở rộng CHK đúng quy hoạch.

Tiến độ mở rộng CHK Nội Bài cụ thể sẽ chờ tư vấn tính toán cụ thể tương ứng với thời điểm phát triển. Nhưng theo ông Cường, nguồn vốn đầu tư cho mở rộng Nội Bài rất lớn, GPMB lại khó khăn đang là trở ngại lớn nhất.

Hiện nay, Cục Hàng không đang tiến hành lấy ý kiến các địa phương, bộ ngành về việc mở rộng CHK Nội Bài theo quy hoạch. Sau đó sẽ xây dựng kết hoạch chi tiết báo cáo Chính phủ.

Theo phương án điều chỉnh quy hoạch CHK Nội Bài của Cục Hàng không, ngoài thực hiện quy hoạch mở rộng CHK này về phía Nam để có công suất 50-60 triệu khách vào năm 2030, đến năm 2050 sẽ mở rộng Nội Bài về phía Bắc để đạt công suất 100 triệu lượt hành khách/năm. Nguồn vốn thực hiện sẽ gồm nguồn vốn Nhà nước để xây dựng khu bay, GPMB, tái định cư, trụ sở cơ quan quản lý nhà nước. Còn lại là vốn doanh nghiệp và các nguồn vốn huy động khác.

TUẤN PHÙNG

KHU XƯNG QUANG ƠI ! VỢ CHỒNG ÔNG NGU LẮM - VỢ ÔNG VỀ XỨ BÚ KU CỘNG - BÚ HÒAI MÀ VC HẾT KHÓAI NÊN CHÚNG NÓ BẮT ...

CHUYỆN LÀM TỰ THIẾN CỦA VỢ ÔNG LÀ MỘT HÀNH VI PHẢN BỘI TỴ NẠN - CHẲNG CÓ AI ỦNG HỘ VỢ CHỒNG ÔNG KHU ĐÂU MÀ CHỔNG MÔNG KÊU CỨU THÊM NHỤC - ĐỊT MẸ VC KHU XƯNG QUANG - ĐỀ NGHỊ VC LÀM XONG VỨT XÁC MỤ HIỀN DUYÊN XUỐNG SÔNG THỦ THIÊM CHO BỌN KHỐN NẠN TỰ THIẾN KHÁC HẾT CÒN GIỠN MẶT VỚI TRỌNG LÚ NHÉ !!!./-TCL

================================

Lá thư của anh Khưu Xuân Quang chồng của cô Khưu Hiền Duyên

gởi Cộng Đồng Người Việt Hải Ngoại..

Kính thưa quý vị!

Tôi tên là Khưu Xuân Quang, và là chồng của cô Khưu Hiền Duyên. Vợ
tôi, tên tiếng Anh là Dolly, là một công dân Hoa Kỳ hiện đang bị nhà
cầm quyền Việt Nam bắt giữ.

Cô hiện là một chuyên viên tài chính của một công ty về tài chính tại
Hoa Kỳ là Transamerica Company. Cô thường phục vụ trong những công tác
từ thiện cho các trường học công cộng tại nơi chúng tôi cư ngụ là
thành phố Hampton Road - tiểu bang Virginia, là một thông dịch viên
tình nguyện cho Cộng Đồng Từ Thiện Công Giáo sở tại. Cô cũng là một
thành viên cho một tổ chức từ thiện gọi là Tình Thương (Love
Foundation), đây là một hội từ thiện thường xuyên giúp đỡ những con em
nghèo khó ở các vùng nông thôn xa xôi tại Việt Nam bằng cách gởi đến
các con em sách vỡ và các thứ cần thiết để các con em có điều kiện đến
trường học. Và đồng thời Cô còn là một người trong Hội Đồng Quản Trị
của Cộng Đồng Người Việt tại vùng Hampton Roads-tiểu bang Virginia.

Lần này trong chuyến đi về Việt Nam từ ngày 11 tháng 5 đến ngày 27
tháng 5 năm 2016 vừa qua, với tư cách là đại diện cho tổ chức từ thiện
Tình Thương. Cô đã bất ngờ bị bắt giam không lý do vào ngày 26 tháng 5
năm 2016 tại Sàigòn, trước giờ khởi hành chuyến bay trở về Hoa Kỳ.

Gia đình chúng tôi sinh sống tại vùng Hampton Road-tiểu bang Virginia
trên 25 năm. Vợ chồng tôi có 3 người con. Con trai lớn của chúng tôi
tên là Calvin, 18 tuổi, hiện đang phục vụ trong quân đội Virginia
National Guard, và hai người con gái là Vivian, 15 tuổi và Julianne,
13 tuổi.

Cho đến hôm nay thì chúng tôi đã liên lạc với Tòa Lãnh Sự tại Việt Nam
và nhân viên đặc trách về trường hợp Dolly. Mặc dù người nhân viên của
Tòa Lãnh Sự chưa xác định được trường hợp của Dolly nhưng ông ta đã
trấn an gia đình chúng tôi rằng ông ta sẽ cố gắng bằng mọi cách sẽ đưa
Dolly trở về gia đình tại Hoa Kỳ an toàn trong thời gian ngắn. Chúng
tôi cũng muốn nhờ quý vị phổ biến rộng rãi dữ kiện này trên hệ thống
truyền thông hiện có, cùng liên lạc với các Dân Biểu sở tại hầu lên
tiếng giúp chúng tôi được đoàn tụ với vợ tôi.

Cảm ơn quý vị đã quan tâm!

Khưu Xuân Quang

THẰNG KHỐN NẠN NẰM VÙNG NGUYỄN NGỌC TUẤN NẦY LÀ CON RƠI CỦA LÊ ĐỨC THỌ - MẸ NÓ LÀM HỘ LÝ CHO LĐT KHI NÓ Ở QUẢNG NAM...

NGUYỄN HƯNG QUỐC ĐƯỢC VC CHO XUẤT NGỌAI GIẢ DẠNG XIN TỴ NẠN RỒI ĐƯỢC VIỆT TANH ĐƯA SANG ÚC NHẬP BỌN VỚI TÊN NẰM VÙNG NGUYỄN XUÂN THU-

NÓ SỐNG Ở ÚC MÀ XỎ LÁ BÌNH LỌAN NHƯ NÓ LÀ TRÙM VIỆT CỘNG TRONG NƯỚC - 

LÂU LÂU NÓ VIẾT 1 BÀI ĐỂ NHẮC NHỞ VC LÀ NÓ CÒN SỐNG VÀ PHẢI CUNG CẤP PHÂN TƯƠI HÀ NỘI CHO GIA ĐÌNH NÓ THẾ THÔI./-TCL

Việt Nam sẽ ra sao nếu Donald Trump trở thành Tổng thống Mỹ?

Nguyễn Hưng Quốc

Mặc dù Donald Trump nhận được sự ủng hộ khá nhiệt liệt của các cử tri thuộc đảng Cộng Hoà trong các cuộc bỏ phiếu sơ bộ để trở thành ứng cử viên chính thức của đảng, viễn ảnh ông trở thành tổng thống thứ 45 của Mỹ vẫn khiến nhiều chính khách cũng như giới bình luận chính trị cảm thấy hãi hùng.

Ngay cả những người cùng đảng Cộng Hoà với ông cũng hãi hùng. Hai cựu Tổng thống Cộng Hoà, George H.W. Bush và George W. Bush cũng như ứng cử viên đảng Cộng Hoà trong kỳ bầu cử năm 2012, Mitt Romney tuyên bố không tham dự đại hội đảng vào tháng 7, lúc Trump chính thức trở thành đại diện của đảng trong kỳ bầu cử Tổng thống vào tháng 11. Chủ tịch Hạ Viện Paul Ryan, thuộc đảng Cộng Hoà, cho đến nay vẫn từ chối lên tiếng ủng hộ Trump. Nhiều tên tuổi lớn khác trong đảng giữ thái độ dè dặt.

Tại sao?

Có bốn lý do chính.

Thứ nhất, người ta cho Trump chỉ phát ngôn mị dân, ồn ào và bừa bãi chứ không có một chính sách gì rõ rệt. Mà nếu có, phần lớn những chính sách ấy đều bất khả thi (như dựng hàng rào dọc theo biên giới Mỹ và Mexico; trục xuất hết tất cả những di dân bất hợp pháp và cấm không cho người Hồi giáo vào nước Mỹ; sát hại gia đình của các tên khủng bố). Nếu thi hành được, những chính sách ấy sẽ chỉ gây ra những hậu quả bất lợi cho nước Mỹ.

Thứ hai, những chính sách của Trump thường đi ngược lại với các nguyên tắc chủ đạo của đảng Cộng Hoà lâu nay: Trong khi đảng Cộng Hoà chủ trương giảm thuế, Trump lại chủ trương tăng thuế của những người giàu có; trong khi đảng Cộng Hoà chủ trương tự do mậu dịch, Trump chủ trương áp đặt nhiều lệnh cấm lên các hoạt động thương mại với nước ngoài; trong khi đảng Cộng Hoà chủ trương đóng vai trò người hùng trên thế giới, khi cần, sẵn sàng tuyên chiến với các nước khác để bảo vệ quyền lợi của nước Mỹ, Trump theo chủ nghĩa biệt lập (isolationism), giảm các hành động can thiệp vào sinh hoạt chính trị của thế giới, v.v…

Thứ ba, người ta không tin Trump có thể đánh bại được Hillary Clinton trong cuộc chạy đua vào Nhà Trắng vào tháng 11 tới. Cách ăn nói bỗ bã của Trump làm mất lòng nhiều giới như cộng đồng những người nói tiếng Tây Ban Nha, những người Hồi giáo, phụ nữ và giới trí thức nói chung. Theo các cuộc điều tra, hầu hết những người vừa nêu đều không có ý định bỏ phiếu cho Trump.

Cuối cùng, thứ tư, người ta không tin Trump xứng đáng nắm vai trò tổng tư lệnh của siêu cường quốc số một trên thế giới về cả phương diện đạo đức lẫn trí thức. Dưới mắt nhiều người, ông là người kỳ thị chủng tộc và kỳ thị phái tính. Ông không giấu sự ngưỡng mộ của ông đối với cả Hitler lẫn Mussolini. Ông từ chối lên án các phong trào kỳ thị chủng tộc tại nước Mỹ. Ông cũng không có kinh nghiệm và kiến thức về chính trị quốc gia cũng như thế giới.

Cũng vì các lý do nêu trên, hầu hết các nhà lãnh đạo Âu châu  đều lo lắng trước viễn ảnh Donald Trump trở thành tổng thống Mỹ. Nhiều dân biểu Quốc Hội Anh đề nghị cấm không cho Trump nhập cảnh vào nước họ.

Tháng 12, 2015, Thủ tướng Anh, David Cameron, thẳng thắn gọi các chính sách của Trump là “sai lầm, ngu xuẩn và gây chia rẽ”. Giới lãnh đạo các nước khác, không nói thẳng ra, nhưng đều nhìn Trump một cách đầy lo ngại. Dưới mắt họ, nguy cơ Trump trở thành một tên phát xít là rất lớn.
Tuy nhiên, ở đây, chúng ta chỉ nên tập trung vào Việt Nam: Đất nước chúng ta sẽ ra sao nếu Donald Trump được bầu làm Tổng thống nước Mỹ?
Theo tôi, có hai điều quan trọng sẽ xảy ra:

Thứ nhất, về phương diện kinh tế, Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) vốn đã được ký kết và đang chờ Quốc Hội thông qua sẽ khó biến thành hiện thực. Xin lưu ý là cả Hillary Clinton lẫn Donald Trump đều phản đối hiệp định này. Nhưng mức độ phản đối của hai người khác nhau: Bà Clinton chỉ phản đối một số nội dung của hiệp định còn ông Trump thì phản đối bản thân hiệp định. Trump từng nhiều lần buộc tội Trung Quốc, Ấn Độ và cả Việt Nam nữa, đang “đánh cắp” nhiều thứ từ nước Mỹ, trong đó, có việc làm của người Mỹ. Ông bảo ông không “tức giận” các nước ấy, ông chỉ “tức giận” với sự lãnh đạo “thiếu hiểu biết” và “bất tài” của chính phủ Mỹ hiện nay. Ông doạ sẽ tăng thuế đối với hàng hoá nhập từ Trung Quốc và cũng sẽ tăng thuế đối với các công ty Mỹ mở chi nhánh sản xuất ở nước ngoài để tận dụng giá nhân công rẻ. Với quan điểm như thế, rất khó hy vọng Trump sẽ thúc đẩy việc hiện thực hoá Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương mà Mỹ đã ký kết với 11 quốc gia khác, trong đó, có Việt Nam (các quốc gia khác ấy là Brunei, Canada, Chile, Malaysia, Mexico, New Zealand, Nhật Bản, Peru, Singapore và Úc.)

Thứ hai, về phương diện chính trị, Mỹ có thể sẽ không can thiệp vào những tranh chấp trên Biển Đông của Việt Nam. Phương châm tranh cử của Trump là tập trung giải quyết các vấn đề của Mỹ trước, chuyện thế giới tính sau. Ở Âu châu , Trump tuyên bố sẽ rút khỏi, hoặc nếu không, sẽ giảm bớt vai trò của Mỹ trong khối NATO trừ phi các quốc gia Âu châu tăng thêm ngân sách quốc phòng để có thể tự bảo vệ được chính họ. Ở Á châu , Trump chỉ nhìn Trung Quốc như một sự đe doạ về kinh tế chứ không phải về phương diện chính trị. Ông đòi Nhật Bản và Hàn Quốc phải trả thêm các chi phí cho việc Mỹ đóng quân trên nước họ. Hơn nữa, ông cho cả Nhật Bản lẫn Hàn Quốc nên phát triển vũ khí hạt nhân để tự họ, họ có thể đối đầu với Trung Quốc. Như vậy, khi lên cầm quyền, rất có nhiều khả năng Trump sẽ huỷ bỏ chính sách xoay trục về Á châu và sẽ không can thiệp vào các tranh chấp giữa Trung Quốc và một số quốc gia khác, trong đó, có Việt Nam, tại Biển Đông.

Với cả hai chính sách nêu trên, việc Donald Trump được bầu làm tổng thống nước Mỹ sẽ là một tai hoạ cho Việt Nam.

Chúng ta chỉ hy vọng khi thực sự lên cầm quyền, dưới áp lực của các cố vấn, các tướng lãnh và đặc biệt, của Quốc Hội, ông sẽ không thực hiện những điều ông tuyên bố lúc tranh cử.

Hy vọng vậy.

Mt68 RẤT TÁN ĐỒNG QUAN ĐIỂM CỦA PT AN NINH./-TCL

Diễn văn của ông Obama đọc tại Hà Nội - một bài ca hay nhưng lỗi nhịp.

Dư âm chuyến viếng thăm Việt Nam của Tổng Thống Obama, được báo chí gọi là “cơn sốt Obama”, mãi đến hôm nay vẫn còn âm ỉ trong lòng người dân Việt nam và cả những đảng viên Cộng sản. Với bài diễn văn lôi cuốn đọc trước hai ngàn người tại Hà Nội, ông không chỉ được ái mộ như một nhà chính trị đa tài, mà còn là một nhà văn hóa lỗi lạc, làm rung động lòng người. Chuyện ăn bún chả ở một cái quán bình dân, cũng như chuyện dừng xe ở làng quê dưới cơn mưa, nói chuyện và bá vai chụp ảnh với mấy người dân lao động, mặc dù ai cũng nhận ra đó là những màn kịch, nhưng ông thực sự đã khuấy động được trái tim của hầu hết mọi người. Khi vào Sài gòn, qua cuộc tiếp xúc với những người trẻ, ông càng chứng tỏ sự hoạt bát, đa tài, bình dị và thân thiện. Rời khỏi Việt Nam, ông đã để lại cho người dân Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ hình ảnh của một người lãnh đạo lý tưởng, đáng yêu, đáng kính nhất. Từ ánh mắt, nụ cười, cái bắt tay, lời nói, nhất cử nhất động của ông dường như đều có chủ đích. Và ông đã thành công mỹ mãn.

Ông đến như một đợt sóng bất ngờ xua đi những bãi bờ hoang tàn, nhớp nhơ cũ kỹ, như điệu nhạc huyền dịu làm tan đi cái không khí nặng nề, u ám. Người ta đã mê ông, đã mê Mỹ như là biểu tượng của Tư Bản, của Tư Do Dân Chủ. Điều quan trọng hơn là từ đây trong lòng người dân Việt Nam in đậm hình ảnh một nhà lãnh đạo thần tượng mà họ đã khao khát hơn 41 năm qua, từ khi chế độ Cộng Sản man rợ bao trùm trên cả nước.

Những kẻ lãnh đạo mà người dân đã bị áp đặt, không có quyền được chọn lựa, hầu hết là những người bất tài, thiếu đức, độc tài, hống hách, tham nhũng và bán nước. Họ xem những lãnh tụ bây giờ là đám tham quan tồi tệ nhất trong lịch sử dân tộc. Một đám sâu dân mọt nước.

Chỉ một ngày, sau khi Ông Obama rời khỏi Việt nam, một hình ảnh tương phản rất quái đản đã được phổ biến khắp nơi, trên mạng, face book, cũng như trên một số báo chí trong nước. Một ông quan CS (cỡ nhỏ) từ trên xe “con” bước xuống lúc đường ngập nước, được hai đồng chí đàn em mang hai chiêc ghế đến để ông  bước lên, sau đó ông quan bá cổ một tên đàn em khác để được cõng vào lề đường. Người dân vừa có một so sánh lý thú, làm đám cán bộ càng thêm nóng mặt!

Nhiều người Việt hải ngoại cũng hết lời ca ngợi ông Obama,  đánh giá rất cao sự thể hiện và tác động của ông đối với mọi tầng lớp dân chúng Việt Nam, trên nhiều lãnh vực: tư do, nhân quyền, biển Đông, và đặc biệt là phong cách lãnh đạo.  Một số cho là chưa có nhân vật nào làm cho người dân Việt Nam mê Mỹ, thần tượng Mỹ như là TT Obama đã làm. (Mà mê Mỹ đồng nghĩa với mê Tự Do, Nhân Quyền!) Ông Obama đã "khuấy động" được trái tim của hầu hết người dân Việt Nam, kể cả những người CS. Đó là cuộc "diễn biến hòa binh" tiềm ẩn nhưng thành công nhất của một vị TT Hoa Kỳ. Người dân trong nước đã bỏ phiếu giữa Tự Do và Cộng Sản. Cũng có người bất bình, trách ông sao không đề cập đến chuyện cá chết, chuyện các nhà đấu tranh bị giam giữ, tù đày, chuyện trấn áp, đánh đập những người biểu tình ôn hòa.  Nhưng cũng có người thông cảm cho vai trò “quốc khách” của ông . Chuyện dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí sát thương, hay Hiệp ĐịnhTPP, có thể đều kèm theo những ràng buộc nào đó và cái giá phải trả của nó.  Đã chính trị là phải thủ đoạn, khó mà lường trước được kết quả hay hậu quả của người nhận. Cũng có thể đã có những phản đối, đòi hỏi, trao đổi đặc biệt khác, nhưng không  được công khai vì sự tế nhị của ngoại giao. Hơn nữa là một Tổng Tống Mỹ, ông chỉ làm điều gì có lợi cho chính nước Mỹ. Như trong bài diễn văn tại Hà Nội, ông đã khẳng định là “ đất nước của các bạn nằm trong tay của các bạn, do chính các bạn định đoạt!” ...

Riêng cá nhân tôi, khi theo dõi bài diễn văn được mọi người ca ngợi, tôi cũng ít nhiêu cảm kích, cũng thầm ngợi khen cả bài diễn văn ( tất nhiên không phải do ông viết) lẫn cách thể hiện của ông. Tôi thích thú khi nghe ông nói, sỡ dĩ có cuộc chiến đẫm máu trước kia là do nỗi sợ Cộng sản, và ông bùi ngùi chia sẻ những hy sinh mất mát cho cả hai bên Mỹ- Việt.

Nhưng với tôi, bài diễn văn ấy vẫn chưa đủ, chưa làm cho cá nhân tôi thấy hấp dẫn và cảm phục . Tôi nhận ra một lỗ hổng, một món nợ khác mà người Mỹ, chính phủ Mỹ còn nợ dân chúng miền Nam Việt Nam trong vai trò một đồng minh, mà nhiều vị Tổng Thống Mỹ, đại diện, đã từng long trọng cam kết sẽ bảo vệ, ngay cả khi buộc Nam Việt Nam ký vào Hiệp Định Paris ngày 29.1.1973. Một bàn hiệp định bất công, tồi tệ mà Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu đã cực lực phản đối!

Là người Việt Nam, tôi luôn hiểu là đất nước tôi do người Việt nam chúng tôi quyết định. Việc để mất miển Nam là do trách nhiệm của người miền Nam, đặc biệt là của chính phủ và quân đội Nam Việt Nam. Nhưng rõ ràng chính phủ Mỹ đã phản bội lời hứa, đã đồng lõa với kẻ thù để đẩy Nam Việt Nam vào bước đường cùng. Chính ông Martin, vị đại sứ Mỹ cuối cùng tại Sài gòn đã công nhận và nói trước Lưỡng Viện Quốc Hội Mỹ là “chúng ta đã có lỗi với họ, đã phản bội họ. Phản bội Nam Việt Nam là vết ô nhục lớn nhất của lịch sử Hoa Kỳ.” Sau này nhiều vị tướng lãnh, chính khách và nhà sử học Mỹ cũng nói lên những điều tương tự.

Hôm nay, Mỹ đã làm bạn với Việt Nam CS, Quốc Hội và Chính Phủ Mỹ đã dỡ bỏ rào cản cuối cùng để bắt tay với kẻ cựu thù, trở thành “đối tác toàn diện”, “đối tác chiến lược”. Trong bài diễn văn được ca ngợi là một tuyệt tác”văn hóa”, ông Obama kêu gọi “ hãy quên quá khứ để hướng tới tương lai” khi trích dẫn cả lời trong bài hát của Nhạc sĩ Văn Cao, tác giả bài quốc ca CS “ từ đây người biết thương người, từ đây người biết yêu người” (mặc dù người nhạc sĩ này đã bị chính những đồng chí của ông cầm tù, hành hạ suốt gần cả một đời), và cả bài ca Nối Vòng Tay Lớn, mà chính tác giả phản chiến (và phản bội) Trịnh Công Sơn đã hát trên đài phát thanh Sài Gòn vào trưa ngày 30.4.75, khi CS vừa cưởng chiếm miền Nam.

Khi ông Obama được chính quyền CS đón tiếp trọng thị, được dân chúng Việt nam ngợi ca như một thần tượng của Hòa Giải, của Tự Do, thì hơn 10.000 nấm mồ của những tử sĩ miền Nam VN bị hoang phế phá hũy trong Nghĩa Trang Quân  Đội Biên Hòa ( đã bị thay tên), và hàng vạn thương phế binh VNCH đang sống khốn cùng ở trên chính quê hương mình. Cả tử sĩ và những người lính miền Nam tàn phế già nua ấy vẫn đang bị kẻ chiến thắng tìm mọi cách hành hạ, sĩ nhục.  Và biết bao người dân miền Nam xưa giờ vẫn khốn khổ trên quê nhà. Họ đã mất gần như tất cả, nhà cửa, tiền bạc và cả tương lai con cháu bởi sự phân biệt đối xử . Ai sẽ chìa những bàn tay ra với họ, ai sẽ nói với họ “từ đây người biết yêu người”?

Cám ơn ông Obama đã thức tỉnh được đồng bào Việt Nam tôi trong nước, đã thổi vào trái tim họ một luồng sinh khí mới của Tự Do, nhưng ông vẫn còn nợ người dân miền Nam một lời xin lỗi. Và bài diễn văn của ông, được nhiều người ngợi ca, với tôi chỉ là một bài ca lỗi nhịp!

Phạm Tín An Ninh

CHA MẸ NUÔI CON TỐT LÀ ĐƯƠNG NHIÊN- NHƯNG THÀNH CÔNG LÀ DO QUYẾT TÂM VÀ CỐ GÁNG CỦA CHÍNH CON MỚI LÀ QUAN TRỌNG./-TCL

Chuyện đời người phụ nữ

             giúp Obama lên đỉnh vinh qua

                   Chuyện đời người phụ nữ giúp

                OBAMA

                 lên đỉnh vinh quang

                                         

Đương kim Tổng thống Mỹ Barack Obama viết trong một cuốn hồi ký “Bà là một phụ nữ kiên định và táo bạo. Với khao khát kiếm tìm cái mới, bà không chịu bó buộc mình trong những gì đã biết”.

Cuộc sống vốn là một chuỗi dài những mâu thuẫn. Và cuộc đời của thân mẫu Tổng thống Mỹ Barack Obama cũng là sự tổng hợp của rất nhiều điều trái ngược. Bà S. Ann Soetoro, người mẹ trẻ mang học vị tiến sĩ nhân chủng học, là một phụ nữ da trắng đến từ Mỹ nhưng lại yêu tha thiết cuộc sống ởIndonesia. Là con người thực tế nhưng lại đa sầu, đa cảm, ở bà người ta tìm thấy những điều khác biệt, một người mẹ đã nuôi dạy con trai, Tổng thống Mỹ Barak Obama, thành tài.

Stanley Ann Durham 1942 – 1995
Di ảnh chụp năm 1960

Một bà mẹ táo bạo và quyết đoán đã giúp con mình vươn lên tột đỉnh vinh quang…

Những quyết định của người mẹ táo bạo và quyết đoán giúp cậu bé Obama trưởng thành và hoàn thiện mình hơn trong những năm tháng sống và học tập tại Indonesia .

Cuộc sống vốn là một chuỗi dài những mâu thuẫn. Và cuộc đời của thân mẫu Tổng thống Mỹ Barack Obama cũng là sự tổng hợp của rất nhiều điều trái ngược. Bà S. Ann Soetoro, người mẹ trẻ mang học vị tiến sĩ nhân chủng học, là một phụ nữ da trắng đến từ Mỹ nhưng lại yêu tha thiết cuộc sống ởIndonesia . Là con người thực tế nhưng lại đa sầu, đa cảm, ở bà người ta tìm thấy những điều khác biệt, một người mẹ đã nuôi dạy con trai, Tổng thống Mỹ Barak Obama, thành tài.

Cậu bé Obama và Mẹ

Cuộc đời bà tuy ngắn ngủi nhưng phải trải qua không ít sóng gió. Hai lần yêu, hai lần kết hôn là hai lần bà phải đau nỗi đau tan vỡ. Những người đàn ông đến nhưng không đem cho bà cuộc sống hạnh phúc không phải bởi họ không tốt mà do bà vốn là người phụ nữ nhiều tham vọng.

Với bà, cuộc sống không phải là mơ và nhiều lần bà phải tự đưa ra những quyết định ảnh hưởng tới cả cuộc đời và không ít trong số đó thất bại. Là con người đa sầu đa cảm, tuy dễ dàng rơi lệ song người phụ nữ ấy lại cứng cỏi khác thường khi vượt qua bao giông tố cuộc đời, quyết đoán và táo bạo trong công việc.

Tổng thống Mỹ Obama khẳng định, ông bị ảnh hưởng rất nhiều từ người mẹquá cố và bà thật sự là một người rất đặc biệt, đặc biệt tới mức khi con trai bà lên nhậm chức, có hẳn một bộ phim tái hiện lại cuộc đời của bà được dựng lên.

Obama và Cha

Có một điều thú vị là bà có tới 4 cái tên, mỗi tên gắn vớimột chặng cuộc đời bà.

Cô bé Stanley Ann Dunham

Cái tên Stanley , một cái tên đậm chất nam tính, đã phản ánh được ước vọng có được đứa con trai của cha mẹ bà. Cũng vì cái tên Stanley mà suốt thời thơấu bà bị bạn bè châm chọc rất nhiều.

Sinh ra trong một gia đình buôn bán nội thất, cha lại là người ưa dịch chuyển, lúc nhỏ bà chuyển nhà tận 5 lần, từ Kansas tới California, đến Texas và cảWashington và ở cho tới trước khi Stanley tròn 18 tuổi.

Sinh sống tại một hòn đảo nhỏ ở Washington suốt mấy năm trung học, từ nhỏbà đã ham học hỏi và đặc biệt yêu triết học. Bà tham gia một khóa học cao cấp về triết học và thường xuyên lui tới quán cà phê Seattle để nghe luận bàn.“ Stanley là một cô gái thông minh, nhưng có vẻ hơi trầm”, một người bạn trung học của bà nhận xét, tuy nhiên, bà rất quan tâm tới bạn bè và không bỏ qua bất cứ sự kiện nào thời đó.

Sau đó, dù bà đỗ vào Đại học Chicago nhưng cha đẻ bà lại không đồng ý vì lo bà còn quá trẻ để tự xoay sở cuộc sống tự lập. Khi bà tốt nghiệp cấp 3, một lần nữa bà phải miễn cưỡng theo gia đình tới lập nghiệp tại Honolulu , Hawaii , và ở đây, nhiều biến động mới xảy đến với cuộc đời bà.

                                        Trở thành bà Barack H Obama

Gặp gỡ và yêu Barack Obama Sr., cha đẻ của Tổng thống Mỹ Obama, sau này là một bước ngoặt đối với bà Stanley . Chuyển tới nơi mới, bà cũng quyết định đổi tên thành Ann cho mềm mại và dễ nghe hơn. Cũng ở đó, bà gặp Obama Sr. trong một lớp học tiếng Nga. Người gốc Phi đầu tiên đi học ở đấy gây ấn tượng vô cùng đặc biệt đối với bà. Khác với bà khi đó, một thiếu nữkhá khép mình thì ông lại là một người vô cùng sôi nổi. Luôn là tâm điểm của đám đông, cậu học sinh da đen thường xuyên được phát biểu trong các cuộc tọa đàm tôn giáo, được một số tờ báo địa phương phỏng vấn và viết bài.

Cha Mẹ của Obama

“Ở cậu ấy có một sức lôi cuốn kỳ lạ”, Neil Abercrombie, đại biểu quốc hội Hawaii , từng là bạn đại học của Obama (cha) kể lại “tài hùng biện của cậu ta thu phục được tất cả mọi người, kể cả những người kỹ tính nhất”.

Ông thường là tâm điểm trong những cuộc trò chuyện, luận bàn chính trị, bàn về chiến tranh, về vấn đề bình đẳng… Trong khi mọi người lắng nghe và rôm rả cùng cậu bạn Obama (cha) thì Ann lại chọn cho mình một góc khuất, lắng nghe những câu chuyện của họ từ xa. Hiếm khi Ann phát biểu, mà thường chỉlặng im quan sát.

Mọi người biết Obama đang qua lại với một phụ nữ da trắng, nhưng họ không quá bận tâm hay soi sét điều đó. Bởi đây là Hawaii, một vùng đất “pha tạp”,có nghĩa là không có sự cấm đoán một người da trắng yêu một người da màu. Và nếu như ở các bang khác, việc kết hôn với người da màu khi đó là một điều cấm kị thì ở đây luật pháp hoàn toàn chấp thuận điều đó.

Và ngày 2/2/1961, vài tháng sau ngày quen nhau, cha mẹ Obama đã chính thức kết hôn tại Maui . Khi đó, Ann đã mang bầu Obama 3 tháng. Bạn bè không ai biết về đám cưới của họ cho đến tận sau này. Không ai hiểu vì sao hôn lễ lại được bí mật tổ chức như vậy, thậm chí cả Obama sau này cũng không được mẹ kể về điều đó. “Nếu bà chưa qua đời, có thể tôi sẽ hỏi rõ bà vềđiều này”, ông Obama từng chia sẻ.

Và cậu bé Obama ra đời, mang trong mình hai dòng máu Mỹ và Kenya . Khi con trai vừa tròn 1 năm tuổi, cha ông quyết định tới Harvard để tham gia khóa học tiến sĩ kinh tế. Và rồi, cha của Obama muốn quay trở lại Kenya để xây dựng quê hương và ông muốn đưa vợ con theo. Tuy nhiên, biết ông đã có một người vợ trước ở đó, bà Ann không theo ông. Bất đồng quan điểm đã khiến cuộc hôn nhân tan vỡ.

Điều mà bà làm là điều vô cùng mới mẻ thời đó, chưa có một phụ nữ da trắng nào kết hôn với một người da màu, sinh con và ly hôn như bà. Quyết định táo bạo khiến cuộc sống của Ann khó khăn hơn. Người phụ nữ thiệt thòi này phải gồng mình để trang trải tiền thuê nhà và nuôi con một mình. Đáng lẽ, cô gái trẻ ấy hoàn toàn có thể nhồi nhét vào đứa con trai đầu lòng là Obama lòng hận thù người cha. Nhưng không, Ann vẫn dạy con yêu người cha ở xa và thường xuyên giữ liên lạc với ông.

                                      Trở thành S. Ann Dunham Soetoro

Khi cậu con trai lên 2 tuổi, khát khao học lại trỗi dậy, bà quay lại trường đại học. Cuộc sống càng nhọc nhằn và thiếu thốn hơn, cô phải sống dựa vào vào bố mẹ đẻ. Nhưng đó cũng là lúc cô gặp và thương mến một sinh viên ngoại quốc tên Lolo Soetoro. Và lời câu hôn Lolo đề nghị năm 1967 đã được bà chấp thuận bởi thấy ông là người đàn ông hiền lành, vui vẻ và rất thương yêu con trai bà (lúc đó Obama lên 6 tuổi).

Gia đình mới của Mẹ Obama

Mất hàng tháng trời để hai mẹ con thu xếp và theo ông về Indonesia . Sau một hành trình dài, ba người đặt chân tới quê hương của Lolo, thật ngoài sức tưởng tượng của hai mẹ con “bước xuống máy bay, đường băng như bị tróc lên bởi cái nóng và nắng gắt như trong hỏa lò”, Obama ghi lại hồi ức của mình “tôi nắm chặt lấy tay mẹ, và tự nhủ sẽ bảo vệ bà”.

Nhà của Lolo lại nằm ở ngoại ô Jakarta, nơi không có điện, đường phố cũng chưa được trải nhựa, lại đang là thời kỳ chuyển giao chế độ ở Indonesia và lạm phát tăng cao tới 600% khiến mọi thứ đều khan hiếm. Ann và con trai là những người ngoại quốc đầu tiên đến sống ở khu ổ chuột này. Cậu bé Obama lúc đó, muốn chơi với lũ nhóc hàng xóm liền leo lên bức tường rào đập đập tay giả bộ làm chú chim lớn, tạo ra âm thanh vui tai. “Điều này khiến bọn trẻnghèo bật cười”, cô Ikranagara hàng xóm của họ kể lại, và rồi chúng chơi với nhau như thân quen.

Obama được gửi tới học một trường công giáo gọi là trường tiểu học Franciscus Assisi tại đây. Là người ngoại quốc, lại thông minh, sáng dạ hơn lũ trẻ ở đó, Obama nhanh chóng thành tâm điểm. Bị gọi là “thằng da đen”,nhưng cậu bé không để bụng, trái lại còn tỏ ra thích thú khi được chơi với bọn trẻ.

Còn bà Ann không kìm được lòng trước hoàn cảnh của những con người khốn khổ nơi đây, cứ liên tục cho tiền những người ăn mày tới trước cửa, đến nỗi mà ông Lolo phải nói với Obama rằng “mẹ con có trái tìm yếu mềm quá”.

Nhưng khi hai mẹ con bà dần thích nghi và yêu cuộc sống của người dân nghèo Indonesia thì cha dượng Lolo lại ngày càng tây hóa. Ông được thăng chức cao tại một công ty dầu khí của Mỹ và chuyển cả gia đình tới một khu phố sạch đẹp hơn. Bà Ann phát chán với những cuộc tiệc tùng bù khú và lối sống nhà giàu của chồng mình. Bà tự thu mình lại.

Dù những đồng tiền chồng kiếm được đủ cho bà sống cuộc sống dư dả, bà vẫn quyết định đi dạy tiếng Anh tại một đại sứ quán Mỹ. Bà dậy từ sớm tinh mơ, 4h sáng đã vào phòng gọi Obama dậy và dạy tiếng Anh cho cậu.

Lúc đầu, Obama được gửi vào một trường quốc tế dành cho giới nhà giàu, nhưng Ann lo con trai mình sẽ không được thử thách đầy đủ trong môi trường đó. Sau hai năm, bà chuyển con sang học ở một trường công gần nhà. Đểgiúp con trai có ý niệm rõ ràng hơn về thế giới của những người da màu ởMỹ, bà thường mang sách về phong trào quyền công dân sang phòng con đọc vào buổi đêm.

Bằng cách rất riêng, để cho con hiểu hơn về những người da màu ở Mỹ, mỗi tối đi làm về, bà mang theo một cuốn sách về các phong trào dân quyền cho con đọc. Chính bà là người dạy cho Obama biết thế nào là sự hòa hợp sắc tộc, là bình đẳng giới và chính khát khao ấy đã theo ông đến tận bây giờ. Obama vẫn nhớ lời bà nói “Mẹ tin rằng dưới lớp da kia, con người ai cũng giống nhau”.

Khi Obama lên 10, bà Ann gửi cậu về Hawaii sống cùng với ông bà ngoại và tham gia khóa học tài năng Punahou mà cậu bé được học bổng. Quyết định này đã cho thấy được bà đánh giá cáo giá trị của giáo dục đối với các con. Chấp nhận xa con để cậu được chăm sóc và có nền giáo dục tốt hơn là một sựhy sinh lớn của một người mẹ vĩ đại.

Cậu bé Obama, Mẹ và em

Một năm sau, bà mang theo cô con gái út trở lại Hawaii , bỏ lại Indonesia và người chồng thứ 2. Bà tiếp tục ghi tên vào một chương trình thạc sĩ nhân chủng học Đại học Hawaii để nghiên cứu về nhân học Indonesia – nỗi niềm trăn trở bấy lâu của bà.

Thời gian này, bà bắt đầu khẳng định được mình và có tiếng nói riêng, những người quen biết trước nói bà thông minh và trầm tính, còn những người sau này biết bà, nhận xét bà là một người thẳng thắn và đầy đam mê. Bà tốt nghiệp loại ưu.

Bố dượng của Obama vẫn thường xuyên tới Hawaii thăm vợ con, nhưng họkhông quay lại với nhau nữa. Ann cũng lại một lần nữa gửi đơn ly hôn vào năm 1900 mà không đòi hỏi bất cứ trợ cấp nào từ phía người chồng.

                                           Tiến sĩ Ann Dunham Sutoro

Ba năm sống với con tại một căn hộ nhỏ ở Honolulu chỉ với nguồn học bổng của mình, bà Ann quyết định quay trở lại Indonesia để nghiên cứu thực địa cho luận án tiến sĩ của mình.

Chàng thanh niên Barack Obama và ông bà Ngoại

Nhưng Obama khi đó không theo bà, cậu bé 14 tuổi quyết định sẽ ở lại với ông bà vì mệt mỏi với sự thay đổi và cậu cảm thấy thoải mái với cuộc sống ởđây. Đứng trước quyết định của cậu con trai, bà dù rất khó nhưng vẫn tôn trọng ý kiến của con.

Trở lại Indonesia , bà lại đổi một cái tên nghe hiện đại hơn “Sutoro”. Ở đây, bà được giữ một vai trò quan trọng trong một chương trình thuộc hỗ trợ phụnữ và người lao động thuộc quỹ Ford Foundation. Không giống với các phụnữ da trắng khác, bà dành nhiều thời gian để gặp gỡ và lắng nghe những khó khăn của dân làng, đặc biệt là những vấn đề của người phụ nữ.

Thấy nhiều phụ nữ mang những chiếc giỏ nặng nề trên lưng đi bộ đến chợvào lúc 3h sáng, bà thấy động lòng và thuyết phục Ford Foundation cùng Chính phủ Indonesia hỗ trợ xe đẩy cho đối tượng này. Và ngôi nhà của bà trởthành nơi tụ tập của những nhân vật có nhiều ảnh hưởng trong xã hội: chính khách, nhà làm phim, nhạc sĩ, hoạt động công đoàn. Và bà trở thành mối duyên đưa những người họ gần gũi, lắng nghe nhau hơn.

Bà đã đóng góp cho người dân Indonesia một chương trình tín dụng vi mô mà bà mất hơn 4 năm gây dựng. Trong suốt quãng thời gian ở Indonesia , bà không ngừng chung sức giúp đỡ cải thiện cuộc sống của người nghèo. Bà còn không ngần ngại sang tận Pakistan để tham gia hỗ trợ dự án tín dụng cho đất nước Nam Á nghèo này.

Sau gần hai thập kỷ theo đuổi, nghiên cứu, đến năm 1992 bà đã hoàn thành luận văn tiến sĩ về những người nghèo ở Indonesia . Trong phần chú thích, bà đặc biệt gửi lời cảm ơn hai người con Barack và Maya vì chẳng bao giờ phàn nàn khi mẹ thường xuyên lặn lội tới những nơi nghèo khó và hẻo lánh.

Mùa thu năm 1994, bà quay trở lại Hawaii, và nữ tiến sĩ nhân chủng học, người mẹ đặc biệt của tổng thống Mỹ đã qua đời vào tháng 10 năm 1995 ởtuổi 52 vì chứng ung thu buồng trứng và cổ từ cung.

Việc ra đi của bà là một điều hối tiếc lớn với Tổng thống Obama khi ông không được ở gần bà lúc lâm chung. Tuy nhiên, tinh thần và phong thái của bà, Tổng Thống Obama vẫn giữ lại bên mình, bài học mà bà dạy, hy vọng sẽđược vị tổng thống nước Mỹ áp dụng.

Tổng thống Hoa Kỳ ngày nay