Thay mặt cho giới trẻ, cô
Cammy Lu (Bích Cầm), thuộc thế hệ thứ hai, đã tỏ ra thật trong sáng và trung thực:
"Kính chào quý vị có mặt
ngày hôm nay,
Con tên là Bích Cầm, con là
thành viên của nhóm Lãnh Đạo Hai Nguồn Gốc,
Buổi lễ khánh thành Công Viên
Tưởng Niệm Chiến Sĩ Úc Việt tại Kevin Wheelahan Gardens, Sunshine, Victoria
"Đối với người Việt Nam,
sự biết ơn không phải là một sự lựa chọn, nó là một nghĩa vụ trong cuộc sống"
(For a Vietnamese person, gratitude is not an option, it’s an obligation in
life) là một lời phát biểu chứa đựng cái đạo lý "uống nước nhớ nguồn"
của người Việt đã được ông Nguyễn Thế Phong nhấn mạnh trong buổi lễ khánh
thành, và chính cái đạo lý ấy đã đưa đến sự hình thành của Công Viên Tưởng Niệm
Chiến Sĩ Úc-Việt cũng còn được gọi là Tượng Đài Chiến Tranh Việt Nam - Vietnam
War Memorial.
Đây là một trong những dự án
do CĐNVTD/VIC đề ra vào năm 2015 trong chương trình đánh dấu 40 năm người Việt
tỵ nạn định cư tại Úc, lúc bấy giờ ông Nguyễn văn Bon là Chủ Tịch và cô Phượng
Vỹ, Phó Chủ Tịch (http://www.lyhuong.net/uc/ind ex.php/shcd/3956-3956)
Sáng ngày 16/12/2017, đã có
trên 500 người - các quan khách Úc-Việt, các vị Cựu Chiến Binh Úc, các Cựu Quân
Nhân QLVNCH và đồng bào, tề tựu về đây tham dự buổi lễ khánh thành Tượng Đài
Chiến Tranh Việt Nam, một tượng đài mang đầy ý nghĩa và có giá trị lịch sử.
Dưới một bầu trời nắng ấm,
trong xanh, buổi lễ khánh thành đã diễn ra trong một bầu không khí thật trang
nghiêm, long trọng với thật nhiều cảm xúc.
Ông Steve Lowe (Đội Huấn Luyện
Quân Sự Úc - Australian Army Training Team Vietnam) bắt đầu buổi lễ bằng một
bài thơ truy điệu (tưởng niệm) truyền thống của Quân Đội Hoàng Gia Úc Châu -
The Ode of Remembrance:
They went with songs to the
battle, they were young.
Straight of limb, true of
eye, steady and aglow.
They were staunch to the end
against odds uncounted,
They fell with their faces to
the foe.
They shall grow not old, as
we that are left grow old:
Age shall not weary them, nor
the years condemn.
At the going down of the sun
and in the morning,
We will remember them.
(Các bạn trẻ thuộc Khóa Lãnh Đạo Hai Nguồn Gốc hát Quốc Ca Úc)
(Các cô thuộc Hội Phụ Nữ CĐNVTD/VIC hát Quốc Ca VNCH)
Tiếp theo là nghi thức một
phút mặc nịêm và chào quốc kỳ Úc-Việt được cử hành rất trang nghiêm với các thiếu
sinh quân Úc và một đội CQN QLVNCH trong quân phục oai phong đứng dàn chào. Quốc
ca Úc được cất lên qua tiếng hát của các em thuộc thế hệ thứ hai (Khóa Lãnh Đạo
Hai Nguồn Gốc) và quốc thiều VNCH được Hội Phụ Nữ CĐNVTD/VIC hùng hồn ca vang
theo điệu nhạc. Hai lá cờ Úc, Việt được từ từ kéo lên theo tiếng quốc ca, đặc
biệt lá Cờ Vàng sẽ được tung bay vĩnh viển tại nơi đây.
Sau đó một số quan khách,
thân hào nhân sĩ Úc Việt đã được mời lên mở băng khánh thành. Tượng Đài, được
làm toàn bằng đá hoa cương đen, gồm có:
(Mặt trước & mặt sau bia tưởng niệm)
Bia Tưởng Niệm nằm ở giữa với
hàng chữ - "IN MEMORY OF 521 AUSTRALIANS WHO DIED DEFENDING THE REPUBLIC
OF VIETNAM" ở mặt trước, và ở mặt sau "TỔ QUỐC GHI ƠN - Quân Dân Cán
Chính Việt Nam Cộng Hòa và Đồng Minh". Lùi ra phía sau là hai cột cờ Úc,
Việt.
(Mặt trước & mặt sau bức tường đá nằm bên trái bia tưởng niệm)
Bên trái là một bức tường,
phía trước, khắc tên 521 chiến binh Úc hy sinh tại Việt Nam. Phía sau, một bên
ghi sơ lược về các biến cố quan trọng (có liên quan ít nhiều đến Úc) đã xảy ra
trong và sau cuộc chiến, và một bên là tên những người đã "bảo trợ"
521 tử sĩ Úc.
(Mặt trước & mặt sau bức tường đá nằm bên phải bia tưởng niệm)
Bên phải, một bức tường khác,
mặt trước, một bên là bản đồ Miền Nam Việt Nam với những nơi có sự hiện diện của
quân đội Úc, và một bên là bản đồ tỉnh Phước Tuy, nơi đã xảy ra trận đụng độ lớn
nhất giữa quân đội Úc và CSVN tại đồn điền cao su Long Tân. Mặt sau, một bên là
hình ảnh người chiến binh Úc đang chăm sóc một em bé Việt Nam - nói lên tình
dân quân thắm thiết giữa hai quốc gia, và một bên là bản đồ Miền Nam Việt Nam với
sự hiện diện của QLVNCH trên khắp 4 vùng chiến thuật.
Nằm theo một vòng cung, bọc
phía sau bia Tưởng Niệm và hai bức tường, là 5 bệ đá khắc hình và tên tuổi của
năm vị tướng đã anh dũng tuẩn tiết vào những giờ phút cuối cùng của cuộc chiến
- Thiếu Tướng Nguyễn Khoa Nam, Thiếu Tướng Phạm Văn Phú, Chuẩn Tướng Lê Văn
Hưng, Chuẩn Tướng Trần Văn Hai và Chuẩn Tướng Lê Nguyên Vỹ.
Trước khi long trọng cử hành
thánh lễ, làm phép cho Tượng Đài và tưởng niệm những chiến sĩ đã nằm xuống, LM
Hoàng Kim Huy đã cho biết trước đây Cha được sinh ra và lớn lên ở vùng Núi
Dinh, tỉnh Phước Tuy, và Cha cũng như đồng bào trong vùng đã nhận được những sự
chăm sóc, giúp đở tử tế trong thời gian quân đội Úc trú đóng tại đây.
Theo nghi thức Công Giáo, Cha
Huy đọc kinh, xin Chúa ban phép lành cho Tượng Đài để nhắc nhở chúng ta về sự
hy sinh của những chiến binh trong chiến tranh - hy sinh để mang lại hoà bình,
tự do và cuộc sống ấm no. Tên họ của các chiến binh hy sinh không chỉ được ghi
khắc trên đá mà còn được ghi đậm trong tâm trí của chúng ta. Chúng ta phải có một
cuộc sống tốt đẹp, luôn luôn tranh đấu cho hòa bình và nhân quyền để sự hy sinh
của họ không trở thành vô nghĩa mà còn được tôn vinh, nhắc nhở mãi về sau.
Kế tiếp là phần tế lễ theo
nghi thức cổ truyền do ông Nguyễn Thế Phong làm chủ tế cùng với hai phụ tế - em
Huy Bảo và Tommy Nguyễn. Sau khi kính cẩn dâng hương và các phẩm vật, trong làn
khói nhang nghi ngút, ông Phong đã xướng đọc một bài văn tế chiến sĩ trận vong
Úc-Việt thống thiết, bày tỏ lòng thương tiếc đến với những người đã nằm xuống
vì chính nghĩa Tự Do.
Khi nói về buổi lễ, những từ
ngữ "thật nhiều cảm xúc", "đầy ý nghĩa", "có giá trị lịch
sử" chỉ nói lên được một khái niệm tổng quát, chung chung. Do đó sự chia sẽ
về những cảm xúc, cảm nghĩ của các vị lãnh đạo Cộng Đồng, các vị dân cử chính
quyền địa phương và tiểu bang, các vị đại diện Hội Cựu Chiến Binh Úc, Hội CQN
QLVNCH và giới trẻ lần lượt được cô MC Elisa Huỳnh mời lên phát biểu, (qua những
trích đoạn dưới đây) sẽ cho chúng ta có được một sự cảm nhận trọn vẹn và đầy đủ
hơn về buổi lễ và Tượng Đài theo sự nhận thức của mỗi cá nhân và cái nhìn từ
nhiều góc cạnh khác nhau.
- Cô Phượng Vỹ (Chủ Tịch
CĐNVTD/VIC) đã xúc động đến lạc giọng khi nói về cuộc hành trình xây dựng Tượng
Đài, trải qua bao nhiêu khó khăn, trở ngại từ lúc đưa ra dự án cho đến lúc được
hoàn thành. Và hôm nay đây, thay mặt cho CĐ và Uỷ Ban Công Viên Tưởng Niệm, cô
Phượng Vỹ xin kính dâng Tượng Đài này đến cho tất cả các vị Cựu Chiến Binh Úc,
Cựu Quân Nhân QLVNCH, gia đình cũng như những đồng đội bị thương phế, đang còn
sống tại đây hay ở quê nhà với tất cả lòng tôn kính.
Cô Phượng Vỹ cho rằng - Chiến
đấu, phục vụ cho quốc gia (của mình) đã là một sự hy sinh cao cả cho nên đối với
những chiến binh Úc khi phải chiến đấu để bảo vệ tự do cho người dân của một quốc
gia xa lạ không chỉ là một sự hy sinh cao cả mà còn là danh dự của một người
chiến sĩ tự do. Xin mãi mãi nhớ ơn sự hy sinh của những người đã nằm xuống hay
vẫn còn sông đây. Và xin thưa cùng các vị CQN QLVNCH - quý vị đã làm tất cả những
gì mà quý vị đã phải làm cho đất nước Việt Nam. Và ngày hôm nay, trên đất nước
Úc, đây chính là đất nước của quý vị, đất nước của chúng ta (người Việt tỵ nạn),
Tượng Đài này được xây dựng để vinh danh tinh thần chiến đấu can trường và những
sự hy sinh cao cả của quý vị.
(Today is specially dedicated
to Vietnam Veterans, to the Vietnamese Veterans, your families, your comrades,
those who are still living and those who are incapacitated, this memorial is
dedicated to you.
…..
We are here today to pay
respect to you. It’s hard enough to serve your nation, it’s even more of an
honour for you to fight for freedom for us in another country that is why we
are eternally grateful for your sacrifice, the living and the dead. To all of
our Vietnamese Veterans, you did what you had to do for your country. And today
in Australia, this is your country, this is our country, this memorial is
dedicated to you.)
- Bà Margaret Giudice (Thị
Trưởng Thành Phố Brimbank) - Một Công Viên Tưởng Niệm như thế này là nơi mà người
dân thành phố Brimbank không phải chỉ đến để bày tỏ lòng thương tiếc, tưởng nhớ
người thân mà còn thấu hiểu được sự hy của những chiến binh đã anh dũng nằm xuống.
Tượng Đài này được xây dựng để tỏ lòng tri ân 521 chiến binh Úc và người dân Việt
Nam đã hy sinh trong cuộc chiến và cũng để vinh danh cộng đồng người Việt hiện
đang định cư trên đất nước Úc ... Những công viên như thế này đóng một vai trò
quan trọng trong việc hồi tưởng và nói về quá khứ - là những trang sách, những
bài học quý giá đã chiếm một phần đáng kể trong lịch sử và văn hóa Úc.
(I’m very happy indeed to be
here today on this very special and emotional day for the dedication of the new
Memorial Vietnam War … Memorial such like this through our community as a place
of remembrance and reflection. There are places where people of the Brimbank
cannot only spend time honouring love ones but also can understand the
sacrifices made by our brave fallen soldiers. This memorial pays tribute to the
521 Australian who lost their lives in the Vietnam War, it recognises and pays
respects to their memory and the sacrifices they made but it also pays tribute
to the Vietnamese people involved in the war and the Vietnamese community who
now resides in Australia, a large number of whom has chosen to call Brimbank
their home. … Public places such as this play significant role reflecting and
retelling the stories that are such an important part of our history and
culture …)
- Bà Natalie Suleyman (Dân Biểu
vùng St. Albans, đại diện cho Chính Phủ tiểu bang Victoria) ca ngợi sự quyết
tâm của CĐNVTD/VIC trong việc xây dựng Tượng Đài để phát huy tình thân hữu và
thiện chí giữa hai cộng đồng Úc-Việt. Và Bà nói tiếp - Đáng kể hơn hết, với nhiều
dấu mốc lịch sử về cuộc chiến tranh Việt Nam, Công Viên Tưởng Niệm này được
hình thành không phải chỉ để bày tỏ lòng tri ân đối với các chiến sĩ đã hy sinh
mà còn ca ngợi tình đồng đội và sự trợ giúp lẫn nhau giữa các cựu chiến binh
Úc-Việt trong chiến tranh và sau cuộc chiến. Đây là nơi mà mọi người có thể đến
để cầu nguyện và tưởng nhớ đến những vị anh hùng đã hy sinh vì tự do, cho tự do
để cho những thế hệ tương lai có một cuộc sống tốt lành hơn.
Và hôm nay, buổi lễ khánh
thành Công Viên Tưởng Niệm đã thể hiện tinh thần vị tha của cộng đồng người Việt
ngay tại thành phố Brimbank, điều này giúp chúng ta hiểu nhau hơn và gắn bó với
nhau hơn. Người Việt định cư trên đất nước Úc đã hơn 4 thập niên qua, và Công
Viên Tưởng Niệm này cũng là để vinh danh những người Úc gốc Việt đã đóng góp và
vẫn tiếp tục có những đóng góp đáng kể cho tiểu bang nhà. Những sự đóng góp lớn
lao của cộng đồng người Việt phải được ghi nhận và tôn trọng.
(On the very historic Vietnam
War Memorial Commemorative Park dedication day … I’d like to commend the
Vietnamese Community in Australia for organising this very special day and for
your dedication and your commitment in promoting friendship and goodwill
between Vietnamese and Australian communities. The Victoria Government applauds
and appreciates the valuable work you do in presenting and supporting Victoria
Vietnamese Community. Today we gather to pay tribute the Australian and
Vietnamese soldiers who served during the Vietnam War. We reflect on many
soldiers who paid the ultimate price fighting for freedom. Significantly this
public space symbolically rich in history pays tribute to mateship of these
veterans and marks the friendship and support they’ve had for each other during
and after the war. It’s a place where everyone can reflect and remember those
heroes who lost their lives in the name of freedom so that future generations
could live better lives. With more than 4 decades the Vietnamese settlement in
Australia, this memorial also pays tribute to the Vietnamese settlement in Australia
in honour of all Vietnamese Australians who, as one of the largest cultural
group in Victoria, have made and continue to make wonderful contributions to
our state. And today, dedication day, embodies the generous spirit of the
Vietnamese community right here in the city of Brimbank … it allows us to understand each other
better and become united … Your
contributions and commitments to our strong socially coercive and resilient
Victorian community cannot be underestimated …)
- Ông Bernie Finn (Dân Biểu của
vùng Western Metropolitan, đại diện cho Đảng Đối Lập - Tự Do) dõng dạc - Hôm
nay là một ngày đặc biệt và đây cũng là một nơi đặc biệt. Đây là một nơi để bày
tỏ lòng tri ân và tôi xin nói thẳng, theo tôi nhận thấy thì cộng đồng người Úc
gốc Việt là cộng đồng nổi bật nhất về nghĩa cử và tấm lòng tri ân. Cộng đồng
người Việt không bao giờ quên sự yểm trợ và hy sinh của quân đội Úc trong công
cuộc chiến đấu chống lại sự xâm lăng của CS Bắc Việt. Ngày hôm nay, Tượng Đài
này là một thí dụ điển hình về tấm lòng tri ân của cộng đồng người Việt.
Những chiến sĩ đã chiến đấu
dũng cảm, nhất là những tử sĩ, xứng đáng được tri ân và tôn vinh vì họ đã chiến
đấu và anh dũng hy sinh cho một cuộc chiến có chính nghĩa. Chừng nào mà hai lá
cờ Úc-Việt còn tung bay tại nơi đây thì đây là một nơi chốn tự do, và bất cứ ở
đâu mà có hai lá cờ này tung bay là ở đó có tự do ... Có những người sinh ra tại
Úc đã không quan tâm đến sự tự do mà họ được hưởng, nhưng cộng đồng người Úc gốc
Việt thì rất quý trọng sự tự do. Người Việt tỵ nạn đã phải chiến đấu gian khổ,
phải trả bằng xương máu để có được tự do, họ đã phải vượt qua bao hiểm nguy và
đánh đổi ngay cả tính mạng để có thể đến được nước Úc, cho nên họ rất trân quý
sự tự do.
Tượng Đài này là nơi để tưởng
niệm, để bày tỏ lòng tri ân và lòng quý trọng đối với sự tự do mà chúng ta đang
có. Xin các Cựu Chiến Binh Úc hãy quên đi những sự đối xử lạnh nhạt sau khi quý
vị trở về từ Việt Nam, vì bây giờ chúng tôi đã nhận chân được rằng quý vị là những
người đã làm rạng danh quốc gia (Úc), là những công dân rất đặc biệt, khả kính
của đất nước Úc - tôi xin kính cẩn nghiêng mình trước những mất mát, hy sinh của
quý vị!
(Very, very exciting to be here
as we were early this year … when we turned the sod to see this magnificent
memorial come to fruition. This is very special day but this also, now, a very
special place. This is a place of remembrance, this is a place where people can
come and remember those who sacrificed their all, who have made extraordinary
sacrifices all those years ago. People who would not remember at the time
shamefully, but are now. Too late but it is never too late. This is also a
place of gratitude and I have to say to you that the Australian-Vietnamese
community in the gratitude state is first, way ahead of anybody that I can see.
They have never ever forgotten the contributions that our diggers made to their
freedom and to their struggle all those years ago. They have never forgotten
and they have never stopped giving and showing that gratitude today is another
example of that. Those who fought, particularly those who died … they deserve
our gratitude because they died fighting a worthy cause, they died fighting for
a noble cause just as those who went to Vietnam and came back, fought a noble war
and a noble cause. We should give them all the respect that they deserve … Finally this is a place of freedom as long
as those two flags are flying in this place and wherever these two flags fly we
will have freedom. Freedom is something that Australians love, freedom is
something that the Vietnamese love, is something that we really cherish, we‘re
very much having in common … Even though
there are some people in Australia who were born here who might take our
freedom for granted, but the Australian-Vietnamese community will never, never
take our freedom for granted. They have had to fight too hard for that freedom,
they have had to go through extraordinary length to get to Australia and they appreciate
that freedom now. … It is an
extraordinary special place – remember, show gratitude, and appreciate the
freedom that we all have. Those who went to Vietnam, came back and were treated
so abysmally should try to forget that treatment because now we see to each and
every one of you, God bless you and thank you, we do know that you have done
our country proud, we do know that you are very, very special Australians, and
for that we salute you.)
- Ông Nguyễn Công Minh (Chủ Tịch
Tổng Hội CQN QLVNCH Úc Châu) - Công Viên Tưởng Niệm này sẽ có một giá trị lịch
sử vô cùng to lớn không những đối với chúng ta bây giờ mà còn cho những thế hệ
mai sau biết rõ sự thật của cuộc chiến tranh xâm lược của CS Bắc Việt và Miền
Nam Việt Nam, nêu rõ chính nghĩa bảo vệ tự do cho Miền Nam của quân đội hoàng
gia Úc Đại Lợi và sự hy sinh của 521 chiến binh Úc là chính đáng mà chúng tôi
những người Việt tỵ nạn không bao giờ quên. Công trình hôm nay đã hoàn tất sau
nhiều khó khăn lúc ban đầu tưởng chừng bế tắc ... Nhưng với quyết tâm và sự hợp
tác cùng nổ lực của tất cả những tâm huyết ngày hôm nay chúng ta có mặt nơi đây
để thấy công trình đã được hoàn thành.
-Ông Nguyễn văn Bon (Chủ Tịch
CĐNVTD Liên Bang Úc Châu) - Cám ơn sự đóng góp của đồng bào cũng như sự làm việc
cực nhọc của Uỷ Ban (thiết kế & xây dựng) để chúng ta có được cái Tượng Đài
ngày hôm nay là một điều đã được ấp ủ trong lòng hơn 40 năm qua. Đây là một
nghĩa cử để bày tỏ sự kính trọng và lòng tri ân đến với những sự hy sinh của
các chiến binh Úc cũng như của quân dân cán chính VNCH, của các bậc cha anh để
bảo vệ tự do và sự toàn vẹn lãnh thổ và lãnh hải. Tinh thần "Anh Hùng Tử
Khí Hùng Bất Tử" sẽ bảo vệ cho Việt Nam và tiếp lữa cho công cuộc đấu
tranh đòi tự do, dân chủ tại quê nhà.
Tiếp theo, ông Bon giải thích
về ý nghĩa của việc "bảo trợ" 521 tử sĩ Úc được khắc tên trên bức tường
đá - Các chiến binh Úc khi bước chân đến Việt Nam là họ đã bỏ lại sau lưng cha
mẹ, anh chị em, vợ con hay người yêu, bạn bè,... Họ đến Việt Nam không chỉ để yễm
trợ về mặt quân sự mà còn mang tình yêu thương đến với người dân Việt bằng tấm
lòng của những con người nhân bản. Do đó ngoài việc đóng góp tài chánh vào việc
xây dựng tượng đài, sự "bảo trợ" các tử sĩ Úc đã hy sinh tại chiến
trường Việt Nam còn có nghĩa là nhận họ như một thành viên trong gia đình để
chúng ta có thể, mỗi khi có dịp, cầu nguyện, thắp nhang, đặt một cánh hoa tưởng
niệm để bày tỏ lòng tưởng nhớ đến với họ như là người thân của chính mình.
Ngoài ra còn tạo cơ hội cho chúng ta thăm hỏi, làm quen, thân thiết với gia
đình của tử sĩ để bày tỏ lòng tri ân và xoa dịu phần nào nổi đau mà gia đình của
họ đã mang nặng trong lòng suốt bao nhiêu năm qua.
- Ông Bob Elworthy (Chủ Tịch
Hội Cựu Chiến Binh Úc /Victoria – VVAA Victoria Branch) sâu sắc - Hôm nay là một
ngày thật đáng ghi nhớ! Và đây là một Tượng Đài thật đáng trân quý! Tượng Đài
này đã dấy lên trong lòng chúng tôi những cảm xúc sâu đậm đã chìm lắng bao lâu
nay ... Những thành phần chi tiết (bia tưởng niệm, 2 bức tường, hình ảnh 5 vị
tướng tuẫn tiết) cấu tạo thành Tượng Đài này đã nói lên tinh thần và đạo lý của
Cộng Đồng Người Việt Tự Do Úc Châu đặc biệt là CĐNVTD/VIC. Tượng Đài này là
tiêu biểu của những đức tính tốt đẹp nhất của người Việt đang sinh sống tại Úc
- sự gắn bó sâu sắc trong tinh thần bảo tồn lịch sử phong phú của người Việt, sự
tôn kính đối với tổ tiên và các chiến sĩ tranh đấu cho tự do, lòng tri ân đối với
các vị Cựu Chiến Binh Úc, và nhận lấy nước Úc như là quê hương thứ hai với tất
cả tấm lòng.
Thật khó mà tưởng tượng và thấu
hiểu được nổi uất ức, khổ đau mất nước mà người Việt đã và vẫn còn đau đớn mang
nặng trong lòng cho mãi đến ngày hôm nay. Sau biến cố 30 Tháng Tư 1975, người
Việt đã phải chiến đấu, bôn ba, chịu bao nhục nhằn, đắng cay để sống còn. Sự
quyết tâm và lòng can đảm của người Việt tỵ nạn đã nói lên được rất nhiều về
giá trị, lòng tự trọng, sự hy sinh và sức chịu đựng của họ khi vượt qua được tất
cả mọi nghịch cảnh, những nổi bất hạnh, và đã đóng góp cho đất nước Úc ngày
càng trở nên phong phú hơn. Với cái Tượng Đài này, cộng đồng người Việt muốn
bày tỏ lòng tôn kính và niềm tự hào đối các vị anh hùng VNCH và lòng tri ân đối
với các vị chiến binh Úc đã hy sinh để bảo vệ tự do cho Miền Nam Việt Nam. Đây
là một cái gương về mức độ bày tỏ lòng tôn kính và tri ân đối với sự hy sinh của
các chiến sĩ mà chúng ta cần phải noi theo.
Tôi xin chân thành cám ơn cộng
đồng người Việt đã ôm lấy đất nước Úc vào lòng, đã ôm lấy các Cựu Chiến Binh, tử
sĩ Úc vào lòng và đón họ về nhà của quý vị. Xin đời đời nhớ ơn!
(Ghi chú: Lời cám ơn này xác
nhận ý nghĩa của sự "bảo trợ" các tử sĩ Úc mà ông Nguyễn văn Bon đã
giải thích như đã nêu trên)
(It’s an extraordinary day!
What an amazing memorial! Already as I said in this place, it stirs … I extend
congratulations to everybody involve in bringing this most remarkable memorial
to reality. The elements of this memorial say much about the
Australia-Vietnamese community and in particular the Vietnamese Community in
Victoria. The memorial today represents the finest attributes of the Vietnamese
people here in Australia - a deep and a binding connection to the preservation
of their rich history, the reverence in which they hold their ancestors and
their freedom fighters, and their wholehearted and uncompromising embrace their
adopted Australian home and their genuine respect for the Australian Vietnam
veterans. As one born in Australia, I cannot, for one moment, begin to imagine
the trauma that the Vietnamese people felt and still feel at the lost of their
beloved homeland. They struggle thereafter to simply survive … Their
determination and courage to strike out for the great unknown and to make a
peril journey to Australia … so glad that they did. It speaks volumes of the dignity and
resilience of the Vietnamese people that they’ve risen above such adversity and
made Australia a much richer nation. And it says much that the Vietnamese
people that they want in their own way through this … very public memorial to
display their respect and pride to their own heroes and their gratitude to the
Australian Vietnam veterans who died trying to protect their homeland. It’s a
level of honour and respect to others in this nation would do well to try to
emulate. To the Vietnamese community, I say thank you for taking this nation to
your heart and thank you for taking the Australian Vietnam veterans to your
heart and into your home. Lest we forget!)
(... Thank
you for taking this nation to your heart and thank you for taking the
Australian Vietnam veterans to your heart and into your home.)
- Ông Peter Smith (Đại diện
cho Chủ Tịch RSL Victoria) - Mỗi cái tên khắc trên bức tường đá là tên của một
người đã hy sinh để bảo vệ tự do cho Miền Nam Việt Nam trong khi thi hành công
tác, phục vụ cho quốc gia Úc. Họ là những người đã có một cuộc sống không trọn
vẹn, và có thể đã để lại một gia đình không trọn vẹn (mất mát) ... Chúng ta bày
tỏ lòng thương tiếc sâu xa đối các tử sĩ nhưng đồng thời cũng tôn vinh cuộc đời
của họ vì họ là một tấm gương sáng. Tấm gương hy sinh của các chiến binh Úc là
một món quà ở mãi trong lòng của chúng ta.
Đây là một Tượng Đài có giá
trị và trang trọng nhất, không chỉ về phương diện thiết kế và xây dựng mà còn về
tâm ý và tấm lòng bao dung (của người Việt tỵ nạn) đã đưa đến sự hình thành của
Tượng Đài này.
Hy vọng rằng những ai khi đi
ngang qua đây sẽ dừng chân lại, lắng đọng, hồi tưởng về quá khứ, đặt tay lên
bia đá, đọc tên các chiến sĩ đã hy sinh, ... để cho Tượng Đài được ấm cúng và gần
gũi với chúng ta hơn. Chúng tôi xin ghi nhận và ca ngợi tấm lòng quảng đại của
cộng đồng người Việt và cách bày tỏ tấm lòng tri ân đáng quý của quý vị (qua việc
xây dựng Tượng Đài này) đối với sự hy sinh của những người được khắc tên bức tường
đá tại đây.
(As we dedicate this
provocative and seating memorial, each of the names inscribed here belongs to a
person who died in the service of this country while seeking freedom for
another. They’re the life not fully lived and perhaps their family not raised.
They are known to us, both names are known to many here today. We mourned their
lost greatly but we also celebrate their life because they inspire us. Their
inspiration is the ever lasting gift to us all. This memorial is the most
seating tribute not only in design and construction but also in the origin and
the generosity that made that happens. But instead of standing solemnly in this
place as memorial often do, I hope that all who pass by here will stop, will
pause and reflect. I hope they touch the memorial, I hope they touch a name,
and I hope they say that name out loud. Because by doing so those names will
live on. RSL acknowledge and commend the generosity of the Vietnamese community
and their beautiful expression of their gratitude for the service and sacrifice
of those whose names are inscribed here. Lest we forget!)
- Ông Hoàng Chính Đan (Chủ Tịch
Hội CQN QLVNCH Victoria) - Năm 1962, toán cố vấn đầu tiên của Quân Đội Hoàng
Gia Úc đã đến Việt Nam. Khoảng giữa năm 1973, đơn vị canh gác tòa đại sứ Úc tại
Sài Gòn là đơn vị cuối cùng rời Việt Nam. Trong khoảng thời gian đó hàng ngàn
chiến sĩ Úc đã luân phiên đến Việt Nam để trợ giúp và cùng chiến đấu với quân
dân VNCH chống lại cuộc xâm lăng của CSVN. Không ai có thể tranh cải về lòng
can đảm, tinh thần chiến đấu và kỷ luật của quân đội Úc, trận chiến Long Tân là
một chứng minh hùng hồn cho việc này. Tuy nhiên thật là đau buồn và thương tiếc,
vì trong cái khoảng thời gian đó 521 chiến sĩ Úc Đại Lợi đã hy sinh tại chiến
trường Việt Nam. Việc tạo dựng tượng đài kỷ niệm không những là để bày tỏ lòng
tri ân của cộng đồng Việt Nam đối với 521 anh hùng đó mà là sự nhắc nhở cho các
thế hệ mai sau và hình ảnh của sự hy sinh 521 chiến sĩ Úc Đại Lợi tử trận tại
Việt Nam sẽ mãi mãi trong trái tim của cộng đồng Người Việt tại Úc Châu.
- Ông Nguyễn Thế Phong (PCT
CĐNVTD/VIC đại diện cho CĐNVTD/VIC) hùng hồn - "…. Tượng Đài này tượng
trưng cho một đặc tính rất sâu xa và thiêng liêng của nền văn hoá Việt Nam của
chúng tôi. Đó là mọi người Việt Nam, kể cả những người đã sinh ra ở Úc, không
được quyền quên là chúng tôi đã đến từ đâu, tại sao chúng tôi lại có mặt ở đây
và chúng tôi ở đây để làm gì. Nó cũng là một lời nhắc nhở quan trọng rằng chúng
tôi phải luôn luôn nhớ đến những hy sinh của những người đã từng sống và chết
trước chúng tôi và cho chúng tôi. Đối với người Việt Nam, sự biết ơn không phải
là một sự lựa chọn, nó là một nghĩa vụ trong cuộc sống.
…..
Đối với tôi, tượng đài và đài
tưởng niệm sẽ không có nghĩa gì cả nếu những người xây dựng hoặc tham dự những
đài tưởng niệm này không tiếp tục làm các nhiệm vụ hoặc mục đích của những người
mà những di tích hoặc đài tưởng niệm này được dựng lên tưởng nhớ họ.
…..
Chúng ta hãy đánh dấu ngày
hôm nay không chỉ như một ngày LỊCH SỬ mà còn là một ngày của những BÀI HỌC LỊCH
SỬ và những LỜI NHẮC NHỠ LỊCH SỬ để rồi từ đó chúng ta có thể rút ra sức mạnh,
nguồn cảm hứng, sự khôn ngoan và quyết tâm để làm nhiều hơn cho Australia với
cuộc đời của chúng ta và tiếp tục chiến đấu hết mình cho tự do của người dân Việt
Nam hầu hoàn thành sứ mệnh chưa hoàn tất mà những người lính dũng cảm, anh hùng
của chúng ta đã bắt đầu cách đây hơn 50 năm. "
(….. "This memorial
symbolizes the very profound and sacred function in our Vietnamese culture.
That is, every Vietnamese person, including those who were born in Australia
must not forget where we came from, why we are here and what we are here for.
It also acts as an important reminder that we must always remember the
sacrifices of those who had lived and died before us and for us. For a
Vietnamese person, gratitude is not an option, it’s an obligation in life.
.....
For me, monuments and
memorials are meaningless if those who build or attending these memorials are
not continuing the mission or the purpose of those the monuments or memorials
are dedicated to. That is why I like one of the mottos used by the Australian VN
War veterans a lot.
.....
Let us mark today NOT just as
a historical day but as a day of HISTORICAL LESSONS and HISTORICAL REMINDERS
from which we can draw strength, inspiration, wisdom and resolution to do more
for Australia with our lives and to continue fighting like hell for the freedom
of the people of Vietnam in order to fulfill the not yet accomplished mission
that these brave soldiers had begun more than 50 years ago.")
(Ghi chú: Trên đây là những đọan
được trích dẫn từ bài phát biểu - Anh & Việt - do ông Nguyễn Thế Phong cung
cấp)
Đến đây, cô Phượng Vỹ ngỏ lời
cám ơn đến với Hội Đồng Thành Phố Brimbank, đặc biệt là Uỷ Ban Công Viên Tưởng
Niệm (mà cô cũng là một thành viên) gồm có: ông Bruce Davies (Đội Huấn Luyện
Quân Sự Úc - Australian Army Training Team Vietnam), ông Steve Lowe (Đội Huấn
Luyện Quân Sự Úc), ông Gary Collins (Chủ Tịch RSL Sunshine), ông Nguyễn Việt
Long (Chủ Tịch RSL Footscray), ông Nguyễn Công Minh (Chủ Tịch Tổng Hội CQN
QLVNCH Úc Châu), ông Đỗ văn Thắng (Hội CQN QLVNCH/VIC), ông Trần Vĩnh Triều (Uỷ
Ban Chống NQ36), bà Bé Hà (Hội Trưởng Hội Tương Trợ Người Đông Dương vùng
Springvale - SICMAA), cô Phan Đình Bảo Kim (Nữ Quân Nhân trong Quân Đội Hoàng
Gia Úc - con gái Cố Chuẩn Tướng Lam Sơn Phan Đình Thứ), ông Nguyễn Thế Phong
(PCT CĐNVTD/VIC).
Một lần nữa cô Phượng Vỹ lại
lạc giọng vì cơn xúc động khi nhắc lại và cám ơn lời phát biểu của ông Peter
Smith về cuộc sống không trọn vẹn của 521 tử sĩ Úc, và dựa theo ý đó cô nói tiếp
- "Đã có 521 chiến binh Úc không có một cuộc sống trọn vẹn và cũng đã có
hàng trăm ngàn chiến sĩ VNCH và người dân Việt Nam không có một cuộc sống trọn
vẹn, chính vì thế chúng tôi xin kính cẩn tri ân sự hy sinh của những người đã nằm
xuống. Chúng ta sẽ không bao giờ quên, không thể nào quên và Tượng Đài này sẽ
nhắc nhở các thế hệ tương lai rằng đã có bao người không có được một cuộc sống
trọn vẹn vì họ đã hy sinh (cuộc đời thanh xuân) để cho chúng ta ngày nay có được
một cuộc sống thật trọn vẹn.."
(I thank Peter for reminding
us that there are 521 Australian soldiers, 521 lives perhaps not fully lived
and there thousands and thousands more of South Vietnamese soldiers, men and
women whose lives may not have fully lived and for that we are grateful. And
that is why we don’t forget, we cannot forget and this memorial will remind the
future generations that there were people whose lives were not fully lived so
that ours can be fully lived.)
Riêng ông Bruce Davies đã được
trao tặng một bảng tưởng lệ về công sức đóng góp cho đồ án và những chi tiết
quan trọng (tên các đơn vị, địa danh của những nơi trú đóng hay có sự hiện diện
của quân đội Úc,...) mang tính chất lịch sử cho công trình xây dựng tượng đài.
Trong một bầu không khí đầy
xúc động, tiếng vĩ cầm của em Tommy Nguyễn trỗi lên bản nhạc Exodus với những
âm điệu bi hùng, lúc trầm buồn, lúc cao vút làm mọi người càng thêm xúc động. Bản
nhạc này thực sự có tựa đề "This land is mine" (Ernest Gold và Pat
Boone), được dùng làm nhạc nền cho cuốm phim nổi tiếng Exodus nên được nhiều
người biết đến dưới cái tên Exodus. Nội dung cuốn phim Exodus cũng như bản nhạc
"This land is mine" nói về lịch sử thăng trầm hàng ngàn năm của người
Do Thái đã từng bị xua đuổi, đàn áp, thảm sát ở tại nhiều nơi và ở ngay trên
chính quê hương của mình. Và dân tộc Do Thái đã trải qua một cuộc hành trình đầy
gian truân để trở về lại quê hương sau bao năm ly hương, lưu lạc, phân tán trên
khắp thế giới.
Nhìn về lịch sử của người Do
Thái trong quá khứ rồi nhìn lại thực tại của dân tộc Việt Nam - có phải chăng
đây là một sự trùng hợp trong lịch sử nhân loại?
Và nếu ai biết/nhớ lời của bản
nhạc "This land is mine" thì sẽ thấy đây chính là tiếng lòng của người
Việt tỵ nạn (nằm ở 4 câu cuối) -
.....
To make this land our home
If I must fight, I'll fight
To make this land our own
Until I die, this land is
mine.
Càng xúc động hơn khi chương
trình được tiếp nối với hai giọng ca thuộc hai thế hệ - em Huy Bảo và ông Nguyễn
Long với lời "Cám Ơn Anh" (Trầm Tử Thiêng) thật ý nghĩa cho buổi lễ -
.....
Một đời cha hy sinh anh linh
xương máu đệ huynh
Một đời anh nghe chưa an thân
sau nỗi nhục vinh
Chờ cuộc sống bao dung, chờ mặt
đất hoan ca
Chờ đợi mãi lao đao lòng gỗ
đá.
Người nằm yên bao lâu quên
trong sương khói quạnh hiu
Người về mang thương đau chưa
nghe ai nhắc tuổi tên
Nghìn lời hát không vơi tình ẩn
khuất trong tôi
Cám ơn anh, cám ơn anh, Người
Chiến Sĩ Vô Danh!
Bước sang phần đặt vòng hoa
tưởng niệm, vì số quan khách và thân hào nhân sĩ khá đông nên được tuần tự mời
lên đặt vòng hoa theo từng nhóm - (1)
các vị lãnh đạo tinh thần các tôn giáo, (2) các vị dân cử thuộc chính quyền địa
phương & tiểu bang, chủ tịch CĐNVTD và Tổng Hội CQN QLVNCH Liên Bang Úc
Châu, (3) các vị thuộc Uỷ Ban Công Viên Tưởng Niệm, (4) các nghị viên của các Hội
Đồng Thành Phố, (5) các vị mạnh thường quân, (6) các bạn trẻ thuộc thế hệ thứ
hai (Khóa Lãnh Đạo Hai Nguồn Gốc).
Mặc dầu đây là một việc làm
có tính cách cá nhân, riêng tư khi bà Tuyết Lowe trao cho cô Cheryl Kincade cây
thập tự giá có ghi tên người anh/em trai của cô để bày tỏ lòng thương tiếc và
tri ân đối với người quá cố, và bày tỏ tình cảm quý mến đến với cô Cheryl,
nhưng đây chính là biểu tượng cho nghĩa cử "bảo trợ" đầy tình nghĩa đối
với 521 tử sĩ Úc và gia đình của họ.
Thay mặt cho giới trẻ, cô
Cammy Lu (Bích Cầm), thuộc thế hệ thứ hai, đã tỏ ra thật trong sáng và trung thực:
"Kính chào quý vị có mặt
ngày hôm nay,
Con tên là Bích Cầm, con là
thành viên của nhóm Lãnh Đạo Hai Nguồn Gốc, con rất hãnh diện có mặt ngày hôm
nay để nói lên lòng biết ơn sâu xa của chúng con.
Con không phải là người tỵ nạn,
mẹ con và con tới nước Úc theo diện di dân. Là một người trẻ sinh ra ở Việt Nam
dưới chế độ CS, con rất bất ngờ khi được học về lịch sử (Việt Nam) có một chiều
dài hàng ngàn năm đầy đau thương.
Hôm nay tuy con đại diện cho
giới trẻ của người Úc gốc Việt nhưng con không thể nói lên hết lòng biết ơn của
con bằng lời nói. Họ là người đã đứng lên và chiến đấu cho sự tự do của những
người mà họ không bao giờ biết tới và không bao giờ được gặp mặt, đó là một sự
đáng kính và họ là những anh hùng thật sự. Con đường chiến đấu của họ tuy bi thảm,
khó khăn và nhiều đau khổ nhưng trái tim của họ đã giúp họ tiếp tục từng bước
tiến tới.
Trong chiến tranh không có kẻ
chiến thắng và các trận chiến sẽ ở mãi trong lòng những người lính tuy họ đã rời
bỏ chiến trường. Nhưng trong sự hy sinh của họ chúng ta có được một cơ hội để sống
thêm lần nữa, không phải chỉ là sinh sống mà là sống thật sự, sống với lòng can
đảm, chính trực và một phương châm đạo đức luôn luôn hướng về sự công bằng.
Có nhiều lý do tại sao mà giới
trẻ Úc Việt của ngày hôm nay nợ họ sự quyết tâm tranh đấu cho công lý là vì
ngày hôm nay chúng con có thể hãnh diện đứng ở đây. Hãy để dòng máu của họ
không chảy một cách vô ích, sự dũng cảm và những kỹ niệm của họ sẽ sống mãi
trong lòng chúng ta và luôn nhắc nhở chúng ta là chúng ta được sống trong sự tự
do. Do đó phải tiếp tục chiến đấu cho công lý và tự do cho những người không
có. Con xin gởi đến những người lính Úc Việt lời cảm tạ sâu đậm nhất của chúng
con. Xin cám ơn! "
(Ghi chú: Chính cô Bích Cầm
đã tự dịch những lời phát biểu bằng Anh ngữ sang tiếng Việt)
(My name is
Cammy, I am a member of the DILP Alumni. I am honoured to be here today to
express my deep gratitude. I was not a refugee, my mother and I had arrived in
Australia as migrants in 2002. As a young person who was born in Vietnam under
a communist regime, it came as a shock to me to learn about this history of
ours that is, ever so deep.
I speak today
on behalf of young Vietnamese Australians yet I don't think I could ever
express our eternal gratitude in words alone. For you to stand and fight in a
war for the freedom of those you never knew or met is altruistic and truly
heroic. Your journey was harrowing but your hearts kept you moving forward,
step by step.
In war, there
are no real winners and the battle lives on in you, long after you leave the
battlefield. But in your sacrifices we were given another chance to live, not
just to be alive, but to live, to really live, with courage, integrity and a
moral compass that points, always, towards justice.
In many ways,
we the young generation of today owe it to you and your sense of justice to
stand proud as Vietnamese Australians who reap the rewards of your sacrifice.
Let your blood not shed in vain and your bravery and memories live on in us and
is always, a reminder of what a privileged it is to be here, and to live in a
freedom that is priceless. For us to continue to fight for freedom and justice
for those who have none. To you we say our deepest gratitude - Thank You!)
Với y phục toàn màu trắng (áo
dài trắng, quần trắng, khăn trắng) nhóm múa AVA (Autralian Vietnamese Arts
Inc.) đã trình diễn một màn vũ "truy điệu", với hai bản nhạc nền Trái
Tim ở Lại (Hà Thúc Sinh) & Quân Lệnh Cuối Cùng (Việt Dzũng), để ca ngợi
tinh thần chiến đấu dũng cảm và sự hy sinh cao cả của các chiến sĩ vị quốc vong
thân. Đồng thời cũng để nói lên nổi đau chất ngất của người ở lại (cha mẹ anh
chị em, vợ con hay người yêu) khi màu tang trắng phủ xuống đời mình, phủ xuống
quê hương, với những hình ảnh đau thương đầy uất hận của những vị tướng, những
người lính đủ mọi cấp bực, thuộc mọi quân binh chủng đã anh dũng tuẫn tiết vào
những ngày cuối của cuộc chiến..
(Quân Lệnh Cuối Cùng)
Nhắm mắt lại anh có còn nhìn
thấy quê hương
Quê hương buồn giờ phút thê
lương
Nhắm mắt lại anh có còn thấy
rừng lửa cháy
Đêm tăm tối khóc than vời vợi
Người lính chiến đấu trong lẻ
loi
Nhắm mắt lại anh có còn nhìn
thấy anh em
Trong hoang tàn giờ phút oan
khiên
Nhắm mắt lại anh có còn thấy
người tình cũ
Ngồi trong bóng tối đêm đau
buồn
Đễ mãi mãi nhớ anh vô cùng
.....
Sau cùng mọi người được mời
lên đặt một cánh hoa ở chân tượng đài để bày tỏ lòng tưởng niệm các tử sĩ. Đây
cũng là lúc mọi người được dịp tận mắt nhìn ngắm Tượng Đài, hàn huyên trò chuyện,
chụp hình lưu niệm hoặc đứng suy tư trong im lặng. Có nhiều vị chỉ vào các địa
danh trên bản đồ nhắc lại những chuyện xưa ở các nơi đóng quân hay các vùng đụng
trận,... Đứng trước bức tường đá khắc tên 521 tử sĩ Úc, có nhiều vị chỉ vào tên
của người thân, tên của các đồng đội và bồi hồi xúc động chia sẽ tình cảm hay
những mẫu chuyện về người quá cố.
Những người "bảo trợ"
thì dò tìm và hãnh diện chỉ vào tên của mình hay người thân. Thật ra người
"bảo trợ" không chỉ ghi tên của mình mà còn có thể ghi tên của ông
bà, cha mẹ, con cái, anh chị em trong gia đình hay tên các hội đoàn, đoàn thể.
Có người thay vì ghi tên mình thì lại ghi tên người thân - một chiến sĩ QLVNCH
đã vị quốc vong thân.
Dù không có hay không có tên
trên bức tường đá đồng bào ai ai cũng tự hào về sự hình thành của Tượng Đài, một
công trình đã được xây dựng hoàn toàn bằng tấm long, công sức và sự đóng góp của
cộng đồng người Việt với một kinh phí không nhỏ - $300 000.00.
Có một vị cựu chiến binh Úc
chưa bao giờ tham dự các sinh hoạt của CĐNVTD/VIC nhưng hôm nay cũng đã có mặt
trong buổi lễ và đã thốt lên: "Đúng ra chính phủ Úc đã phải xây dựng một
tượng đài như thế này để tưởng niệm và vinh danh chúng tôi, nhưng điều này đã
không xảy, chỉ có cộng đồng người Việt (tỵ nạn) là còn nhớ đến chúng tôi!"
Hệ thống truyền thông chính mạch
hiếm khi để mắt tới các sinh hoạt của CĐNVTD, nhưng trong buổi lễ khánh thành
này đã có các đài truyền hình số 7, ABC và đài truyền thanh SBS đến lấy tin.
Theo con mắt của người thường
thì số người tham dự không lên đến "hàng ngàn người" (Thousands of
....) như đài SBS đã đưa tin, thực sự thì có khoảng từ 500 đến 600 người tham dự.
Tuy nhiên nếu nhìn bằng con mắt tâm linh thì buổi lễ có thể đã có hàng ngàn người
khuất mặt mỉm cười hãnh diện đến tham dự buổi lễ, trong đó có hương hồn của 521
chiến binh Úc và của hàng trăm ngàn chiến sĩ QLVNCH.
Melbourne
16/12/2017
