NHƯNG MÀ ĐIỀU ĐẦU TIÊN HỌC "LÀM THINH" LẠI PHẢN TẠC DỤNG ÔNG KHÔNG NÓI MÀ ÔNG LẠI "VIẾT BÀI DẠY KHÔN" THÌ HÓA RA ÔNG ĐÃ KHÔNG TỰ THUỘC BÀI VÌ NÓI HAY VIẾT CŨNG LÀ PHÁT NGÔN - HÌNH THỨC VIẾT CÒN TỆ HƠN NÓI VÌ NÓ LƯU TRUYỀN CÓ CHỨNG CỚ ĐÀNG HÒANG- ÔNG HƠI TỰ NGU LÀ Ở CHỖ ĐÓ ĐẤY ÔNG./-TCL
Tờ lịch gỡ mỗi ngày
Ngô Phan Lưu
Nhà tôi treo một “lốc” lịch to nơi phòng khách, mỗi sáng thức dậy, tôi gỡ một
tờ quăng đi… Khi ló tờ mới, tôi xem kỹ câu danh ngôn nếu có, coi đấy như lời
dạy dỗ đầu ngày của các bậc tiền bối ! Không biết ai sao, riêng tôi thấy tâm đắc việc này lắm !
Ví như, sáng thứ 2 tuần trước, ngủ dậy liền đến bóc tờ lịch, tờ mới có ghi câu danh ngôn của Turenne: “Tôi có ý kiến này muốn tặng
bạn: Đó là, mỗi khi bạn muốn nói, bạn hãy làm thinh”. Xem câu ấy xong, tôi ngẫm nghĩ… và thấy có lý, hay lắm. Quá hay đi chứ! Lời khuyên
răn này rất xác đáng, đã đúc kết một kinh nghiệm quí báu trong cuộc sống đầy những chuyện khôn lường của lòng dạ con người! Và, ngày hôm đó tôi
cẩn ngôn hơn! Tôi chỉ thực hành nửa câu nói ấy mà cũng thấy mình khá rồi!
Còn thực hành nguyên câu dĩ nhiên là không nổi! Xin cảm ơn ông hay bà Turenne người nước nào tôi không rõ, đã cho tôi một chút
của báu giắt lưng phòng thân trên đường
đời gian truân! Tôi không muốn coi tiếp câu danh ngôn của ngày kế tiếp… Ừ, cứ giữ bí mật
để đó, vội gì!
Đến sáng ngày thứ 3, ngủ dậy, tôi lại gỡ lịch, gặp câu nói của Swift: “Nổi
giận là tự gánh giùm lỗi của người khác!”. Chí lý ! Dại gì mà nổi giận cơ chứ! Quả nhiên, câu
ấy tác động nơi từng sâu thẳm tâm hồn, ngày hôm đó nhiều việc
bực mình, mà tôi đâu có thèm giận! Ngu gì gánh lỗi kẻ khác! Lại phải cảm ơn cái ông Swift hay bà Swift gì đó nữa!…
Rạng đông ngày thứ 4, lại ló tờ lịch ghi câu của Montesquieu: “Phải khóc con người lúc sinh ra, chứ đâu phải lúc chết”. Chết
rồi có phải làm gì nữa đâu mà cực với nhọc! Thế thì
cũng chả nên khóc lóc mà làm chi! Ừ nhỉ!
Lạ thật! Cái chết đột nhiên giảm bộ mặt khủng khiếp trong tâm tưởng tôi, nói chí tình cũng phải
có chút ít tác dụng của Montesquieu mới ra thế! Và, ngày hôm đó tôi nghị lực
hơn, yêu đời hơn! Lại cảm thấy mình cứng cáp lên!
Sang ngày thứ 5, tờ lịch hiện lên câu ngạn ngữ Ba Tư: “Lưỡi dài thu ngắn đời sống”. Ôi, quá chất lượng!
Dân Ba Tư kinh nghiệm quá dày dặn! Nói lắm chỉ được cái “nguy to”, chỉ được
cái “rước họa vào thân”! Còn nhớ trong ngày ấy, lúc nhậu
cùng bạn bè, vậy mà tôi cũng ráng tịnh khẩu! Cứ sợ sa vào cái “vạ
mồm”!
Đến ngày thứ 6, tờ lịch lấp lánh câu danh ngôn khác, thật cao siêu của Villier de l’Isle
Adam: “Người nhục mạ bạn, họ chỉ nhục mạ ý nghĩ của
họ có về bạn, tức là họ nhục mạ chính họ!”. Câu này trong tầng sâu là đúng, nhưng thuc hiện quả là thiên
nan vạn nan! Lên hàng thánh mới xài được! Tâm đắc lắm nhưng cứ cất yên đấy! Công lực chưa đủ, chờ thời gian nữa hẵng hay!
Sáng ngày thứ 7, lại ló câu của Cervantes: “Ăn to thì di
chúc nhỏ”. Úi cha! Cũng có lý quá! Tôi coi tiếp luôn ngày Chủ nhật xem sao… Đó
là câu của G. Herbert: “Ai cũng có một thằng điên
trong ống tay áo”. Trời đất ! Lại cũng quá đúng! Những lúc bưng ly bia, cốc rượu chỗ đông người, trong ống tay áo tôi thường
rớt ra thằng điên, thậm chí đôi lúc rớt ra hai thằng ! Say quá, có khi rớt tới ba thằng!
Ôi chao! Riêng về phần danh ngôn, tờ lịch vậy mà hay! Một
lần nữa xin cảm ơn, cảm ơn… tờ lịch gỡ mỗi ngày! Việc gì phải đi thư viện đọc sách hao
thời gian, cứ lịch đấy mà học mãn đời không hết!…
“Trần Gian Một Khúc “
Con người ta sinh ra, ai thoát khỏi: sinh, lão, bệnh, tử?
Sinh, Trụ, Hoại, Diệt là định luật của tạo hóa, không có cách chi thay đổi
được.
Cây
cối đâm chồi nảy lộc vào muà xuân, xanh tốt xum xuê trong mùa hè, lá
héo vàng vào mùa thu, đến mùa đông thì lá vàng rơi rụng, chỉ còn
trơ trụi cành cây. Rồi tới mùa xuân năm sau, cây lại đâm chồi nảy lộc.
Cái chu kỳ sinh, trụ, hủy, diệt cứ tiếp nối nhau, không ngưng nghỉ.
Ðời
người là bể trầm luân, cõi thế gian đầy những ưu tư phiền não. Vạn vật
đều bị chi phối bởi luật vô thường.. Vừa mới sinh ra cất tiếng
khóc oa oa chào đời. Rồi lớn lên, bước vào đời với bao nhiều mộng đẹp. Thoắt
một cái, mái tóc đã điểm sương, mắt đã mờ, lưng đã mỏi, 2 chân đã chậm
chạp. Rồi cuối cùng, là hai tay buông xuôi, đi vào lòng đất, bỏ lại trên
thế gian tất cả các thứ mà cả đời
phải bôn ba vất vả mới làm ra được..
Ðời người như giấc mộng. Người ngoại quốc cũng có câu: Life is too short. (cuộc đời quá ngắn) Thế mà, con người ta khi còn
sức khỏe thì mải mê kiếm tiền, lo củng cố địa vị, danh vọng, không có thì giờ để hưởng đời đúng nghĩa.
Cũng
ít ai sửa soạn tâm tư để đón nhận những cái vô thường của tuổi gìa. Ðến
khi mái tóc đã điểm sương, da đã nhăn, mắt đã mờ, chân đã chậm
thì mới giật mình, rồi buồn phiền, thất vọng, nuối tiếc. Khi đó, bao
nhiêu tiền của cũng trở thành vô dụng. Ăn uống thì phải kiêng thứ này,
cữ thứ kia vì đường lên cao, cholesterol lên cao. Ăn đồ cứng không được
vì hàm răng cái rụng, cái lung lay. Ði chơi
xa thì không dám, vì sức khỏe kém, đầu gối đau nhức. Nghe nhạc, xem
phim cũng không được vì tai đã nghễng ngãng, mắt đã kèm nhèm.
Người
VN mình vốn cần kiệm, chăm làm, chắt bóp để có của ăn của để. Làm việc
thì liên miên quên cả cuối tuần, bất kể ngày lễ hay ngày Tết.
Làm thì nhiều, mà ít dám vui chơi huởng thụ như người Âu Mỹ..
Suốt
đời cặm cụi, nhịn ăn nhịn mặc, để dành, mua cái nhà cái cửa để một mai
khi chết thì để lại cho con cháu. Sống như vậy quả là thiệt
thòi.
Người xưa đã nói:
Một năm được mấy tháng xuân
Một đời phỏng được mấy lần vinh hoa
Và:
Chẳng ăn, chẳng mặc, chẳng chơi
Bo bo giữ lấy của trời làm chi
Bẩy mươi chống gậy ra đi
Than thân rằng thuở đương thì chẳng chơi
Con
người có tham vọng, có nhu cầu nên mới bon chen. Suốt đời cứ miệt mài
lo tìm kiếm những thứ vô thường mà quên mất chữ “nhàn”. Những
thứ vô thường này là nguyên nhân đưa đến lo âu, căng thẳng, mất ăn, mất
ngủ. Và nếu kéo dài có thể đưa đến Strock, bệnh tâm thần.
Ông Cả ngồi trên sập vàng
Cả ăn, cả mặc, lại càng cả lo
Ông bếp ngồi cạnh đống tro
Ít ăn, ít mặc, ít lo, ít làm
Ðời người sống mấy gang tay
Hơi đâu cặm cụi cả ngày lẫn đêm
Hoặc là
Ăn con cáy, đêm ngáy o..o
Còn hơn ăn con bò, mà lo mất ngủ.
Người
xưa tuổi thọ kém, ngay tới vua chúa cũng chỉ sống tới khỏang 50 tuổi.
Tới 60 tuổi đã ăn mừng “lục tuần thượng thọ. Còn tới 70 tuổi,
thì thực là hiếm hoi. Bởi vậy mới có câu: “nhân sinh thất thập cổ lai hy" (tức là, người ta có mấy ai mà sống được tới 70).
Ngày nay nhờ khoa học tiến bộ. Con người được sống trong điều kiện vật chất vệ sinh, và thoải mái hơn.
Những
phát minh của ngành Y, Dược đã giúp nhân loại vượt qua được các bệnh
hiểm nghèo, mà người xưa kêu là bệnh nan y như bệnh lao, bệnh
phong cùi, bệnh suyễn. Ngày nay người ta sống tới 80, 90 tuổi không
phải là ít. Tuy nhiên sống lâu chưa phải là hạnh phúc. Hạnh phúc là luôn
cảm thấy vui vẻ, yêu đời, biết tận hưởng cuộc sống. Muốn vậy thì cần
phải giữ cho thân tâm được an lạc.
Tâm
thân an lạc là biết vui với những cái trong tầm tay của mình, chấp nhận
những điều mình không thể nào tránh khỏi. Sống hòa hợp vui
vẻ với mọi người xung quanh, không chấp nhất, tỵ hiềm. Lớn tuổi thì
không làm ra tiền, nhưng cũng may, ở những nước tân tiến đều có khoản
tiền trợ cấp cho người gìà để có thể tự lực mà không cần nhờ cậy vào con
cháu. Các cụ gìà nên mừng vì sang được xứ này,
thay vì ấm ức với số tiền quá khiêm nhượng, không thể tiêu pha rộng rãi
như bạn bè.
Già
thì phải chịu đau nhức, mắt mờ, chân chậm, đừng nên than thân trách
phận, cau có, gắt gỏng, đã không làm được gì hơn mà còn tạo
sự áy náy, thương cảm cho những người xung quanh.
Ở đời mỗi người một cảnh, vui với cảnh của mình, không suy bì, thèm muốn, ganh ghét với những người xung quanh.
Biết đủ thì đủ (Tri túc, tiện túc).
Người ta bảo trên 60 tuổi, mỗi ngày sống là một phần thưởng cho thêm (bonus) của Thượng Đế.