Mt68: TRƯỚC 1975 Ở LÃNH THỔ VNCH QUA BÁO CHÍ, SÁCH VỞ CHỈ THẤY CÓ MỘT NGUYỄN NGU Ý LỘI NGƯỢC THIÊN HẠ - ĐA SỐ VIẾT Y (DÀI) THÌ ÔNG TA CHƠI NỔI I (NGẮN) - NHƯNG SAU 1975 KHI VIỆT CỘNG CHIẾM TRỌN VNCH THÌ GIỮA Y VÀ I "XUẤT HIỆN TRẦM TRỌNG HƠN NHƯ "KỸ SƯ- BÁC SĨ- TỴ NẠN.... THÌ PHE VC NHỨT ĐỊNH SỬA THÀNH- KĨ SƯ- BÁC SỸ- TỊ NẠN..."
THƯA HUYNH TRƯỞNG NGUYỀN PHỤNG;
Mt68 Không dám tự mình ngang nhiên xác nhận MÌ QUẢNG hay MỲ QUẢNG LÀ ĐÚNG hay SAI 100% - Bởi vì cho đên 2026 nầy VIETNAM cung chưa hề có MỘT HÀN LÂM VIỆN về chữ QUỐC NGỮ đúng không? Trước đây chừng 10 năm có một tên VC "ăn phân" Hồ Chí Mèo định sửa toàn thể chữ QUỐC NGỮ để bôi xóa tên Alexandre de Rhodes - Kết quả đã bị "thói quen lâu đời" của mọi từng lớp dân chúng liệng cống projet của hắn ta.
Thưa Anh Phụng, tôi nghĩ trong khi chưa có HÀN LÂM VIỆN chúng ta nên sống trong KHUÔN KHỔ THÓI QUEN là êm xuôi nhứt. Không nên nghĩ mình và chỉ có mình mới là "ĐÚNG" - Hơn nữa anh và chúng ta đã sống chết với VNCH cũng nên dè chừng đừng vội ngã theo TỤI BẮC VIỆT đang cố gắng chơi ngược ngạo ở mọi mặt trong sinh hoạt xã hội chỉ nhằm phá bỏ tất cả vết tích cũ.
Anh Phụng cho rằng cuộc chiến giữa VNCH và QUÂN BẮC VIỆT là "VÔ NGHĨA"- 50 năm rồi mà anh vẫn còn chưa thấy "CHÁNH NGHĨA" của VNCH sao anh?
Mất VNCH BAO NHIÊU TRIỆU NGƯỜI TANG THƯƠNG - VẪN CHƯA CHỨNG MINH ĐƯỢC Ý NGHĨA CHÂN CHÍNH CỦA VNCH CẦN PHẢI CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC BẮC VIỆT SAO ANH NGUYỄN PHỤNG?./-Mt68
_______________
______________________________
Date: Tue, Jul 28, 2026 at 11:43 AM
Subject: Re: Vì Sao Tôi Viết "Mỳ Quảng" Mà
Không Viết "Mì Quảng" ? Anh Ninh thân mến,
a/ Khi một từ chỉ có một vần và phát âm
"i", từ đó phải viết bằng y dài, như y tế, ý kiến, ỷ
lại, y khoa...
b/ Khi một từ có chữ i ngắn hay y dài theo sau chữ
u thì cách phát âm xác định xác định sự chọn lựa chữ i hay y: Bê thui,
thui thủi, tủi thân, tủi hận -- Suy nghĩ, quy định, huy
hiệu, thúy liễu...
c/ Các tên riêng có âm "i" thường
dùng y thay vì i để tạo nét đẹp, hoa mỹ: Vy, Mỹ, Vỹ Dạ,
Tường Vy, Thy Thy... Tuy vậy người chủ biên tạp chí Bách Khoa trước
1975, nhà văn Nguyễn Ngu Í, vì không muốn làm đẹp tên mình nên dùng
i chứ không phải y!
d/ Trong các từ khác, sự chọn lựa i hay y tùy vào ngữ âm,
ngữ nghĩa, ngữ dụng, ngữ căn: bác sĩ, kỹ sư, ký giả, nghi kị, kỵ mã, tị
nạn, năm Nhâm Tý, chim họa mi... Nguyên tắc "d" này không phải
là nguyên tắc vì quá rộng lớn và bao gồm nhiều ngoại lệ người viết phải ghi nhớ
từng trường hợp. Tôi nghĩ từ "Mỳ Quảng" là một thí dụ của
nguyên tắc "d" này. Và đây là sự giàu có và vẻ đẹp đặc thù của ngôn
ngữ Việt.
e/ Mì Quảng ở Ngũ Hành Sơn Đà Nẵng hay Cửa Đại Hội An rất
ngon. Nếu ai đó thường ghé nơi này để ăn mì Quảng với bạn bè, gia đinh, người
yêu... trong nhiều năm và nếu tiệm mì nơi đây có bảng hiệu như trên đây, người
đó chắc thường viết "mỳ Quảng" như bảng hiệu đã viết. Ký ức, tiềm thức
và tâm tình cá nhân đóng vai trò quan trọng trong việc áp dụng quy tắc
"d" ở trên.
f/ Tôi nghĩ hai đến từ "dòng sông" và
"giòng sông". Trong nhiều bài viết gởi nhà báo tôi phải viết
"dòng sông" chứ không phải "giòng sông" để ban biên tập và
độc giả không phàn nàn. Tuy vậy trong vài bài viết về Đà Nẵng, Quảng Nam tôi lại
viết "giòng sông Hàn", "giòng sông Thu Bồn", giòng sông Cẩm
Lệ... Tôi nghĩ đến Giòng Sông Thanh Thủy của Nhất Linh của Nhất
Linh và viết vậy. Tôi say mê tác phẩm này của Nhất Linh và đọc nhiều
lần để nhìn thấy sự phi lý, vô nghĩa của cuộc chiến Quốc Cộng... Nếu ai đó viết
"mỳ Quảng" thay vì "mì Quảng", chắc họ đồng cảm với tôi.
Thăm anh chị.
NgPhụng
On Monday, July 27, 2026 at 08:39:26 AM EDT, PTAN <phamtinanninh@yahoo.no>
wrote:Kính anh Phụng,
Xin anh Phụng vui lòng cho biết ý kiến về bài viết này.
Như vậy chữ "Mỳ Quảng" là chính xác thay vì "Mì Quảng" như
người ta vẫn viết xưa nay?Kính chúc anh chị một mùa Hè an vui.PTANVì Sao Tôi Viết "Mỳ Quảng" Mà Không
Viết "Mì Quảng" ? - Tiểu VũKhi viết về ẩm thực quê nhà, nhất là món Mỳ Quảng, tôi vẫn
giữ cách viết “mỳ” với chữ y dài, thay vì “mì” theo chính tả hiện hành. Một chi
tiết nhỏ thôi, nhưng nhiều lần gây tranh luận.
Có người góp ý rất chân tình. Có bạn đồng nghiệp nhắc nhẹ
rằng tôi viết sai chính tả. Cũng có người cẩn thận gạch đỏ chữ “mỳ” như một lỗi
cần sửa ngay. Nhưng tôi vẫn viết như vậy. Không phải vì cố chấp, mà vì đó là một
lựa chọn có gốc rễ.
Tôi viết “mỳ” trước hết vì ký ức. Đó là cách tôi đã nhìn
thấy trên những bảng hiệu cũ ở xứ Quảng, là cách tôi từng nghe trong tiếng rao
quen thuộc mỗi sáng, là một hình ảnh đã in sâu vào trí nhớ. Với tôi, “Mỳ Quảng”
không còn chỉ là một từ ngữ. Nó là một dấu hiệu văn hóa.
Chữ “Mỳ Quảng” vì thế cũng nhiều lần trở thành đề tài
tranh luận trong chính cộng đồng người Quảng. Ngay dưới bài viết gần đây của
tôi về ca khúc Ai mỳ Quảng không, đã có một cuộc trao đổi ngắn nhưng khá thú vị
giữa nhà báo Lê Minh Quốc và anh Lê Minh Dương. Anh Dương hỏi vui: “Vì sao anh
Tiểu Vũ vẫn viết chữ ‘mỳ’ dù người đàn ông đẹp trai nhất Việt Nam Lê Minh Quốc
và nhà báo Lý Đợi đều viết đúng chính tả là ‘mì’?”
Câu hỏi nghe như đùa, nhưng chạm vào một vấn đề rất thật.
Nhà báo Lê Minh Quốc, từ góc nhìn chuẩn mực ngôn ngữ, cho rằng chỉ có “mì” mới
đúng theo quy định tiếng Việt. Trong khi đó, anh Lê Minh Dương lại nghiêng về
phía ký ức cộng đồng. Anh cho rằng có những thứ vượt ra ngoài khuôn khổ ngữ
pháp, và “Mỳ Quảng” là một trường hợp như vậy, bởi ở quê Quảng, rất nhiều bảng
hiệu vẫn viết là “mỳ”.
Cuộc trao đổi ấy cho thấy ngôn ngữ không chỉ là chuyện
đúng hay sai trong từ điển. Ngôn ngữ còn là ký ức sống của một cộng đồng. Và
trong trường hợp này, chữ “mỳ” không xuất hiện ngẫu nhiên. Nó đi cùng một thói
quen nhìn, một cách gọi, một cảm thức văn hóa đã tồn tại từ lâu trong đời sống
người Quảng.
Chỉ cần đi dọc nhiều nơi ở xứ Quảng và Đà Nẵng, từ Tam Kỳ,
Hội An, Ái Nghĩa, Điện Bàn, Duy Xuyên cho đến chợ Cồn hay chợ Hàn, sẽ thấy phần
lớn bảng hiệu đều ghi là “Mỳ Quảng”. Từ quán nhỏ đến nhà hàng lớn, chữ y dài xuất
hiện rất tự nhiên. Nó không mập mờ, cũng không lẫn lộn. Trong tiềm thức của nhiều
người Quảng, “Mỳ Quảng” gần như là cách gọi mặc định.
Nếu cần lý giải sâu hơn, thì cũng có thể bắt đầu từ chính
món ăn này. Sợi Mỳ Quảng không làm từ bột mì. Nguyên liệu chính của nó là gạo.
Gạo được ngâm, xay thành bột, tráng thành lá bánh rồi xắt thành sợi. Từ nguyên
liệu đến cách làm, tất cả đều gắn với nông nghiệp lúa nước, với làng quê, với
bàn tay thủ công và kinh nghiệm truyền đời. Nó không phải một món mì theo nghĩa
phổ biến của các sản phẩm làm từ bột mì công nghiệp hay ẩm thực du nhập.
Người Quảng thực ra không hề lẫn lộn giữa “mì” và “mỳ”. Họ
vẫn viết đúng là bánh mì, mì tôm, mì Ý, mì cay. Nghĩa là với những món làm từ bột
mì hoặc thuộc về hệ ẩm thực khác, chữ i ngắn vẫn được dùng bình thường. Chỉ
riêng với Mỳ Quảng, nhiều người vẫn giữ chữ y dài. Điều đó cho thấy đây không
phải một sự nhầm lẫn, mà là một cách gọi có ý thức, gắn với bản sắc riêng của
món ăn.
Vì vậy, theo tôi, “Mỳ Quảng” đã vượt khỏi vai trò của một
danh từ chung để gần với tính chất của một tên riêng. Mà tên riêng thì nhiều
khi không thể chỉ đo bằng quy tắc chính tả. Nó còn được giữ lại bằng thói quen
cộng đồng, bằng lịch sử sử dụng và bằng ký ức văn hóa. Cũng như khi nhắc tới một
địa danh hay một món ăn đã thành biểu tượng, người ta không chỉ gọi tên sự vật,
mà còn gọi cả phần hồn nằm sau cái tên đó.
Tôi viết “mỳ” vì tôi lớn lên cùng chữ ấy. Tôi từng thấy
nó trên vách chợ, trên xe hàng, trên bảng gỗ, trên những tấm bạt cũ trước hiên
nhà. Chữ ấy có thể không nằm trong chuẩn chính tả hiện hành, nhưng nó thân thuộc.
Mà nhiều khi, chính cái thân thuộc ấy mới là thứ giữ cho một cộng đồng còn nhận
ra nhau.
Có thể rồi sẽ đến lúc những thế hệ quen với sách vở và
chuẩn chính tả chỉ còn viết “mì Quảng”. Điều đó không sai. Nhưng với tôi, khi
viết “Mỳ Quảng”, tôi không chỉ viết tên một món ăn. Tôi viết lại một cách gọi
đã đi cùng ký ức quê nhà, đi cùng thị giác của người Quảng, đi cùng cảm giác gần
gũi của một cộng đồng.
Vì thế, tôi vẫn viết “Mỳ Quảng”. Không phải để chống lại
chính tả, mà để giữ một cách gọi đã trở thành dấu vết văn hóa. Với tôi, đó
không chỉ là con chữ. Đó là ký hiệu của quê hương.
T.V
From Tiểu Vũ