Mẹo nhớ chính tả
Thưa Quý Vị,
Những bài thơ này là một trong nhiều bài thơ với MẸO NHỚ HỎI NGÃ & CHÍNH TẢ dành tặng riêng cho các học sinh lớp Việt Ngữ và các em Hướng Đạo Sinh ngành Thiếu.
Đa số thơ trong phần này gom lại từ những bài tác giả đã dạy ở các trường Việt Ngữ Ý, Canada và sinh hoạt trong phong trào Hướng Đạo với các Sói Con, Thiếu Sinh.
Với “mẹo nhớ” này, người viết nhận thấy các em đã vui học tiếng Việt một cách thú vị và không bao giờ mắc lỗi lần thứ hai. (Ngoại trừ những bài biếm thi, tác giả đảo lộn các dấu với chủ đích nghịch chữ)
Nhằm mục đích chung trong bổn phận BẢO TỒN & GIỮ GÌN VĂN HÓA VIỆT, mọi sự sai sót, xin được học hỏi thêm nơi Quý Học Giả, quý Trưởng Hướng Đạo & quý Văn, Thi Hữu.
(Có vài câu thơ thất luật, xin quý Thầy Cô vui lòng tránh trong chương trình dạy học ở các lớp Việt Ngữ)
Tác giả xin đa tạ Quý Vị đã và sẽ đóng góp ý kiến nhé!
QUỶ NGHĨ
Nằm chơi, NGHĨ ngợi làm chi
Mệt thì ngồi NGHỈ, can gì thở ra!
*
Tham tiền Thủ QUỸ ngã tà
Đứng trong bóng tối: QUỶ ma lại hiền!
Ý Nga, 3-4-2011.
Trích văn, thi tập thứ 25 sẽ xuất bản
Bảo Trâm trình bày
CHẰN ĂN, TRĂN QUẤN
*
MẸO CÓ hoặc KHÔNG “G”
*
Con TRĂN TRẰN trọc, trở TRĂN
TRẰN mình TRĂN trối, QUẤN, LĂN, CẰN NHẰN:
*
Cớ sao tuổi thọ thua: TRĂNG,
Chỉ tròn một đốm LẰNG NHẰNG, GIĂNG GIĂNG,
LĂNG XĂNG tròn, khuyết LĂNG NHĂNG
LẰNG XẰNG, dai DẲNG, nhập NHẰNG, nhố NHĂNG?
Ý Nga 2001.
*Lằng xằng = bậy bạ, không đứng đắn
*Thua: không có chữ "G' nên không thể thắng
NỖI NIỀM TRĨU NẶNG NHỚ CHĂNG?
Đứng lên ĐẢ* đảo bất công
ĐÃ qua đau khổ ngã lòng* sao cam?
MẢNH Quê chữ S: Tàu tham
Anh hùng MÃNH hổ há nằm ngắm trăng?
NỖI niềm trĩu nặng nhớ chăng,
Hỏi ai tỵ nạn bao đàng NỔI trôi?
Tự Do vui VẺ đâm chồi
Tha hồ nhàn rỗi VẼ vời trời mây
Ý Nga, 2009
*Ngã lòng = chán nản
*Đả đớt, đả đảo: dấu hỏi
NỠ NÀO MỞ ÁO SỮA SAO?
*
Em tôi uống SỮA lúc nằm.
Mẹ ngồi SỬA áo, ru thầm “Ầu ơ…”
*
Cha MỞ cửa, hỏi lửng lờ:
-MỠ nằm đáy chảo chắc chờ nấu ăn? *
*
Chị than: Hoa NỞ khó khăn
Sao em NỠ để khô cằn héo queo?
Ý Nga, 2001
*Có em lại thích thú hơn với mẹo:
-Cha đứng lên MỞ cửa, MỠ nằm trong chảo chờ nấu ăn;
-Héo queo thì ngã xuống, không tươi như hoa ngồi trên cành
TẶNG MẸO CÁC EM
*
GẢ con cho một GÃ say
Hỏi sao con ngã về thầy Lưu Linh
*
CẢI xanh đứng thẳng an bình
Việc chưa ngã ngũ sao mình CÃI NHAU?
*
NẺO này ít chướng ngại sao?
Hỏi cho ra lẽ đường nào tiện tôi
*
BỂ nào cũng dấu hỏi thôi
Chỉ trừ BỄ NGHỄ (rã rời tấm thân)
*
LÃNH phần: ngã ngửa tay, gần
Hỏi ai LANH LẢNH cười rần xa xa?
*
NGỎ lời phải đứng, dạ thưa
NGÕ nằm chỗ hẻm em ưa tới tìm
*
Ướt SŨNG bởi vũng nước nằm
Thất SỦNG ngồi ngó nên đâm tủi hờn!*
*
CỠ nào cũng ngã nước non [1],
*
RỄ CÂY nằm đất, RỂ con đứng hầu
*
KỶ CƯƠNG, KỶ LUẬT đứng đầu
KỶ NGUYÊN, KỶ LỤC nối nhau xếp hàng
Hỏi han KỶ NIỆM cười vang
Viết trang KỶ YẾU riêng tư, rõ ràng
*
KỸ SƯ, KỸ NGHỆ, KỸ CÀNG
KỸ NĂNG, KỸ THUẬT ngã đàng tài năng
*
NGẢ nghiêng, NGẢ thịt [1], NGẢ [1] đường
NGẢ trâu, ngả bóng: hỏi tường mới hay!
*
NGÃ năm, NGÃ bảy bùn lầy
Coi chừng bị ngã, hư giày hôm nay
*
SUÔN ĐUỘT, SUÔN SẺ gọn thay!
Lời SUÔNG [2] vô vị múa may, lề mề
*
ĐAN [3, 1] TAY, DAN [4] NẮNG không “G”
DANG RỘNG, DANG DỞ vác “G” cả đời
Ý Nga, 23-2-2011.
[1] Xin thay cho chữ NGẢ NGỬA >> theo tự điển Thanh Nghị, do Khai Trí xuất bản 27-12-1967 vì nhiều tự điển viết khác dấu nhau
NGẢ ĐƯỜNG = phương hướng , nẻo, phía
[2] Lạt lẽo, không ích lợi
[3] Đan tay = dan tay = nắm tay.
[4] Tự điển Đại Nam Quốc Âm Tự Vị, của Huỳnh Tịnh Của:
Dan tay: chia tay, giơ tay
Dan nắng: phơi nắng.
Tự điển VN của Lê Văn Đức, Lê Ngọc Trụ ghi:
Giang: khiêng, gánh; giăng: cùng chịu, cùng gánh vác: giang tay.
Giang tay: giăng tay, nắm tay nhau, cùng chung sức gánh vác.
CƠM LÀNH, CANH NGỌT MỜI ANH
Người Ta cãi* cối, cãi chày
Rồi thêm cãi mỏng, cãi dày kêu ca
Thì em ra ngắm cải* hoa
Vàng khoe xinh xắn, ối a ngọt ngào.
Á Nghi, 210713.
*Cãi dấu NGÃ
*Cải để ăn (dấu HỎI): > mẹo để nhớ: ĐỨNG ngắm hoa cải = dấu hỏi.
CẢI xanh đứng thẳng an bình
Việc chưa ngã ngũ sao mình CÃI NHAU?
ĐÃNG TRÍ![]()
-Đảng kia khác với Đãng này*
Bên thưa đãng trí, bên dày đảng ngu
Một bên ác, phải cho tù!
Một bên chính nghĩa, thiên thu Giữ Cờ!
Thương em đãng trí sơ sơ
Đảng kia? Khắc cốt! Câu thơ nhắc hoài!
Á Nghi và Anh **30-7-2013.
MẸO NHỚ HỎI NGÃ
* ĐÃNG TRÍ: mất ngủ, trằn trọc vì nằm suy tư suốt đêm > dấu NGÃ.
* ĐẢNG NGU: hỏi tại sao những kẻ bán nước đem xử người Yêu Nước? > dấu HỎI.
NHÂN ÁI![]()
Ngồi không… ăn RỞ* nhớ mời
Mai, con: rạng RỠ nụ cười dư ăn,
(Không nằm ốm lốc, ốm lăn;
Mồ hôi không đổ nhọc nhằn như ai.)
Ý Nga, 19-4-2011
*Ăn rở: ăn nhiều những món chua, ngọt như phụ nữ khi mang thai
LẨN, LẪN
Tần ngần, LẨN QUẨN hỏi hoài
Đường xa LẪN lộn ngã nhoài Ngoại tôi
Ý Nga, 19-4-2011
*Lẩn thẩn: dấu hỏi
LƯỜI KIA, SIÊNG KÌA!
Dở chừng, dở ẹt, dở dang
Dở hơi, dở việc HỎI đàng lười kia!
*
Dỡ* nhà, lợp mái đến khuya
NGÃ lên, té xuống kia kìa siêng năng!
Ý Nga
*Tự điển Thanh Nghị chỉ có 1 chữ DỠ này dấu ngã
NGẮM NÀNG THÔN NỮ
-Trở về, em hỏi NGẢ nào
Mà anh té NGÃ lăn nhào xuống sông?
-Mạ non NGHIÊNG NGẢ, gió đồng
Vui lưng nằm ngắm: NGÃ LÒNG làm thơ
Á Nghi.
LÀM DÂU TÀU CỘNG![]()
Hỏi rằng GẢ cưới thế nào
Mà say rượu, GÃ ngã nhào xuống sông?
LŨ hèn ép gái “lấy chồng”
Bán dân, mở cổng tặng không cho Tàu
Xúm nhau LŨ lượt làm giàu
Giặc đông như kiến, ồn ào vào ra!*
Còng lưng CÕNG “rắn” vào Nhà**
Cửa đang kín CỔNG: gian tà mở toanh
Đội đầu: “đồng chí, em anh”
Đất đai mất hết, quyền hành ăn chia!
Ý Nga, 14-12-2012
MẼO:
*Kiến bò = dấu ngã
**Còng lưng = dấu NGÃ
HƯỚNG ĐẠO SINH VUI QUÁ!
SÓI CON NGHE LỜI SÓI GIÀ.
Nhi lên Ấu đã thấy ngầu: gắng sức*!
Tức cành hông, học “mở mắt”, vểnh tai”
Ai Kia la (Akela*) dạy nương náu “Đàn, Bầy”
Sói sức mấy thèm lăn quay đòi sữa!
CHUNG MỘT ĐƯỜNG LÊN!
Lên không xuống: anh Thanh Sinh khai phá!
Xuống không lên, em vui quá: chèo thuyền!
Tráng Lên Đường đi muôn hướng, truân chuyên
Tài ứng biến? Từng luyện rèn cự phách!
BỘI THU THỜI PHẢI TRỘI CHI!
Kha rành mạch bao bí truyền thử thách:*
*Bằng Chuyên Môn: Nhi, Ấu, Thiếu đoạt nhiều!
Thu trăm chiều, chọn chỗ thiếu: chi tiêu
Lập thành tích góp bao điều giúp ích!
LỬA ĐÃ CHUYỀN, DÙ LÌA RỪNG VẪN SÁNG!
Thừa hãnh diện khi chân về đến đích
Từng tiên phong, bao nhiêu Trưởng lìa rừng*
Lửa cháy bừng, tay nóng cũng không ngưng
Đuốc Sắp Sẵn danh vang lừng tứ hướng.
Sơn Ca Mơ Mộng-Ý Nga
Canada, 11-5-2014.
*MẸO NHỚ HỎI NGÃ cho Sói Con:
1-Chữ SỮA để uống dấu NGÃ: NẰM lăn quay
2-VỂNH tai: dấu HỎI > hình dáng đứng, như đôi tai
Những chữ in đậm là từ chuyên môn của hướng đạo (châm
ngôn của các ngành & của Hướng Đạo Sinh:
GẮNG SỨC, KHAI PHÁ, THỬ THÁCH, GIÚP ÍCH, SẮP SẴN.)
*Rừng sâu rất nguy hiểm nên Sói Con phải nghe lời sói Già,
học mở mắt, vểnh tai; học tự làm tất cả mọi việc mới được
Bầy Trưởng (Akela, Baloo, Bagheera) cấp cho những Bằng Chuyên Môn.
*Lìa rừng: chết (dùng riêng trong HĐ)
Trích văn, thi tập thứ 25 sẽ xuất bản![]()
Bảo Trâm trình bày
CHỤC: 14, 12?
*
Kính tặng cậu Bản
*
Đơn giản lời dặn dò:
-Con mua ba chục trứng
Mà trẻ con lúng túng
Lòng canh cánh nỗi lo:
Chục mười? Chục mười hai?
Mệnh lệnh đáng nễ phục!
Mua cho Ba một chục?
Hay ba chục? Hỏi hoài!
-Trứng, đâu phải ổi, xoài!
Trẻ mặt mày nhăn nhó
Tiếng Việt mình sao khó?
Học hoài vẫn hiểu sai!
Ý Nga, 21-2-2011
ĐỌC THÊM (SƯU TẦM)
Hiện tại Hướng đạo Việt Nam có các ngành: NHI, ẤU, THIẾU, KHA, TRÁNG
-Nhi cho các trẻ em dưới 7 tuổi):
-Ấu sinh: từ 7 đến 11 tuổi Gắng sức
-Thiếu sinh: từ 11 đến 15 tuổi Sắp sẵn
-Thanh hay Kha sinh: từ 15 đến 18 tuổi (Canada: 14-17 tuổi) Ngành Kha Hướng đạo (Venture Scouting): dành cho lứa tuổi từ 15 đến 18, xen giữa ngành Thiếu và Tráng (khởi đầu chỉ có ba ngành chính do Robert Baden-Powell phát triển là Ấu, Thiếu và Tráng, với châm ngôn: Gắng sức – Sắp sẵn – Giúp ích.). Hiện nay ở hải ngoại gọi là ngành Thanh được thành lập sau Hội nghị Trưởng Hướng đạo Toàn quốc nhóm họp tại Gia Định vào tháng 12 năm 1965. Châm ngôn của các Kha sinh là "Thử thách" (challenge). Thanh sinh hay Kha sinh Hướng đạo Việt Nam mang khăn quàng màu huyết dụ chỉ sự bí ẩn cần được khai phá.
-Tráng sinh: từ 18 đến 25 tuổi, dành cho các thanh niên đã trưởng thành ngoài lứa tuổi của ngành Thiếu. Tráng sinh Hướng đạo Việt Nam mang khăn quàng màu đỏ chỉ lòng hăng say, đầy nhiệt huyết và sự chiến thắng. Gắng sức – Sắp sẵn – Giúp ích.
-Châm ngôn chung của Hướng Đạo SINH là: SẮP SẴN (Be Prepared = BP = Baden Powell sáng lập viên phong trào HĐ thế giới): luôn trong trạng thái sẵn sàng về tâm trí và thân thể để làm BỔN PHẬN.
Châm ngôn của các ẤU SINH là "GẮNG SỨC!"
Châm ngôn của các THIẾU SINH là "SẮP SẴN"
Châm ngôn của các THANH, KHA SINH là "THỬ THÁCH" hay KHAI PHÁ?
Châm ngôn của các TRÁNG SINH là “GIÚP ÍCH”
LỜI HỨA HƯỚNG ĐẠO
Tôi xin lấy Danh Dự hứa sẽ cố gắng hết sức:
1. Làm bổn phận đối với Tín Ngưỡng Tâm Linh và Quốc Gia tôi.
2. Giúp ích mọi người bất cứ lúc nào.
3. Tuân theo Luật Hướng Đạo
nghề trưởng
- nghệ thuật cầm đoàn (Nhi, Ấu, Thiếu, Thanh, Tráng)
- soạn thảo chương trình sinh hoạt hấp dẫn
- tâm lý và nhu cầu các lứa tuổi (Nhi, Ấu, Thiếu, Thanh, Tráng)
- phương pháp hàng đội
- tổ chức đội kiểu mẫu…
Lấy Tên Rừng
Đa số Trưởng Hướng Đạo Việt Nam đều có tên rừng. Đây là một tập
tục có ít nhiều tác dụng giáo dục và chỉ dành cho Trưởng và Tráng Sinh.
Tên rừng của một người do Hội Đồng Rừng quyết định. Chỉ những
người đã nhập rừng mới biết rõ tập tục nầy và không được tiết lộ, vì
những ai đã qua cuộc chơi “Lấy Tên Rừng” đều phải cam kết giữ kín bí
mật của Rừng. Muốn có tên rừng, Tráng Sinh có thể trình bày ý muốn
của mình với một Trưởng của Tráng Đoàn để chờ Hội Đồng Rừng cứu
xét và quyết định khi nào thuận tiện. Một số Trưởng của các Hội Hướng
Đạo quốc gia khác cũng có “tên rừng”, tuy thủ tục đặt tên không hoàn
toàn giống như của Hướng Đạo Việt Nam.
Mười Điều Luật của Hướng Đạo Việt Nam
1. HĐS trọng danh dự.
2. HĐS trung tín.
3. HĐS giúp ích.
4. HĐS là bạn của mọi người.
5. HĐS lễ độ và hào hiệp.
6. HĐS tôn trọng thiên nhiên.
7. HĐS trọng kỷ luật.
8. HĐS luôn vui tươi.
9. HĐS cần kiệm và liêm khiết
10. HĐS trong sạch từ tư tưởng, lời nói
đến việc làm.
HƯỚNG ĐẠO LÀ GÌ?
Nguyên lý – Phương pháp – Mục tiêu
Dùng châm ngôn của ba ngành chính của Hướng Đạo nối lại, có thể thấy dưới một hình thức ngắn gọn, mục đích của giáo dục Hướng Đạo đề nghị cho các bạn trẻ là: Gắng sức – Sắp sẵn – Giúp ích.