Cộng Hoà Làm Việc, Dân Chủ Làm gì?
Ngày Độc Lập, Công Dân
Có Lời Độc Lập
*Vĩnh Tường
Chúng
tôi là công dân Hoa Kỳ, sống ở đây hơn 20, 30 năm. Nay nhân ngày độc lập, công
dân có lời độc lập. . .
Chúng tôi
đến đây hoàn toàn với hai bàn tay trắng, đại đa số không có tiền bạc, không
mang theo một dụng cụ nghề nghiệp nào, không nhà cửa; áo quần vừa tạm đủ mặc;
sống nhờ trợ cấp thời gian đầu còn chân ước chân ráo, chưa biết đâu là đâu; và
ngôn ngữ còn là một trở ngại lớn nhất. Vốn liếng mà chúng tôi mang theo là sự
hiểu biết và phong cách sống của người công dân trong chế độ tự do trước 1975 ở
Miền Nam, và cái mà mãi mãi không thể tách rời là tiềm thức của một dân tộc có
vốn văn hoá hơn bốn nghìn năm, ngũ đức (nhân, nghĩa, lễ, trí, tín) hãy còn
nguyên, phẩm giá của con người - quen gọi bằng từ “quân tử”, nhất là hạng đã ít
nhiều vào cửa Khổng, chưa bị vật chất hay đảng phái gặm nhấm.
Chúng tôi
không ngừng học hỏi và tìm cách hội nhập vào xã hội Hoa Kỳ qua việc làm, qua
giao dịch, sinh hoạt hàng ngày và nhất là qua các phương tiện truyền thông như
truyền hình, truyền thanh, báo chí. Dù cuộc sống vất vả, chúng tôi vẫn không
ngừng học hỏi từ lúc cái TV lớn nhất khoảng 20-30 inches màng hình bụng bầu,
dần hồi có mặt phẳng, lớn dần đến như cái thùng nặng chình chịch đến hai ba
người khiên, đến bây giờ thật đẹp, vừa mỏng, vừa nhẹ và thật tiện nghi với khả
năng đa dụng; chúng tôi học hỏi từ lúc trên đường còn nhiều trạm điện thoại đến
điện thoại di động bằng cỡ cục gạch, nặng như cục gạch, đến điện thọai thông
minh nằm gọn trong lòng bàn tay chẳng những giúp người ta liên lạc bất cứ nơi
nào trên thế giới mà còn giúp người ta tìm hiểu bất cứ điều gì và còn chỉ dẫn
đường đi nữa…
Thời gian
học hỏi lâu như thế có giúp cho tất cả chúng tôi sáng suốt hơn không? Thật tình
mà nói có lẽ không ai vỗ ngực khẳng định mình thật sáng suốt. Nhưng nếu hỏi
chúng tôi hội nhập được với đời sống mới như thế nào thì có lẽ dễ trả lời hơn
là khá ăn khớp với xã hội Hoa Kỳ. Ngoài việc hoà nhập với cuộc sống một cách có
chọn lựa, còn có mặt chính trị, người gốc Việt cũng hoà nhập, tham gia khá sôi
nổi:
Thứ
nhất tả khuynh – tư tưởng được ghi công phản chiến, góp phần đánh sập
chế độ Việt nam Cộng Hoà và đẩy tất cả sang đây. Bây giờ vẫn là bạn
bè cùng sống chung trong cộng đồng công dân gốc Việt và cùng nhận thấy những gì
đang xảy ra, nhất là trong năm 2016 và 2017, có người gốc Việt lên tiếng, viết
báo, lên TV nhập cuộc hồ hỡi ủng hộ tả phái, cấp tiến hết mình không thua kém người
tả khuynh thứ thiệt ở bản xứ chút nào:
·
ủng hộ bà Hillary
Clinton, người có đầy tì vết trong chính trường trên dưới ba mươi năm không thể
nào cạo sạch, bất kể là bà không đủ tiêu chuẩn “liêm chính”, thậm chí phải lo là
có nguy cơ vào khám đếm lịch. Đến khi bà thua cuộc, có vị vẫn còn khổ sở, mắc
mướu, ấm ức mãi với con số phiếu phổ thông mà không cần hiểu đó chỉ là tuyên
truyền vì nó không có giá trị gì với hệ thống bầu cử tự do ở Hoa Kỳ.
·
bằng cách lên tiếng
mắng nhiếc, chửi rủa ông Trump, đối phương của bà Clinton không tiếc lời, kể cả
những từ thô bỉ, bẩn thỉu nhất mặc nhiên ủng hộ những phong trào xuống đường
đốt cờ Mỹ, đập phá làng xóm, tiệm quán, trường học, đánh người ủng hộ đối
phương, đốt phá xe cảnh sát. Có vị ủng hộ phá thai, hôn nhân đồng tính, thay
đổi giới tính, hợp pháp hoá ma túy. . .
·
Có vị ủng hộ bảo hiểm
y tế nhà nước cho “phẻ” kiểu đang có ở Việt nam, Cu ba, Venezuala. . . .
·
Có vị ủng hộ vai trò
của nhà nước phải khuếch trương lớn hơn nữa dĩ nhiên là tiêu pha tiền thuế của
dân cày như chúng tôi nhiều hơn, quan liêu, hách dịch, hư đốn sẽ nhiều hơn với
chiêu bài có rộng quyền quan tâm đến đời sống người dân, chăm sóc cung cách làm
ăn, cái ăn cái mặc và sức khỏe – không biết chính quyền có tai mắt, tay chân
dài rộng đủ loại, đủ cỡ từ trung ương đến địa phương như ở các nước xhcn hay
lớn hơn bao nhiêu nữa mới tốt.
·
Có vị đòi bỏ Mỹ mà đi
nếu ông Trump đắc cử - ông Trump đã vào Toà Bạch Ốc nửa năm rồi, không biết họ
đã đi chưa, và nhất là việc đi hay ở của họ có ảnh hưởng gì đến nồi cơm hay sự
an bình của thường dân như chúng tôi không.
·
Có vị hô hào ủng hộ
chủ nghĩa toàn cầu hoá, bốn bể như một nhà, buông lỏng, không cần biên giới và
cứu cánh mai này sẽ đến là một chính phủ toàn cầu, trong khi đang ở từng cái
một xhcn như Việt nam, Cuba, Bắc hàn hay Trung quốc mà thiên hạ vẫn còn giập
mình, tìm cách trốn đi.
·
Xa hơn nữa, TT Trump
quyết định rút ra khỏi Hiệp ước Paris vể Thay đổi khí hậu vì cân nhắc đến
cái thực và lợi hại cho Hoa Kỳ bao nhiêu.
Điều này khiến có vị miệt thị ông này vì lo sợ nay mai sẽ bị ngập chìm trong
nước biển bỡi tin rằng tất cả do con người làm nóng địa cầu chứ một Thái
dương hệ không ăn nhập gì cả; như Phó TT Al Gore nói từ 2006 rằng
nếu không có những biện pháp mạnh thì 10 năm nữa thế giới sẽ hết cứu.
Nhưng năm nay 2017 tức là đã 11 năm rồi mà thế giới vẫn sống nhăn, chưa chịu
chết chìm! . . .
·
Có vị không ngừng chỉ
trích ông Trump làm cho nước Mỹ sa sút uy tín, tỉ lệ thấp hơn ngài TT Obama vì
nhiều nước ngoài kể cả lãnh tụ Kim Jong Un cũng coi thường. Quí vị ơi, thật
tình mà nói, người công dân như chúng tôi ai mà quan tâm tới những thứ ấy làm
gì. Cái mà chúng tôi quan tâm là thuế má mà chúng tôi phải đóng để nhà nước
vung vãi ra nước ngoài với những chương trình không hợp lý cần phải cắt; nơi ăn,
chốn ở, việc làm, và an toàn hạnh phúc cho chúng tôi, cho gia đình, con cái
chúng tôi là điều ưu tiên hàng đầu. Mặc cho bè phái tài phiệt quốc tế và Kim
Jong Un nói gì thì nói, chúng tôi hãnh diện là công dân Hoa Kỳ với những đòi
hỏi như thế có gì sai?
Thứ hai, cũng có vị im lặng mà nhìn xuyên thấu ngọn ngành hiện tượng và bản chất của xã hội trong thời đại kỹ thuật thông tin khống chế mọi sinh hoạt của con người - gần như biến con người thành nô lệ cho kỹ thuật. Thời đại mà các xã hội pha trộn một cách hỗn độn các nền văn minh cổ với kim và từ tập tục hủ lậu của các dân tộc chậm tiến với truyền thống văn hoá của các nước tiên tiến. Thời đại mà chủ nghĩa duy vật tưởng đã chết đi nhưng đang sống lại, đang được tuyên truyền hấp dẫn giới trẻ chưa từng nếm mùi tanh núi xương sông máu - kể cả con em những người đã đi qua và may mắn còn sống sót. Sự sống lại ấy do một số người say mê muốn đổi mới cách tiến hành vì cho rằng sự suy tàn của nó chỉ là do lỗi ở những kẻ đi trước bất tài - thật ra chỉ là thay cái bình mới để đãi rượu cũ. Thời đại những giá trị nhân bản, văn minh tinh thần, tinh hoa văn hoá đang bị tàn phá không luyến tiếc vì mưu toan chính trị.
Thứ
ba, mặt khác nhóm hữu khuynh cũng có người gốc Việt thẳng thắn:
·
xem Hiến pháp Hoa Kỳ
là kim chỉ nam, nhờ đó mà Hoa Kỳ giàu mạnh và có sắc thái đặc biệt hơn hẳn các
nước tiên tiến khác và hấp dẫn cả thế giới;
·
ủng hộ việc duy trì
tinh hoa văn hoá của xã hội Hoa Kỳ;
·
ủng hộ việc giữ gìn
giềng mối đạo đức, an ninh cho lãnh thổ;
·
chấp nhận cải cách
nhưng một cách có chừng mực và không làm mất nguyên tắc làm người, nguyên tắc
của xẵ hội tự do tư bản;
·
không theo cấp tiến
một cách ào ạt bước nhanh, xóa bỏ tất cả giá trị văn hoá để thoả mãn bản năng,
biến người hư hỏng, sa đọa;
·
ủng hộ chinh phủ phải
thu nhỏ, ít lãng phí, người dân được rộng quyền hơn, và cắt giảm thuế để kinh
tế phắt triển, người dân dễ sống. . .
·
ủng hộ di dân hợp pháp và
khẳng định di dân bất hợp pháp là bất hợp pháp – không chịu đổ đồng với “người
không có giấy tờ”.
Ranh giới
phe đảng trong cộng đồng người Việt ngày càng thấy rõ, hoàn toàn khác với thời
Việt nam Cộng Hoà trước năm 1975. Ngày ấy, người bình dân chúng tôi không hề
biết đảng phái là cái quái gì, không hề có chia phân đảng phái, không lo sợ chính
quyền; cuộc sống của chúng tôi thật sự tự do, hài hoà dù không ai tuyên truyền
tự do là quí, là tốt đẹp hay là thế nào vì nó là một thực thể nhân bản tự
nhiên. Mãi cho đến khi nó bị tước mất, chúng tôi mới thấy nó quí báu vô cùng.
Sang đến
Hoa Kỳ, người Việt dĩ nhiên mang theo nỗi lo sợ cho cuộc sống muôn vàn khó khăn
ở phía trước. Đó là một trong trong các nguyên nhân khiến người ta lựa chọn
theo phe phái nào tuyên truyền mạnh hơn về sự bao bọc giúp đỡ, làm chỗ dựa
khiến họ an tâm. Di dân bất hợp pháp bây giờ cũng thế, khi được vào quốc tịch
chắc chắn họ sẽ là phiếu bỏ túi của đảng DC ít nhất là một đôi thế hệ về sau.
Sự ngộ nhận về weo-phe (welfare) là một lợi khí của một đảng giỏi ngụy biện,
giỏi tuyên truyền. Nói ngộ nhận không phải là không có lý bỡi vì sự thật mỗi
một dollar cho an sinh xã hội đều là từ thuế của người dân chứ không phải của
đảng nào rộng lòng thương mà cho cả. Mỗi một dollar ấy đều được tính toán cân
nhắc lợi hại cho kinh tế, cho an sinh xã hội do hơn lưỡng viện Quốc hội thảo luận
bầu bán và sau cùng là sự phê chuẩn của thống đốc từng bang, hay của tổng
thống. Số tiền có thể lên xuống tùy theo giá trị đồng tiền và tùy tình hình
kinh tế mà chính phủ thay đổi.
Thử hỏi,
trước khi vào đảng, chúng tôi đã nghiên cứu kỹ đảng ấy có lịch sử, nền tảng và
hướng đi như thế nào không? Chắc chắn khó mà tìm thấy một con số có thể đáng
kể. Hơn nữa, khi đã vào rồi thì thói quen đến thành bệnh “trung
hiếu” của người Việt đã trói chặt một số người chúng tôi; có khi thấy
những sai lầm, đổ đốn của “đảng ta” đến hết thuốc chữa cũng chưa chắc một số
ông bà bạn người Việt chịu thay đổi, trong khi đó ở Hoa Kỳ, người bản xứ ra vào
đảng phái dễ hơn bắt họ ăn ớt, dễ hơn thay áo, và không ai cười chê quyền tự do
này cả. Đây là điểm khác biệt giữa công dân gốc Việt và bản xứ. Tổng thống
Regan, Ngoại trưởng Condoleezza Rice, và mới đây, Tổng thống Trump … là những
người từ bỏ đảng Dân chủ sang Cộng Hòa và họ là những người rất thành
công.
Vào đảng
phái ở Hoa Kỳ không nhất thiết phải học lý thuyết đảng, không cần học chủ
trương đường lối, mà chỉ cần thông tin trung thực, hoặc chỉ cần xem diễn biến
chính trị, những cách ứng phó đối với tình hình xã hội. Trước khi đầu óc bị
bệnh đảng phái, xem TV nhiều lần sẽ thấy tính đảng qua tư cách, tác phong, cử
điệu, lời nói ngụy hay chân khác nhau rõ nét của một lớp đông người thuộc các
đảng phái khác nhau; theo đó mà tự do chọn theo nhu cầu hay sở thích của mình.
Người thích tài ngụy biện, phải đạo chính trị, văn hoa bóng bẩy, nói nhiều, cãi
giỏi mà làm ít, biết cách chỉ trỏ rất suông sẻ- không cần sự thật; kẻ thì ngược
lại thích lời chân chất có khi chịu thua thiệt, không cần văn hoa, có gì nói
nấy, nói ít làm nhiều. Nhưng cho dù ghi danh một đảng vẫn có thể bầu cho người
của đảng khác, hay chính sách của đảng khác nếu xét thấy họ là người ít gây hại
cho quốc gia, xã hội hoặc chính sách có lợi lâu dài cho xã hội và ít gây hại
cho thế hệ con cháu. Nói vậy chỉ đúng đối với những bình dân lương thiện, lương
tri còn độc lập, trong sáng, nhưng ngược lại hoàn toàn sai đối với riêng những
ai đã nhuộm óc đảng phái là trên hết đến không cần phân biệt đúng sai.
Ở Hoa Kỳ
có hai đảng lớn đáng kể, thay phiên nhau nắm giữ đa số quyền hành, đó là Cộng
hoà và Dân chủ; còn một số đảng nhỏ khác, có ảnh hưởng không đáng kể đến các chính
sách. Trong quốc hội, Cộng hoà ngồi bên PHẢI (cánh hữu), Dân chủ ngồi bên TRÁI
(cánh tả). Tư tưởng có hữu khuynh và tả khuynh.
Bên hữu
quyết tâm duy trì hiến pháp, văn hoá đạo đức xã hội, đề cao cái tốt của cá nhân
và thúc đẩy cá nhân sáng tạo làm nên lịch sử của mình. Chính phủ phải nhỏ,
quyền dân phải nhiều, thắt chặt chi tiêu, thu thuế ít, tin tưởng khả năng cá
nhân, đẩy mạnh kinh tế phát triển, cứng rắn trong vấn đề an ninh nội địa cũng
như quốc phòng. . .
Cánh tả, thì
ngược lại chú trọng đặc biệt đến thu thuế nhiều, chính phủ nở rộng quan tâm các
mặt đời sống của dân, chú ý đến tái phân phối lợi tức, chủ trương thay đổi
phóng khoáng cả trong chi tiêu và thay đổi xã hội nhanh chóng; nhất là đối với
phái cấp tiến, truyền thống văn hoá không có giá trị ngăn cản, ràng buộc, dể
dãi với di dân bất hợp pháp, nới lỏng biên giới, sử dụng phải đạo chính trị rất
nhuần nhuyễn và rất tài tình. . .
Sự khác nhau
giữ DC và CH mà chúng tôi thấy từ mấy mươi năm nay ngày càng rõ. Trước và
sau kỳ bầu cử tổng thống thứ 45 này bức tranh xã hội càng rõ nét tương
phản, sống động, dữ dằn hơn. Một bên CH được cơ hội làm việc rất tích cực nhưng
rất dở về việc quảng bá và không biết dung trống kèn. Ông tổng thống CH cũng
vậy, nói ít, truyền tin đa phần bằng phương tiện như bình dân, tweet những ý
tưởng và việc làm một cách trực tiếp, ngắn gọn, dễ hiểu đến người dân. Khác với
qúi vị tiền nhiệm, ông này cứ làm theo danh mục đã vạch y như lời hứa khi tranh
cử. Trong khi CH làm việc rộn ràng thì DC và TTDC lo đánh hạ ông TT mới từ khi
ông nhậm chức đến giờ bằng rất nhiều cách, thất bại cách này thì có ngay sáng
kiến và chương trình hành động mới; chống con người, chống chính sách của TT và
của đảng CH tới cùng, hầu như cái gì cũng chống. Khổ thật! Có lẽ nào cái đảng
CH này làm cái gì cũng sai hay cũng đều có hại?
Ngày nào
cũng có chuyện vui tưng bừng của hai bên tả hữu để xem, có thể nói xem chính
trị ở Hoa Kỳ ngày càng lý thú hơn xem phim Tàu. Không biết sau khi chống và
thất bại hết lần này đến lần khác cho đến mình đánh ta như 4 cuộc bầu cử đặc
biệt vừa qua, DC thua to, lỗ món tiền khổng lồ chưa từng thấy, hay CNN phải sa
thải 3 nhân viên tin giả. . . , rồi DC sẽ đi về đâu vì từ đầu
đến giờ công dân chúng tôi chưa thấy thông điệp gì quan trọng ngoài việc loay
hoay “chống và cứ chống”. . .
Lời độc lập của công
dân tả hữu chúng tôi xin tiếp kỳ sau.
Happy Birthday
Amreica!
Vĩnh Tường