SYRIA TỪ BỎ NGA, IRAN ĐỂ CHUYỂN HƯỚNG SANG PHƯƠNG TÂY./-Mt68

_____________

Syria Bans Russian Goods to Cut Ties with MoscowSyria Bans Russian Goods to Cut Ties with Moscow. 

Provided by Dagens.com (AU)

For years, Syria has been a focal point of international conflict, drawing in global powers with competing interests.

The country has seen shifting alliances, military interventions, and economic dependencies that have shaped its political landscape.

Now, a new administration is working to redefine its position on the world stage, making decisions that could alter regional dynamics.Syria’s finance minister issued a decree on Jan. 17 banning all goods from Russia, Iran, and Israel, according to Kyiv Independent.

Regional media reports indicate that any restricted products found at land and sea border crossings will be confiscated.

This move follows another decision by the government to restrict entry for passport holders from Iran and Israel.

The decision signals a sharp break from the policies of former Syrian leader Bashar al-Assad, whose Russia-backed regime was overthrown by rebels on Dec. 8.

Under Assad, Russia maintained military bases in Syria, using them to carry out operations across the Middle East and Africa.

Iran also played a significant role in Syria’s affairs, providing military and financial support to Assad’s forces.

Since Assad’s removal, Ukraine has moved quickly to restore diplomatic ties with Syria.Last month, Ukrainian Foreign Minister Andrii Sybiha led the first official Ukrainian delegation to Syria in years.

During his visit, he expressed hopes of expanding trade between the two nations.

The new administration in Syria faces significant challenges as it seeks to establish its authority and rebuild relationships with other countries.

The trade ban may create friction with Russia and Iran, both of which had deep economic and military ties with the previous government.

It could also impact commercial activity in the region, as Syria adjusts to new trade policies.

While the long-term effects of this decision remain uncertain, it is clear that Syria’s leadership is taking steps to reset its foreign relations.

VẤN ĐỀ IS (Islam State) SẼ LÀ MỘT VẤN NẠN TIỀM ẨN CHO SYRIA TRONG NHỮNG NGÀY TỚI./-Mt68

__________________

Đồng minh của Mỹ cảnh báo khủng bố IS sẽ trở lại 

nếu không giải quyết được 1 vấn đề Theo Fox News, chỉ huy Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) - đồng minh chính của Mỹ tiết lộ về tình hình chiến sự hiện nay tại Syria cũng như và đưa ra những cảnh báo nguy cấp về sự trỗi dậy trở lại của lực lượng khủng bố Hồi giáo IS tại khu vực trong thời gian tới.

Hình ảnh các tay súng tổ chức khủng bố IS tại Trung Đông. Nguồn: AFP/ TTXVN

Trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với hãng Fox News, Tướng Mazloum Abdi, chỉ huy Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) cho biết binh sĩ của ông đang canh gác khoảng 45.000 chiến binh IS và thành viên gia đình của họ tại các trại tập trung và nhà tù ở miền Đông Syria. Tuy nhiên, việc quân đội Thổ Nhĩ Kỳ và các bên liên quan tiếp tục tấn công lực lượng người Kurd, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian đã khiến tình hình càng trở nên phức tạp.

Ông Mazloum Abdi nói: "Chúng tôi vẫn đang bị quân đội Thổ Nhĩ Kỳ và SNA - phe đối lập được Thổ Nhĩ Kỳ hỗ trợ tấn công liên tục. Mỗi ngày chúng tôi phải hứng chịu 80 cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) từ quân đội Thổ Nhĩ Kỳ. Có rất nhiều đạn pháo hạng nặng. Tình hình này đã làm tê liệt hoạt động chống khủng bố của chúng tôi".

Các cuộc tấn công của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ vào SDF đã gia tăng kể từ khi Tổng thống Bashar Al Assad sụp đổ vào ngày 8/12. Tướng Mazloum cảnh báo rằng nếu các chiến binh người Kurd của ông phải chạy trốn, lực lượng khủng bố IS sẽ quay trở lại.

Ông Mazloum cho biết một nửa số binh lính của mình đang canh gác các trại tập trung IS đã phải rút lui trong những ngày gần đây. Trong một cuộc trả lời phỏng vấn từ căn cứ tại miền Đông Syria, ông nói: "Tất cả các nhà tù vẫn nằm trong tầm kiểm soát của chúng tôi. Tuy nhiên, các nhà tù và trại tập trung đang trong tình trạng nguy cấp vì ai đang canh gác chúng? Họ đang rời đi và phải bảo vệ gia đình họ. Tôi có thể ví dụ như nhà tù IS Raqqa, nơi giam giữ khoảng 1.000 cựu binh IS. Số lượng lính canh ở đó đã giảm đi một nửa khiến họ rơi vào tình thế mong manh".

Đây được xem là một lời cảnh báo từ một trong những đồng minh trung thành của Mỹ. Đến nay, Mỹ có khoảng 900 quân đồn trú ở miền Đông Syria và có thể sẽ phải tiến hành rút quân nếu các chiến binh người Kurd rời bỏ trước cuộc tấn công của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ. Về phía Thổ Nhĩ Kỳ, nước này luôn coi lực lượng người Kurd là mối đe dọa khủng bố và xác định “không đội trời chung’.

Trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng vào ngày 12/12, Cố vấn Truyền thông an ninh quốc gia Mỹ John Kirby cho biết: "Chúng tôi không muốn điều đó xảy ra. Vì vậy, chúng tôi đang liên lạc rất chặt chẽ với các đối tác SDF của mình để cố gắng duy trì sự tập trung vào các nhiệm vụ chống IS. Và chúng tôi cũng giữ liên lạc chặt chẽ với các đối tác Thổ Nhĩ Kỳ của mình".

Trong ngày 13/12, Ngoại trưởng Mỹ Anthony Blinken cũng đang có mặt tại Thổ Nhĩ Kỳ để gặp Tổng thống Recep Erdogan nhằm thảo luận về cách mang lại sự ổn định cho Syria.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Matthew Miller đã thông báo nội dung sau cuộc cuộc họp với Tổng thống Erdogan. Theo đó, Ngoại trưởng Blinken đã nhắc lại tầm quan trọng của tất cả các bên liên quan tại Syria cần phải tôn trọng nhân quyền, duy trì quy tắc nhân đạo quốc tế và thực hiện mọi biện pháp khả thi để bảo vệ thường dân, bao gồm cả các thành viên của các nhóm thiểu số. Ông Blinken cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải đảm bảo liên minh có thể tiếp tục thực hiện nhiệm vụ quan trọng của mình là đánh bại IS.

Tổng Tư lệnh Bộ chỉ huy trung ương Mỹ (CENTCOM), Tướng Erik Kurilla đã gặp Tướng Mazloum và lực lượng SDF tại Syria trong ngày 10/12 - chỉ 2 ngày sau khi quân đội Mỹ thực hiện các cuộc không kích rộng khắp nhắm vào hàng chục vị trí của IS ở miền Đông Syria. Theo thông báo của CENTCOM, trong chiến dịch này, lực lượng không quân Mỹ đã sử dụng máy bay B-52, F-15 và A-10 tấn công hơn 75 mục tiêu của IS.

Ông Kurilla nói: "Không nên nghi ngờ gì nữa – chúng tôi sẽ không cho phép IS tái lập và lợi dụng tình hình hiện tại ở Syria. Tất cả các tổ chức ở Syria nên biết rằng chúng tôi sẽ buộc họ phải chịu trách nhiệm nếu họ hợp tác hoặc hỗ trợ IS theo bất kỳ cách nào".

Vào ngày 11/12, chỉ huy lực lượng SDF tuyên bố ngừng bắn với lực lượng đối lập Syria do Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn ở phía Bắc Manbij sau khi Mỹ làm trung gian với mục đích "để đảm bảo an toàn và an ninh cho dân thường". Tướng Mazloum nói thêm: "Các chiến binh của Hội đồng quân sự Manbij, những người đã đáp trả các cuộc tấn công kể từ ngày 27/11, sẽ rút khỏi khu vực này càng sớm càng tốt".

Theo nhiều thông tin được tiết lộ, lệnh ngừng bắn đã được các bên thống nhất thực hiện vào cuối ngày 12/12 tại Aleppo và Deir Ezzor, phía Nam Raqqa dọc theo sông Euphrates. Tuy nhiên, Tướng Mazloum lo ngại về tình hình nếu Mỹ rút quân khỏi Syria ngay lúc này. Ông nói: "Chúng tôi thấy rằng người Nga – họ không còn cơ hội nào nữa ở đất nước này – cũng như người Iran. Vì vậy, nếu bây giờ quân đội Mỹ rút khỏi Syria thì điều đó sẽ tạo ra một khoảng trống".

Ông cho biết thêm: "Chúng tôi hy vọng những người Hồi giáo, các phe phái khác nhau sẽ đoàn kết lại, chiến đấu với IS và điều đó sẽ đưa những kẻ cực đoan và các tổ chức khủng bố trở lại đất nước." Chỉ huy SDF lo ngại một cuộc nội chiến đẫm máu khác có thể nổ ra nếu chính phủ Syria mới ở Damascus không bao gồm các nhóm thiểu số khác nhau, trong đó có người Kurd ở Syria.

Trao đổi với Fox News, thủ lĩnh SDF cho rằng: "Vì vậy, bất kỳ chính phủ mới nào ở Syria cũng cần phải mang tính đại diện, cần phải bao gồm và bao gồm tất cả các đảng phái khác nhau của Syria. Vì vậy, nếu không, điều đó sẽ đưa chúng ta đến một cuộc nội chiến đẫm máu trong nước và điều đó sẽ đưa chúng ta vào giai đoạn leo thang lớn mà không ai có thể dự đoán được số phận của điều đó".

VietBf@ sưu tập

LÃNH TỤ AL SHARA KHI CÒN TRONG HANG NÚI DÙNG TÊN GIẢ NHƯNG KHI CHIẾM ĐƯỢC CHÁNH QUYỀN CÔNG KHAI TÊN THẬT- KHÔNG NHƯ HỒ CHÍ MÈO LEO LÊN CHỨC QUỐC TRƯỞNG VẪN XÀI TÊN GIẢ (Hồ chí minh, Nguyễn ái quốc, Lý Thụy... không hề có đứa nào khai sanh tên đó cả. Toàn là tên giả thảo khấu của bọn cướp ngày.)./-Mt68

_________________

Thông điệp chưa từng có của thủ lĩnh phe đối lập ở Syria 

 Trong một bài phát biểu tại Nhà thờ Hồi giáo Ummayad, thủ lĩnh phe đối lập ở Syria al-Jolani khẳng định: "Người dân đã kiệt sức vì chiến tranh. Syria không sẵn sàng cho một cuộc xung đột mới và sẽ không tham gia vào bất kỳ cuộc chiến nào nữa".

Người dân Syria tại thủ đô Damascus ngày 8/12/2024. Ảnh: THX

Khi ánh sáng bình minh le lói trên thủ đô Syria, đất nước này đã chứng kiến một sự chuyển mình chưa từng có. Abu Mohammed al-Jolani, thủ lĩnh của lực lượng đối lập Hayat Tahrir al-Sham (HTS), đã tuyên bố lật đổ chính quyền kéo dài hơn 50 năm của gia đình ông Assad và kết thúc cuộc nội chiến 13 năm đầy đẫm máu.

Trong một bài phát biểu tại Nhà thờ Hồi giáo Ummayad, thủ lĩnh al-Jolani khẳng định: "Người dân đã kiệt sức vì chiến tranh. Syria không sẵn sàng cho một cuộc xung đột mới và sẽ không tham gia vào bất kỳ cuộc chiến nào nữa".

Đây là bước ngoặt lịch sử của một quốc gia vốn bị tàn phá bởi nội chiến, các cuộc tấn công khủng bố và sự can thiệp của các thế lực quốc tế.

Nhưng điều khiến sự kiện này trở nên đặc biệt hơn cả là chính al-Jolani, một người từng gắn bó với các nhóm cực đoan như Al-Qaeda (một tổ chức nhiều nước liệt vào danh sách khủng bố), giờ đây lại trở thành gương mặt đại diện cho hy vọng về hòa bình và tái thiết.

Trong thập kỷ qua, ông al-Jolani đã thay đổi đáng kể hình ảnh của mình. Từ một thủ lĩnh thánh chiến của Mặt trận Al-Nusra, chi nhánh Syria của Al-Qaeda, ông đã chuyển mình thành một nhân vật chính trị ôn hòa hơn.

Bỏ đi bộ đồ chiến binh và chiếc khăn xếp, ông al-Jolani giờ đây xuất hiện trong những bộ áo khoác kiểu phương Tây, cắt tỉa râu và sử dụng tên thật, Ahmed al-Sharaa thay vì biệt danh của mình.

Sự thay đổi này không chỉ mang tính biểu tượng. Nó là một chiến lược quan hệ công chúng nhằm tái định vị bản thân ông như một nhà lãnh đạo đáng tin cậy trên trường quốc tế.

Hòa bình mong manh

Dù vậy, chặng đường phía trước của Syria vẫn đầy thử thách. Đất nước này giờ đây phải đối mặt với bài toán khó: liệu một chính quyền do HTS lãnh đạo có thể ổn định đất nước và tái thiết xã hội đa sắc tộc hay không?

Ông Al-Jolani phải tìm cách hợp nhất các phe phái còn lại, bao gồm người Alawite, người Shiite, người Druze, người Kurd và người theo đạo Thiên Chúa, trong khi ngăn chặn nguy cơ từ các nhóm cực đoan khác.

Đặc phái viên Liên hợp quốc (LHQ) tại Syria, Geir Pedersen, đã thừa nhận sự thay đổi của HTS và nhấn mạnh: "Họ đã gửi đi những thông điệp về sự đoàn kết và bao trùm, điều chưa từng có trước đây".

Tuy nhiên, LHQ vẫn coi HTS là một tổ chức khủng bố. Việc loại HTS khỏi danh sách tổ chức khủng bố và thiết lập quan hệ ngoại giao sẽ phụ thuộc vào khả năng của ông al-Jolani trong việc thực hiện cam kết bảo vệ nhân quyền và hòa nhập các nhóm thiểu số.

Phản ứng quốc tế

Các cường quốc thế giới đang theo dõi sát sao tình hình. Mỹ, dưới thời Tổng thống sắp mãn nhiệm Joe Biden, cam kết hỗ trợ quản lý rủi ro, nhưng Tổng thống đắc cử Donald Trump sẽ quyết định vai trò tiếp theo của Mỹ tại Syria.

Israel đã tăng cường kiểm soát ở Cao nguyên Golan, trong khi Iran, đồng minh cũ của chính quyền ông Assad, cáo buộc Mỹ và Israel đứng sau vụ lật đổ.

Nga, vốn đã bảo vệ chính quyền Assad trong suốt cuộc xung đột, cũng được cho là đang tiếp cận ông al-Jolani nhằm bảo vệ lợi ích quân sự của mình tại Syria.

Cơ hội tái thiết đất nước

Hình ảnh đau thương về cuộc khủng hoảng tị nạn Syria vẫn còn in sâu trong tâm trí thế giới, với hàng triệu người buộc phải rời bỏ quê hương. Nay, ông al-Jolani đưa ra lời kêu gọi hồi hương, tạo điều kiện để 14 triệu người Syria bị di dời có thể quay về xây dựng lại cuộc sống.

Nhưng liệu họ có trở về một Syria hòa bình, hay chỉ là một vòng lặp khác của lịch sử bạo lực? Thời gian sẽ là câu trả lời.

Trong lúc đó, cả thế giới đang chờ đợi xem liệu Abu Mohammed al-Jolani có thể thực sự làm nên điều kỳ diệu mà các cường quốc thế giới và LHQ đã thất bại trong hơn một thập kỷ qua.

VietBf@ sưu tập

THẾ GIỚI VÔ CÙNG NGẠC NHIÊN VÀ KHÂM PHỤC LỰC LƯỢNG NỖI DẬY HỒI GIÁO CHIẾM CHÁNH QUYỀN BẰNG VŨ LỰC MÀ KHÔNG TRẢ THÙ TẮM MÁU - NẾU ĐÚNG NHƯ VẬY THÌ LÃNH TỤ AL SHARA SẼ ĐƯƠNG NHIÊN LÃNH GIẢI NOBEL HÒA BÌNH RẤT XỨNG ĐÁNG./-Mt68

___________

Chính biến Syria có thể xoay chuyển cán cân quyền lực ở Trung Đông. 

 Thổ Nhĩ Kỳ tăng lợi thế, Nga, Iran giảm ảnh hưởng ở khu vực và người Syria đang hy vọng không có một cuộc nội chiến khác khi chính quyền Assad sụp đổ.

Liên minh các lực lượng chống chính phủ Syria ngày 8/12 chiếm thủ đô Damascus, đánh dấu cú sụp đổ chóng vánh của chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad sau 24 năm cầm quyền. Nga cho biết Tổng thống Assad đã từ chức và đến nước này sau khi ra lệnh chuyển giao quyền lực một cách hòa bình.

Diễn biến đột ngột này khiến các cường quốc trong khu vực phải vội vã đánh giá hậu quả và những tác động lớn hơn của nó. Giới chuyên gia nhận định thay đổi ở Syria chắc chắn sẽ có tác động sâu sắc tới Trung Đông cũng như cán cân quyền lực khu vực. Nó phần lớn phụ thuộc vào việc quá trình chuyển đổi sang chính quyền mới do phiến quân lãnh đạo sẽ diễn ra như thế nào.

"Chúng ta đã thấy một sự thay đổi lớn lao trong khu vực. Thổ Nhĩ Kỳ, bên luôn muốn lật đổ chính quyền Assad, đã trở nên mạnh hơn. Nga yếu hơn và Iran cũng vậy", Badr Jamous, chính trị gia đối lập có thời gian dài đấu tranh chống chính quyền Assad, nói. "Nhưng chính người Syria giờ đây sẽ đóng vai trò lớn hơn. Tất cả sẽ phải lắng nghe tiếng nói và quyết định của chúng tôi".


Phiến quân ăn mừng tại thủ đô Damascus, Syria, sau khi kiểm soát thành phố ngày 8/12. Ảnh: AP

Theo giới quan sát, sau chính biến ở Syria, ảnh hưởng của Thổ Nhĩ Kỳ chắc chắn sẽ được mở rộng. Khi chính quyền Assad sụp đổ, Ankara rõ ràng sẽ có nhiều quyền lực hơn đối với người hàng xóm phía nam và  toàn bộ khu vực Levant, ngã tư giữa Tây Á, Đông Địa Trung Hải và Đông Bắc Phi.

Thổ Nhĩ Kỳ đã công khai ủng hộ lực lượng dân quân Quân đội Quốc gia Syria (SNA), bên những tuần gần đây chủ yếu tập trung vào các trận chiến với người Kurd ở Syria. Ankara còn ngầm ủng hộ Hayat Tahrir al-Sham (HTS), nhóm dẫn đầu nỗ lực lật đổ chính quyền Assad.

"Thổ Nhĩ Kỳ có trách nhiệm chính trong việc đảm bảo rằng sau sự kiện này, mọi thứ sẽ ổn định hơn, người tị nạn được trở về và một Syria mới ra đời, thay vì một cuộc nội chiến khác", Charles Lister, giám đốc chương trình Syria tại Viện Trung Đông, trụ sở ở Washington, nhận xét.

Giới chức Thổ Nhĩ Kỳ, như hầu hết các quốc gia khác, không khỏi sửng sốt trước thắng lợi bất ngờ của phe đối lập Syria. Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan phát biểu tại Doha hôm 8/12 rằng bảo vệ thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Syria là mục tiêu chính Ankara hướng tới, bên cạnh cuộc chiến chống lại những thế lực đối địch ở các khu vực do người Kurd kiểm soát tại Syria.

"Theo quan điểm của Thổ Nhĩ Kỳ, sự sụp đổ của chính quyền Syria vẫn tạo ra rủi ro", Sinan Ulgen, cựu nhà ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ và giám đốc nhóm nghiên cứu Edam tại Istanbul, cho hay. "Bối cảnh chính trị chia rẽ ở Syria có thể thúc đẩy một nhà nước của người Kurd xuất hiện, với hậu thuẫn có thể từ Mỹ hoặc Israel".

Người Kurd là nhóm dân tộc lớn thứ 4 ở Trung Đông, sống trải dài từ Thổ Nhĩ Kỳ, Iraq, Syria, Iran tới Armenia. Sau Thế chiến I cùng sự sụp đổ của Đế chế Ottoman, nhiều người Kurd đã nỗ lực đấu tranh cho một nhà nước Kurd độc lập song chưa thể thành hiện thực.

Mối quan hệ giữa Ankara và người Kurd luôn ở thế đối đầu căng thẳng. Thổ Nhĩ Kỳ coi các lực lượng người Kurd ở biên giới phía nam nước này là mối đe dọa và Tổng thống Recep Tayyip Erdogan nhiều năm qua đã liên tục thông báo về các kế hoạch can thiệp quân sự vào vùng đất phía bắc Syria.

Không giống như SNA, HTS phần lớn kiềm chế giao tranh với người Kurd trong những tuần gần đây. Nhóm đã cho phép lực lượng dân quân người Kurd di tản an toàn khỏi một số khu vực của Aleppo và đề cập tới việc bảo vệ tính đa dạng về sắc tộc - tôn giáo của Syria.

Các quốc gia ở Vịnh Ba Tư như Arab Saudi và Qatar - những nước từng tài trợ cho phe đối lập Syria, cũng đang tìm cách đảm bảo rằng chính biến ở Syria sẽ không gây ra làn sóng bất ổn mới chống lại giới lãnh đạo ở khu vực hay kích động các phong trào cực đoan như Nhà nước Hồi giáo (IS) trỗi dậy, giống như sau Mùa xuân Arab năm 2011.

"Có rất nhiều bất ổn trong khu vực. Tin tốt chuyển thành tin xấu rất nhanh", Majed al-Ansari, cố vấn cấp cao của Thủ tướng Qatar, nói. "Chúng tôi không muốn những gì đã xảy ra ở các quốc gia khác sau Mùa xuân Arab tái hiện ở Syria. Chúng tôi rất muốn thấy cuộc chuyển đổi sang một nhà nước bền vững vì người dân".

Israel, nước đã di chuyển quân đội sâu hơn vào Syria dọc theo Cao nguyên Golan hồi cuối tuần, có thể vui mừng khi "trục kháng chiến" do Iran lãnh đạo, đối thủ đáng gờm nhất của họ, bị lung lay.

Chính thành công trước đó của Israel trong việc làm suy yếu lực lượng Hezbollah, vốn từng cung cấp cho Tổng thống Assad bộ binh thiện chiến nhất, đã tạo bàn đạp để phe đối lập đánh bại quân đội chính quyền.

Tuy nhiên, giới chức Israel cũng lo ngại về nguy cơ một nhà nước Hồi giáo dòng Sunni do Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn trỗi dậy tại biên giới của mình. Thế lực này có thể tìm cách giành lại Cao nguyên Golan mà Israel đã kiểm soát từ năm 1967 hoặc liên minh với các tay súng Hamas.

Điều khiến Tel Aviv lo lắng là việc thủ lĩnh HTS Ahmed Hussein al-Shara xuất thân từ cộng đồng những người Syria đã thoát khỏi bàn tay kiểm soát của Israel tại Golan. Al-Shara từng nói rằng lần đầu tiên ông theo đuổi chính trị Hồi giáo là trong cuộc nổi dậy lần hai của người Palestine hồi năm 2000.

Iraq, nơi có đa số người Hồi giáo dòng Shitte, lo ngại sự kiện ở Syria có thể gây ra một cuộc nổi loạn của người Sunni ở bên trong nước này. Al-Shara vốn lần đầu tiên cầm súng với tư cách một phiến quân Hồi giáo Sunni ở Iraq vào năm 2003.

Sunni và Shiite là hai dòng của Hồi giáo, có nhiều quan điểm khác nhau và đã xảy ra những cuộc xung đột giữa những lực lượng theo hai dòng này. Ngoài Iraq, Iran cũng là quốc gia có đa số dân theo dòng Shiite.

Trong một thông điệp  video gửi đến Thủ tướng Iraq Mohammed al-Sudani tuần trước, al-Shara đã thúc giục các lực lượng dân quân Shiite của Iraq tránh xa Syria và không cố gắng giải cứu Tổng thống Assad.

Seyed Emamian, đồng sáng lập viện nghiên cứu Chính sách và Quản trị Nhà nước ở Tehran, nhận định ngăn chặn xung đột Syria lan sang Iraq một lần nữa có thể trở thành ưu tiên của Iran, bên vốn hậu thuẫn chính quyền Assad.

"Đối với Iran, điều rất quan trọng không chỉ là hỗ trợ các đồng minh trong trục kháng chiến, mà còn là an ninh của Iraq, bởi nếu có điều gì xảy ra bên trong Iraq, biên giới Iran sẽ trở nên rất dễ bị tổn thương và đây có thể là vấn đề an ninh quốc gia", ông nói.

Sự sụp đổ của chính quyền Assad đã cắt đứt hành lang đất liền của Iran tới Lebanon, vốn được sử dụng để chuyển vũ khí cho nhóm Hezbollah. Nhưng giới quan sát cũng lưu ý chính biến không đồng nghĩa Iran mất hoàn  toàn ảnh hưởng ở Syria. Lực lượng Taliban, phong trào Hồi giáo Sunni ở Afghanistan, từng lục soát phái bộ ngoại giao Iran ở Mazar-e-Sharif và giết một số nhà ngoại giao vào năm 1998. Nhưng trong thập kỷ tiếp theo, Tehran đã thiết lập được mối quan hệ hợp tác tốt với Taliban, đặc biệt là sau khi Taliban trở lại nắm quyền ở Kabul vào năm 2021.

"Những gì xảy ra ở Syria chắc chắn là một bước lùi tạm thời đối với Iran, nhưng điều quan trọng cần nhớ là Iran là nước biết cách nắm bắt cơ hội và quen thuộc việc hoạt động trong môi trường bất ổn", Dina Esfandiary, cố vấn cấp cao tại Nhóm Khủng hoảng Toàn cầu, trụ sở tại Brussels, Bỉ, nhận xét. "Iran biết cách ứng biến trong một cuộc chơi dài hạn".

Mỹ hiện duy trì quân đội tại vùng đất của người Kurd ở đông bắc Syria và một khu vực sa mạc trên biên giới Jordan. Họ đang đứng ngoài cuộc khi chính quyền Assad sụp đổ. Tổng thống đắc cử Donald Trump ủng hộ lập trường đó, viết trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm 7/12 rằng Syria "không phải cuộc chiến của chúng ta" và Mỹ "không nên liên quan gì đến nó".

Trên các trang mạng xã hội Nga, việc chính quyền Assad sụp đổ được coi là một thảm họa địa chính trị. Nhà tư tưởng dân tộc chủ nghĩa Alexander Dugin mô tả đây là một "sự kiện bi thảm".

Nga đã triển khai quân tới Syria vào năm 2015, góp phần giúp chính quyền Assad đứng vững trước các thế lực chống đối trong cuộc nội chiến nổ ra từ năm 2011.

"Những gì vừa xảy ra là một đòn giáng mạnh vào ảnh hưởng của Nga với khu vực", Alexander Gabuev, giám đốc Trung tâm Carnegie Nga và Á - Âu, bình luận.

Các căn cứ trên bờ biển Địa Trung Hải, gồm cơ sở hải quân ở Tartus, được Nga thuê trong 49 năm từ năm 2017, và sân bay tại Khmeimim, có vai trò quan trọng đối với khả năng răn đe của Moskva ở Trung Đông và châu Phi, nơi họ đang tham gia vào các cuộc xung đột tại Libya, Sudan, Cộng hòa Trung Phi, Mali hay Niger.

Một số nhà ngoại giao tham gia vào các cuộc đàm phán về Syria giữa Nga, Iran, Thổ Nhĩ Kỳ và các quốc gia Arab hàng đầu được tổ chức tại Doha, Qatar, hôm 7/12, cho biết Nga dường như đã nhận được cam kết rằng họ có thể duy trì các căn cứ này như một phần của quá trình chuyển đổi quyền lực tại Syria.

Chưa rõ những cam kết đó có được phe đối lập Syria tôn trọng hay không và ở mức độ nào nhưng cần lưu ý rằng chính quyền Syria tương lai nhiều khả năng vẫn muốn hợp tác quân sự với Moskva vì hầu hết vũ khí mà họ tịch thu được từ quân đội chính quyền Assad đều có nguồn gốc từ Nga hoặc Liên Xô.

Hiện tại, phe đối lập Syria đối xử với Nga theo cách khác so với Iran. Một tuyên bố do phe đối lập đưa ra sau khi kiểm soát Aleppo khẳng định người dân Syria không có bất kỳ mâu thuẫn nào với Nga. Trong khi các tay súng lục tung Đại sứ quán Iran ở Damascus, cơ sở của Nga không bị ảnh hưởng.

"Quân đội Syria được người Nga huấn luyện, phần mềm quản lý quân đội cũng là của Nga", Ammar Kahf, giám đốc điều hành nhóm nghiên cứu Omran có liên hệ với phe đối lập Syria, cho biết. "Syria có thể trở thành một quốc gia trung lập có quan hệ tốt với cả Mỹ và Nga, nhưng quân đội Syria chủ yếu vẫn sẽ hướng về Nga".

VietBF@sưu tập

 THỦ LÃNH VỪA CHIẾM CHÁNH QUYỀN SYRIA- ÔNG AL SHARA SẼ TRỞ THÀNH "THÁNH" NẾU ÔNG TA THỰC HIỆN "XÓA BỎ HẬN THÙ PHE NHÓM VÀ THỰC THI DÂN CHỦ"- NẾU VC ĐÃ CÓ QUYẾT TÂM NHƯ VẦY TỪ 1975 THÌ ĐẤT NƯỚC VIỆT NAM ĐÃ PHỒN THỊNH VƯỢT BỰC - KHÔNG BA MỚ NHƯ HIỆN NAY./-Mt68

__________________________

Thủ lĩnh phe nổi dậy tuyên bố sẽ chấm dứt chiến tranh ở Syria

Thủ lĩnh HTS tuyên bố Syria sẽ không còn chiến tranh và bước vào tái thiết, khẳng định phương Tây không cần lo sợ về tình hình nước này.

"Syria sẽ được tái thiết", Ahmed Hussein al-Shara, thủ lĩnh nhóm nổi dậy Hayat Tahrir al-Sham (HTS), cho biết trong bình luận đầu tiên với một hãng tin phương Tây kể từ khi liên minh do nhóm dẫn đầu lật đổ chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad. Cuộc phỏng vấn diễn ra ngày 10/12 tại thủ đô Damascus của Syria.

Al-Shara tuyên bố phương Tây không có gì phải lo sợ về diễn biến hiện nay ở Syria. "Đất nước đang hướng tới phát triển, tái thiết và sẽ dần ổn định", ông nói.

Thủ lĩnh HTS cũng khẳng định chiến tranh sẽ chấm dứt ở Syria sau khi phe nổi dậy nắm quyền. "Mọi người đã kiệt sức vì chiến tranh. Đất nước chúng tôi không sẵn sàng đối mặt cũng như tham gia vào một cuộc chiến nữa", Al-Shara nhấn mạnh.Thủ lĩnh HTS Ahmed Hussein al-Shara phát biểu tại Thánh đường Hồi giáo Umayyad ở Damascus, Syria hôm 8/12. Ảnh: AFP

Thủ lĩnh HTS cũng đề cập ngắn gọn về việc Syria đã bị tàn phá như thế nào vì "lòng tham và nạn tham nhũng" trong chính quyền cũ. Ông khẳng định tất cả những bên nước ngoài từng tìm cách kiểm soát Syria đều đã thất bại.

Liên minh do HTS dẫn đầu ngày 8/12 chiếm thủ đô Damascus và buộc Tổng thống Assad phải rời khỏi đất nước, chưa đầy hai tuần sau khi phát động chiến dịch lật đổ chính phủ. Giới chuyên gia nhận định tuy các nhóm vũ trang nổi dậy đã liên minh với nhau để lật đổ chính quyền ông Assad, sự đoàn kết này có thể không kéo dài lâu và Syria có khả năng sẽ rơi vào hỗn loạn nếu các phe phái tranh giành quyền lực.

Lực lượng nổi dậy ngày 10/12 chọn Mohammad al-Bashir làm thủ tướng lâm thời chịu trách nhiệm lãnh đạo chính phủ chuyển tiếp cho đến ngày 1/3/2025. Trong cuộc phỏng vấn đầu tiên sau khi được bổ nhiệm, ông kêu gọi "sự ổn định và yên bình" cho người dân Syria.

HTS có tiền thân là Mặt trận al-Nusra, chi nhánh tại Syria của tổ chức khủng bố al-Qaeda. Đây là lý do khiến Mỹ coi al-Shara là "khủng bố" và đang treo thưởng 10 triệu USD cho ai cung cấp thông tin giúp bắt được ông.

Tuy nhiên, thủ lĩnh HTS nhiều năm qua đã tìm cách cắt đứt các mối liên hệ cũ với al-Qaeda. Ông tuyên bố đã rũ bỏ quá khứ là phần tử cực đoan và hiện theo đuổi chủ nghĩa đa nguyên và khoan dung.

Phạm Giang (Theo Sky News, AFP)

Bộ trưởng Quốc phòng Israel cho biết hải quân nước này đã tiến hành những đòn không kích trong đêm khiến nhiều tàu hải quân của Syria hư hại.

Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) những ngày qua triển khai chiến dịch nhằm vào Syria để tấn công và phá hủy các vũ khí, phương tiện chiến lược đe dọa Israel", Israel Katz, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ngày 10/12 nói trong chuyến thăm căn cứ hải quân gần thành phố Haifa.

 *latakia là căn cứ Hải Quân Nga yểm trợ Syria nhiều  năm trước.

Bộ trưởng Katz xác nhận hải quân Israel đêm trước đó "mở chiến dịch hủy diệt hạm đội Syria, thu được thành công lớn", song không nêu rõ mục tiêu và thiệt hại cụ thể.

Trước đó, Nhóm Giám sát Nhân quyền Syria (SOHR) có trụ sở tại Anh nói rằng Israel làm hư hại khoảng 10 tàu hải quân tại quân cảng ở tỉnh Latakia, miền tây Syria. Ảnh hiện trường cho thấy một số phương tiện, dường như là tàu tên lửa lớp Đề án 205 Moskit do Liên Xô chế tạo, bị phá hủy gần như hoàn toàn, chìm hoặc đổ nghiêng.Hiện trường vụ tập kích của Israel nhằm vào cảng Latakia tại tỉnh cùng tên của Syria ngày 10/12. Hiện trường vụ tập kích của Israel nhằm vào cảng Latakia tại tỉnh cùng tên của Syria ngày 10/12. Ảnh: AFP

Ông Katz cảnh báo phe nổi dậy Syria rằng "bất cứ ai đi theo bước chân của cựu tổng thống Bashar al-Assad sẽ đều có kết cục giống ông ta".

"Chúng tôi không cho phép một thực thể Hồi giáo cực đoan nào từ bên ngoài nhắm vào Israel và sẽ làm bất cứ điều gì để loại bỏ mối đe dọa", ông Katz nhấn mạnh.

Bộ trưởng Katz cho biết đã cùng Thủ tướng Benjamin Netanyahu chỉ thị cho quân đội "thiết lập khu vực không có vũ khí và các nhóm vũ trang đe dọa tới Israel" ở miền nam Syria. Ông Katz nói binh sĩ Israel sẽ không hiện diện thường trực tại khu vực này, song không nêu giới hạn cụ thể.Quân chủng này còn có 6 tàu quét mìn do Liên Xô chế tạo, 16 tàu tuần tra, ba tàu đổ bộ lớp Polnocny với lượng giãn nước 834 tấn, một tàu huấn luyện 3.500 tấn, 18 trực thăng Mi-14 và 6 chiếc Ka-28, cùng một số tên lửa diệt hạm P-800, P-5, P-15M/P-22 và Noor.

SOHR nói rằng ngoài căn cứ hải quân tại tỉnh Latakia, IDF còn tấn công trung tâm nghiên cứu khoa học ở Barzeh, phía bắc thủ đô Damascus. Trung tâm này từng bị liên quân do Mỹ dẫn đầu không kích năm 2018 với cáo buộc đây là cơ sở phục vụ chế tạo vũ khí hóa học.Theo SOHR, Israel triển khai hơn 300 đợt không kích sau khi cựu tổng thống al-Assad bị phế truất ngày 8/12, phá hủy các cơ sở quân sự quan trọng nhất tại Syria. IDF ngày 9/12 tuyên bố "phá hủy số vũ khí hóa học còn lại cùng tên lửa, rocket tầm xa ở Syria để chúng không rơi vào tay các nhóm cực đoan".

Sau khi quân nổi dậy kiểm soát Damascus, IDF điều các đơn vị tiến vào vùng đệm tại Cao nguyên Golan do LHQ kiểm soát với lý do ngăn các tay súng Syria xâm nhập nơi này. Động thái trên bị LHQ cùng một số quốc gia trong khu vực phản đối.

Các nguồn tin an ninh Syria và khu vực ngày 10/12 cho biết lực lượng Israel tiến sâu khoảng 10 km vào nước láng giềng và tới vị trí cách Damascus khoảng 25 km. Tuy nhiên, phát ngôn viên IDF sau đó tuyên bố đây là thông tin sai sự thật.

Nguyễn Tiến (Theo AFP, AP, Al Jazeera)

Nửa thế kỷ gia tộc Assad trỗi dậy và sụp đổ ở Syria 

Gia tộc Assad đã điều hành Syria hơn 5 thập kỷ với nhiều chính sách cứng rắn, châm ngòi 14 năm nội chiến dẫn đến sự sụp đổ của chính quyền.Sau Thế chiến II, Syria trở thành quốc gia bất ổn nhất ở Trung Đông, với ít nhất 8 cuộc đảo chính được thực hiện từ khi chế độ thực dân Pháp kết thúc vào năm 1946 cho đến năm 1970.

Hafez al-Assad, một sĩ quan không quân, đã chấm dứt điều đó khi lên nắm quyền sau cuộc đảo chính quân sự vào năm 1971. Là thành viên cộng đồng Alawite thiểu số ở quốc gia có 74% dân số là người Hồi giáo dòng Sunni, tổng thống Hafez duy trì quyền lực bằng cách khai thác khác biệt về hệ tư tưởng giữa các nhóm tôn giáo và dân tộc ở Syria.

Tình trạng mất cân bằng quyền lực giữa người Alawite với người Sunni chiếm đa số cùng những nhóm sắc tộc lớn khác như Cơ đốc giáo, Druze và Kurd đã tạo ra chia rẽ sâu sắc trong xã hội Syria, buộc tổng thống Hafez phải đối phó bằng các biện pháp cứng rắn. Ông cũng gây tranh cãi vì trấn áp những người bất đồng chính kiến bằng mạng lưới trại giam trải khắp đất nước.Vợ chồng tổng thống Hafez al-Assad (hàng trước) trong một bức ảnh chụp chung với các con vào năm 1993. Ảnh: Wikipedia

Là người ham đọc sách, có phần vụng về trong giao tiếp xã hội và được đào tạo với chuyên ngành bác sĩ phẫu thuật mắt, Bashar trở thành người kế nhiệm sau khi anh trai ông, Basil, qua đời trong một tai nạn xe hơi năm 1994.

Sau khi lên nắm quyền, Bashar đã công bố các kế hoạch cải cách chính trị và xã hội, nhưng sớm từ bỏ khi nhận ra chúng đòi hỏi phải phá bỏ di sản của cha ông. Ông đã điều hành đất nước bằng chính sách cứng rắn trong 24 năm qua, giống như cách cha ông từng làm suốt 30 năm trước đó.

Năm 2011, trong bối cảnh các cuộc nổi dậy nổ ra trên khắp Trung Đông vì phong trào "Mùa xuân Arab", nhiều thanh niên Syria phẫn nộ vì tình trạng thiếu việc làm đã tham gia biểu tình chống lại chính quyền Tổng thống Assad.

Ông Assad đã ra lệnh cho lực lượng an ninh trấn áp mạnh tay, biến phong trào biểu tình đường phố phi bạo lực thành một cuộc nội chiến đẫm máu.

"Bashar lên nắm quyền trong bối cảnh nhiều người nghi ngờ rằng ông không có đủ ý chí để điều hành đất nước bằng 'nắm đấm sắt' như cha mình đã làm", Firas Maksad, chuyên gia về Syria, học giả tại Viện Trung Đông ở Washington, cho biết. "Ông ấy muốn chứng minh mình xứng đáng là con trai của ông Hafez. Và theo cách nào đó, Bashar đã vượt qua cả cha".

Năm 2015, khi quân nổi dậy do các nhóm vũ trang Hồi giáo Sunni dẫn dắt dường như sắp lật đổ ông, Tổng thống Assad đã quay sang Iran, Hezbollah và Nga để cầu cứu. Chiến dịch can thiệp của Nga cùng sự hỗ trợ của Iran và Hezbollah đã giúp quân đội chính phủ Syria đảo ngược tình thế, đẩy lùi các nhóm phiến quân và nổi dậy.

Việc Assad vẫn duy trì được quyền lực bất chấp cuộc nội chiến khiến nhiều người tin rằng ông sẽ nắm quyền cho đến khi sẵn sàng truyền lại chiếc ghế lãnh đạo cho con trai mình.

Gia tộc Assad xây dựng cơ sở quyền lực từ cộng đồng Alawite, nhóm thiểu số là một nhánh của Hồi giáo dòng Shiite. Những người ủng hộ ông đề cao câu khẩu hiệu "Assad hoặc chúng tôi sẽ đốt cháy đất nước".

Vị thế của Tổng thống Assad suốt những năm qua không ngừng được củng cố bởi "vòng tròn thân tín" gồm các thành viên gia tộc, như em trai Maher, một chỉ huy quân sự nóng tính, chị gái Bushra, người mệnh danh là "quý bà thép", cùng chồng bà, Asef Shawkat, một quan chức tình báo nhiều toan tính, hay người vợ Asma.

Maher al-Assad, 56 tuổi, là gương mặt chủ chốt trong cả quân đội Syria và liên minh với Iran khi nắm giữ vai trò chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cộng hòa Syria và sư đoàn trưởng Sư đoàn Thiết giáp số 4 tinh nhuệ nhất.

Maher được mô tả là "bộ mặt cứng rắn của chính quyền", chịu trách nhiệm giám sát cả dân quân Shabiha, lực lượng bảo vệ lợi ích cho chính quyền Assad.

Năm 2011, ông bị EU trừng phạt vì vai trò trong cuộc đàn áp người biểu tình chống chính phủ. Maher cũng bị cáo buộc có liên quan đến vụ nổ súng năm 1999 vào anh rể của ông, Asef Shawkat, và bị nêu tên là nghi phạm trong vụ ám sát thủ tướng Lebanon Rafik Hariri năm 2005.

Sinh năm 1960, Bushra al-Assad là chị gái duy nhất của Tổng thống Assad và là một dược sĩ. Bà cũng được biết đến như một tiếng nói cứng rắn trong chính quyền và đóng vai trò quan trọng với nhiệm vụ thư ký cho em trai.

Vào giữa những năm 1990, bà kết hôn với Shawkat. Bushra có mối quan hệ căng thẳng với vợ của Bashar, Asma. Theo cựu nhà ngoại giao Syria Mohammed Daoud, Bushra từ lâu đã ngăn cản Asma đảm nhận danh hiệu "đệ nhất phu nhân" Syria vì bà muốn giữ lại nó cho mẹ mình, Anisa Makhlouf.

Anisa, góa phụ của cố tổng thống Hafez, là người kín đáo và ít được nhắc tên. Tuy nhiên, theo giới quan sát, bà luôn nắm quyền quyết định cuối cùng trong mọi vấn đề của gia đình.

"Các quyết định đều được thảo luận tập thể trong vòng tròn thân cận của gia đình, nhưng Anisa luôn có tiếng nói định đoạt", Wael al-Hafez, thành viên phe đối lập Syria hiện sống lưu vong, cho hay.

Asma là vợ ông Assad, kết hôn vào tháng 12/2000. Bà sinh năm 1975 tại London trong một gia đình ngoại giao Syria, có bằng khoa học máy tính và văn học Pháp tại Đại học Hoàng gia London.

Bà đóng vai trò quan trọng trong việc định hình hình ảnh của chồng như một nhà cải cách ôn hòa. Năm 2005, bà thành lập một tổ chức khuyến khích thanh niên Syria tham gia "quyền công dân tích cực".

Tổng thống Bashar al-Assad phát biểu trước các thành viên mới của quốc hội tại Damascus, Syria, tháng 8/2020. Ảnh: Reuters

Dưới sự lãnh đạo của Assad và các thành viên trong gia tộc, Syria đã có tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh trước nội chiến. Tuy nhiên, kể từ khi nội chiến nổ ra năm 2011, kinh tế Syria trở nên trì trệ và liên tục sụt giảm. Trong giai đoạn từ 2010 đến 2021, GDP Syria đã giảm tổng cộng 54%, với GDP thực tế dự kiến tiếp tục giảm 1,5% trong năm nay, theo báo cáo từ Ngân hàng Thế giới (WB).

Tính đến năm 2022, đói nghèo đã ảnh hưởng đến 69% dân số, tương đương khoảng 14,5 triệu người. WB cho biết đói nghèo cùng cực, gần như không tồn tại trước nội chiến, đã ảnh hưởng đến hơn 25% dân số Syria vào năm 2022 và có thể còn trở nên tồi tệ hơn do ảnh hưởng của trận động đất tháng 2/2023.

Sau hơn 10 năm xung đột, hàng triệu người đã chạy trốn khỏi Syria đến các quốc gia lân cận, trong khi khoảng 500.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích.

Nền tảng chống đỡ cho chính quyền Assad bắt đầu lung lay khi Iran và Hezbollah bị suy yếu nghiêm trọng vì cuộc xung đột với Israel, còn Nga thì ngày càng bị phân tâm vì chiến sự ở Ukraine.

Quân đội chính phủ cũng ngày càng rệu rã, ngay cả khi Tổng thống Assad thực hiện nỗ lực cuối cùng để lôi kéo sự ủng hộ của họ bằng cách ra lệnh tăng lương 50% vào tuần trước.

Chính quyền của ông đã sụp đổ hôm 8/12, chỉ sau 11 ngày nhóm vũ trang Hồi giáo Hayat Tahrir al-Sham (HTS) cùng các lực lượng đồng minh nổi dậy. Khi phiến quân hướng về Damascus từ phía bắc và phía nam đêm 7/12, Tổng thống Assad đã lên máy bay rời khỏi đất nước, đánh dấu sự sụp đổ của chính quyền được gia tộc ông xây dựng hơn nửa thế kỷ.

Ông không có bài phát biểu công khai nào trong những ngày cuối cùng nắm quyền và không xuất hiện trước công chúng, ngoại trừ những bức ảnh chụp tại cuộc họp với Ngoại trưởng Iran.

"Ông ấy không nói lời an ủi nào với chúng tôi, và chúng tôi rất thất vọng", một phụ nữ giấu tên ở Latakia, người vẫn ủng hộ nhiệt thành Tổng thống Assad, cho hay.

Binh lính chính phủ và đồng minh bị các tay súng nổi dậy bắt làm tù binh trên con một con đường nối giữa thành phố Homs và thủ đô Damascus, Syria, hôm 8/12. Ảnh: AP

Các nhóm nổi dậy, từng thất bại trước quân đội chính phủ, cuối cùng đã lật đổ được chính quyền Assad. Tuy nhiên, sau hơn một thập kỷ giao tranh, các thành phố chính của Syria giờ đây chỉ còn là đống đổ nát với dân số nam giới trong độ tuổi từ 20 đến 40 đã bị suy giảm nghiêm trọng.

"Cả cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực đều bị phá hủy hoàn toàn", Ayman Abdel Nour, bạn đại học cũ của Tổng thống Assad, người đã gia nhập phe đối lập vì phẫn nộ trước tình trạng trì trệ của đất nước, cho hay.

Vũ Hoàng (Theo AFP, Reuters, FT, NDTV)