NHẬN ĐỊNH SƠ LƯỢC VỀ CHÍNH SÁCH THUẾ QUAN (TARIFF) CỦA TT TRUMP.

Nguyễn Trần Quý 

 TT Trump cho rằng các nước khác lợi dụng Mỹ: Bán hàng vào Mỹ nhiều, hưởng thuế quan thấp, nhưng mua hàng của Mỹ ít, lại còn đánh thuế cao! Ngày 2 tháng 4, 2025 TT Trump tuyên bố “ngày giải phóng” bằng cách sẽ tăng thuế quan khoảng 50% và có thể tăng tới 100% tuỳ từng nước khác nhau, tuỳ theo thương lượng. Cả thế giới choáng váng, nhiều kinh tế và chính trị gia Mỹ chỉ trích, nhưng nhiều người khác lại ủng hộ, còn TT Trump lúc lùi lúc tiến. Rồi sẽ ra sao? 1/ Nhiều người chỉ trích chính sách thuế quan của TT Trump với những lý do sau: 1.1- Vì thuế quan tăng, hàng hoá sẽ tăng giá theo, người lao động có lương cố định và lợi tức thấp sẽ bị ảnh hưởng nặng nề. 1.2- Các nước sẽ trả đũa, cũng tăng thuế quan, làm hàng hoá xuất cảng của Mỹ khó cạnh tranh, nhà sản xuất Mỹ giảm sản lượng hoặc đóng cửa, làm thất nghiệp gia tăng ở Mỹ 1.3- 

Thị trường chứng khoán sụp đổ, lạm phát tăng, nền kinh tế Mỹ chậm lại hoặc suy trầm. 1.4- Các nước sẽ tránh xa Mỹ, đổ xô vào thị trường Trung Cộng, làm Mỹ mất ảnh hưởng ngoại giao, tạo cơ hội cho TC thêm quyền lực mềm. 1.5- Một ít Dân biểu/ Nghị sĩ DC đòi kiện TT Trump vượt quá thẩm quyền theo đạo luật “quyền lực kinh tế quốc tế khẩn cấp” năm 1977. (International Emergency Economic Powers Act) 2/ Nhiều người khác ủng hộ chính sách thuế quan của TT Trump phản bác lại: 2.1- Nếu nhập siêu và thuế quan thấp như trước đây là tốt cho Mỹ, tức không có lợi cho các nước khác thì tại sao các nước khác lại phản đối khi TT Trump đưa ra chính sách ngược lại chính sách trước đây? Phải ___________________________________________________________________________ 

 www.qghctexas.com | csvqghctx@gmail.com | 13623 Cannady, Houston,Texas 77069 Trang 12 chăng chính sách thuế quan mới này có lợi cho Mỹ hơn và không có lợi cho các nước khác! 2.2- Dù chưa dám chắc rồi đây chính sách thuế quan này lợi hại thế nào, nhưng căn cứ vào thời gian gần nửa thế kỷ qua, Mỹ cổ võ thị trường tự do, thả lỏng cho hàng hoá các nước nhập cảng vào Mỹ với thuế quan thấp chỉ chừng 2.5% thì nhiều nước nghèo, chậm tiến như TC, Nhật, Nam Hàn, Ấn, Mã Lai, Thái Lan…. và cả VN đã trở nên giàu có và riêng TC còn định dành vị trí siêu cường của Mỹ, trong khi đó cán cân thương mại Mỹ thâm thủng khoảng 1200 tỉ US mỗi năm, và ngân sách Mỹ cũng thiếu hụt khoảng 2000 tỉ, nên nước Mỹ đã vay nợ khoảng 36,000 tỉ cho đến nay.

 Vậy TT Trump muốn đi ngược lại lối mòn đó thì nên ủng hộ hay chống đối? 3/ Thực tế, thuế quan mới đang ảnh hưởng gì trên nước Mỹ hiện nay? 3.1- Cho đến hiện nay chỉ mấy nước như TC, Canada, Ấn Độ, Thuỵ Sĩ đang thương lượng, còn hầu hết các nước đều đã thượng lượng với Mỹ về thuế quan và đã chấp nhận những điều kiện của Mỹ ở thế bị động: Đã không nước nào đòi tăng thuế quan với hàng hoá Mỹ, mà một số nước còn giảm thuế cho hàng hoá của Mỹ, chẳng hạn VN giảm còn 0%. Trong khi trung bình, hàng hoá nhập vào Mỹ từ nay phải trả thuế quan khoảng 18% trở lên, phải hứa mua thêm hàng hoá của Mỹ để giảm bớt thâm thủng thương mại cho Mỹ, phải đầu tư mở hãng xưởng trên đất Mỹ (hiện đã có hứa hẹn khoảng 1200 tỉ US) và một số nước còn chấp nhận một vài đòi hỏi về an ninh, chính trị với Mỹ như tăng ngân sách QP, mua vũ khí Mỹ, mua nhiên liệu và nông sản Mỹ v.v… 3.2- Theo thông tin từ bộ Tài Chánh Mỹ, trước đây Mỹ chỉ thâu thuế quan dưới 10 tỉ US một tháng, nhưng 3 tháng vừa qua Mỹ thâu thêm khoảng 70 tỉ, riêng tháng 6 đã thâu 40 tỉ và ước đoán có thể thâu 500 tỉ mỗi năm. Riêng khoản thâu này giúp ngân sách hàng năm bớt thâm thủng 25% (500/2000 tỉ). Với khoản thâu thặng dư này, TT Trump và vài Dân Biểu đề nghị chia cho mỗi người $2000 hoặc trả bớt nợ, để tránh trả tiền lời quá nhiều, chưa biết Quốc Hội sẽ quyết định thế nào. 3.3- Thuế quan mới đã được áp dụng từng phần trong vài tháng qua, nhưng những điều mà những người chỉ trích lo ngại như lạm phát tăng ___________________________________________________________________________ 

 www.qghctexas.com | csvqghctx@gmail.com | 13623 Cannady, Houston,Texas 77069 Trang 13 cao, thị trường chứng khoán sụp đổ, thất nghiệp gia tăng, các nước khác tăng thuế trả đũa v.v.. đã không xảy ra hay ít nữa chưa xảy ra. 4/ Lạm bàn: chính sách thuế quan của TT Trump rồi sẽ ra sao? 4.1- Chắc chắn giá cả hàng hoá tại Mỹ sẽ tăng hơn, nhưng sẽ không tăng qúa nhiều phần trăm như thuế quan vì chủ xuất cảng nước ngoài cũng như chủ nhập cảng ở Mỹ sẽ giảm bớt tiền lời của họ, chứ không thể chuyển hết thuế quan cho người tiêu dùng, vì như vậy giá sẽ quá cao, người mua sẽ giảm hoặc chọn hàng hoá khác thay thế và như thế những chủ xuất, nhập cảng sẽ mất khách hàng, đóng cửa. Theo thống kê của bộ Tài Chánh, hàng hoá tại Mỹ hiện nay chỉ tăng giá 1.8% so với trước đây và có thể tăng thêm chút nữa tới 3%, mức tăng mà người mua có thể theo kịp. 4.2- Qua việc tăng thuế này cho thấy sức mạnh của Mỹ về mọi mặt Quân sự, Kinh tế, Tài chánh, Kỹ thuật vẫn áp đảo thế giới: Các nước đều cố thương lượng với Mỹ để giảm bớt thuế quan, chứ không dám tăng thuế trả đũa vì sợ TT Trump lại tăng thuế trả đũa lại thì hàng hoá của họ sẽ quá đắt không thể cạnh tranh và họ sẽ mất thị trường to lớn tại Mỹ hoặc sẽ không được Mỹ bảo vệ an ninh. 

Có lẽ TT Trump biết rằng vì nước Mỹ vẫn mạnh nên dù chính sách thuế quan của ông “có vẻ bắt nạt” đi nữa các nước khác cũng đành chấp nhận. 4.3-Thông thường thuế quan chỉ dùng để bảo vệ hàng hoá sản xuất trong nước không bị hàng hoá nước ngoài lấn áp, hoặc để tăng thâu cho ngân sách khỏi thâm thủng, nhưng hiện nay TT Trump dùng thuế quan không phải chỉ với mục đích bảo vệ Kinh tế Mỹ, mà còn dùng như một phương tiện chính trị ép các nước khác phải nằm trong quỹ đảo của Mỹ: Không chấp nhận trung chuyển hàng hoá “made in China” vào Mỹ, không mua dầu từ Nga theo lệnh cấm vận của Mỹ, phải tăng ngân sách quốc phòng, cho chiến hạm Mỹ ghé thăm hoặc sửa chữa, phải mua vũ khí, năng lượng, nông sản của Mỹ. 4.4- Từ lâu và nhất là từ năm 1990 Liên Sô tan rã, Mỹ không còn coi Nga là đối thủ hàng đầu, nhưng lại thấy TC có thể là đối thủ nguy hiểm hơn, nên qua nhiều đời TT, Mỹ đã áp dụng những chính sách khác nhau: ___________________________________________________________________________ 

 www.qghctexas.com | csvqghctx@gmail.com | 13623 Cannady, Houston,Texas 77069 Trang 14 + Thời TT Kennedy với chính sách Domino, bao vây TC bằng quân sự (Hiệp Ước Liên Phòng ĐNA). Không thành công! + Thời TT Nixon, Clinton, Bush, với chính sách mở toang kinh tế, thương mại để hy vọng TC giàu có, quen với thế giới tự do, sẽ xa dần độc tài, theo luật lệ và trật tự quốc tế. Không hữu hiệu! + Thời TT Obama mới chỉ giới thiệu chính sách “chuyển trục qua Á Châu” mà chưa thực sự bắt đầu! + TT Trump nhiệm kỳ 1 đã dùng trade war để kềm chế TC cũng không thành công, một phần vì TT Trump quá vất vả trước những chống đối của đảng DC trong nước, một phần vì trade war chỉ với một mình TC thì vô tình tạo kẽ hở để TC lôi kéo những nước ĐNA và Phi Châu theo TC. TT Trump trong nhiệm kỳ hiện nay tạo trade war với cả thế giới, như vậy mới mong ngăn chặn TC và cả hệ thống tiếp sức cho TC. Trade war này không tốn kém cho nước Mỹ nhiều, cũng không lo xảy ra chiến tranh nóng bằng bom đạn mà có nhiều cơ hội làm TC suy yếu, nước Mỹ vẫn là siêu cường dẫn dắt trật tự thế giới. /-

Nguyễn Trần Quý, CH4