VIỆT BÁO SAN JOSE TỰ LỘ DIẸN "BẨN THỈU" KHI TIẾP TỤC NUÔI DƯỠNG CON THÚ VẬT "KALYNH NGÔ" - SO SÁNH TRUMP VỚI HITLER LÀ MỘT CỐ TÌNH NHỤC MẠ 77 TRIỆU CỬ TRI MỸ MÀ KHÔNG AI DÁM SỜ MÓ NÓ SAO CHỨ???./-Mt68

_________________

53 Ngày Của Adolf Hitler Và Một Ngày Của Donald Trump

21/01/2025

• Kalynh Ngô

 

Con đường đến với quyền lực của Adolf Hitler không bắt đầu bằng một cuộc đảo chính bạo lực vi hiến, mà thông qua một sự bổ nhiệm hợp pháp. Trump trở lại Bạch Ốc với số 77.284.118 phiếu bầu, tương đương 49,8 phần trăm số phiếu bầu cho tổng thống vào tháng 11, 2024, hay phân nửa người Mỹ đã bầu cho Ông trở lại lãnh đạo nước Mỹ.
Ảnh minh họa ghép.

 

Cách đây 92 năm, cũng vào tháng này, ngày thứ Hai 30/1/1933, Adolf Hitler được bổ nhiệm làm thủ tướng thứ 15 của Cộng hòa Đức. Những gì đã diễn ra trong 53 ngày sau đó là một trong những minh chứng đáng sợ nhất lịch sử về sự mong manh của nền dân chủ khi đối mặt với tham vọng độc tài.

 

Kết thúc của nền dân chủ Đức

 

Con đường đến với quyền lực của Adolf Hitler không bắt đầu bằng một cuộc đảo chính bạo lực vi hiến, mà thông qua một sự bổ nhiệm hợp pháp. Vào ngày 30/1/1933, Tổng Thống Paul von Hindenburg đã lớn tuổi, có chút phần lẩn thẩn, miễn cưỡng chọn Hitler làm thủ tướng, vì tin rằng các nhà lãnh đạo bảo thủ trong nội các có thể kiểm soát ông ấy. Quyết định này đã trao cho Hitler quyền tiếp cận quyền lực nhà nước trong khi vẫn giữ vỏ bọc của một nền dân chủ hoạt động. Đây là bước đầu tiên trong chiến lược sử dụng các thể chế dân chủ để phá hủy chính nền dân chủ.

 

Nghiên cứu của The Atlantic cho biết sau một thập kỷ hoạt động chính trị đối lập, Adolf Hitler đã quá rành rẽ, nắm rõ ​​một chương trình nghị sự chính trị đầy tham vọng có thể dễ dàng bị phá vỡ như thế nào. Ông ta đã mua chuộc các đối thủ cánh hữu và làm tê liệt các quy trình lập pháp trong nhiều năm. Trong tám tháng trước đó, ông ta đã chơi trò cản trở chính trị, giúp hạ bệ ba thủ tướng và hai lần buộc tổng thống giải tán Quốc Hội, kêu gọi bầu cử mới.

 

Một trong những biến đổi chính trị đáng kinh ngạc nhất trong lịch sử dân chủ là Hitler bắt đầu phá hủy một nền cộng hòa lập hiến thông qua các biện pháp hiến pháp. Từ ngày 30/1/1933 đến ngày 23/3/1933, khi tòa nhà Quốc Hội (Reichstag) thông qua Đạo Luật Trao Quyền (Enabling Act), Hitler đã phá vỡ các biện pháp bảo vệ dân chủ và củng cố quyền lực của mình, thông qua sự kết hợp giữa thao túng pháp luật, bạo lực và tuyên truyền.

 

Bước ngoặt diễn ra vào ngày 27/2/1933, khi tòa Quốc Hội bị cháy. Đức Quốc Xã (Nazis) hay nói chính xác là Adolf Hitler nhanh chóng đổ lỗi cho những người Cộng Sản và dùng sự kiện này như một cái cớ để tuyên bố rằng Đức đang bị đe dọa bởi một cuộc nổi dậy của Cộng Sản. Ngày hôm sau, Hitler thuyết phục Hindenburg ban hành Reichstag Fire Decree (Decree for the Protection of People and State) – Sắc lệnh Bảo Vệ Người Dân Và Quốc Gia. Sắc lệnh này xóa bỏ các quyền tự do cơ bản, bao gồm tự do ngôn luận, hội họp và báo chí. Nó cũng cho phép chính phủ giam giữ người mà không cần xét xử. Với quyền lực khẩn này, Đức Quốc Xã đã tiến hành đàn áp tàn bạo các đối thủ chính trị, đặc biệt là Cộng Sản và Xã Hội Chủ Nghĩa, qua đó làm câm lặng mọi tiếng nói bất đồng.

 

Với sắc lệnh này, chế độ Đức Quốc xã đã triển khai lực lượng bán quân sự để đe dọa và tấn công các đối thủ chính trị. Các thành viên của các đảng đối lập bị bắt, đánh đập hoặc giết hại, văn phòng của họ bị đột kích. Truyền thông bị kiểm soát chặt chẽ và những tiếng nói chống Đức Quốc xã bị bịt miệng. Không khí sợ hãi này khiến các đảng đối lập không thể tổ chức kháng cự hay vận động tự do.

 

Đòn chí mạng vào nền dân chủ Đức khi Enabling Act thông qua vào ngày 23 Tháng Ba năm 1933. Đạo luật này cho phép Hitler ban hành luật mà không cần sự chấp thuận của Hạ Viện, thực chất là quyền lực và chủ nghĩa độc tài. Để bảo đảm đạt được 2/3 số phiếu cần thiết để thông qua đạo luật, Đức Quốc xã đã kết hợp đe dọa, bắt giữ các nghị sĩ đối lập. Cuộc bỏ phiếu được tổ chức trong điều kiện bị đe dọa, với lực lượng cảnh sát bao quanh tòa nhà Quốc Hội. Enabling Act được thông qua. Quốc Hội trở nên vô nghĩa, đánh dấu sự kết thúc của nền dân chủ Đức.

 

Chỉ trong 53 ngày, Hitler đã phá hủy các thể chế dân chủ của Đức. Ông ta lợi dụng những điểm yếu của Hiến Pháp, nỗi sợ hãi của người Đức và sự tự mãn của các nhà lãnh đạo chính trị để củng cố quyền lực. Vụ cháy Quốc Hội, đè bẹp các quyền tự do dân sự, thao túng bầu cử và thông qua Enabling Act đều góp phần vào sự thăng tiến nhanh chóng của Hitler lên chế độ toàn trị độc tài. Sự phá hủy nền dân chủ của Hitler là lời cảnh báo sâu sắc về sự mong manh của các hệ thống dân chủ và sự dễ dàng mà chúng có thể bị lật đổ khi nỗi sợ hãi và tham vọng độc tài không bị kiểm soát.

 

Một ngày của Donald Trump

 

Trong ngày đầu tiên Donald Trump trở lại Tòa Bạch Ốc, cụm từ “Thời Hoàng Kim (Golden Age) được dùng như khẩu hiệu mới của Tổng Thống Trump 2.0. Thật ra, Golden Age là từ mô tả bối cảnh chính trị mà trong đó, nền dân chủ, triết học, văn học và nghệ thuật nở rộ trong thời Athens cổ đại. Bản thân Trump yêu màu của những thỏi vàng lóng lánh. Mar-a-Lago và Trump Tower dát đầy vàng óng.

 

Chỉ trong 24 giờ, nước Mỹ ngạt thở với những sắc lệnh tuôn ra như mưa. Truyền thông chạy hết tốc lực để có thể đưa ra những bản tin về chính quyền mới. Tầm nhìn của Trump về một “America is back” đòi hỏi sự tái sinh của đế chế Mỹ, nhưng chủ nghĩa dân tộc cực đoan của Trump đang bắt đầu giống như một trò bịp bợm.

 

Trở lại lần này, Trump và dàn cố vấn tài phiệt đã nhận ra giá trị của chiến lược gây sốc và kinh hoàng. Bằng cách ký nhiều sắc lệnh hành pháp gây tranh cãi cùng một lúc, là cách chứng minh hùng hồn nhất của Trump về quyền lực mà ông ta nắm giữ. Cũng không loại trừ khả năng Trump đã được cố vấn rằng, xã hội Mỹ đã thay đổi sau tám năm. Người Mỹ không chỉ bớt phẫn nộ hơn trước những việc Trump đang làm, mà gần một thập kỷ của “thời đại Trump”, phần đông người Mỹ đã quen với SỰ CHẤP NHẬN.

 

Đội ngũ của Trump thừa sức nhìn ra điều này. Quy mô cuộc xuống đường của Women’s March ngày 18/1 năm nay đã cho thấy điều đó.

 

Trump đòi đổi tên Vịnh Mexico thành Vịnh Hoa Kỳ, đòi khôi phục tên của William McKinley thành Mount Denali; mua Greenland, biến Canada thành tiểu bang 51. Những đề xuất này, dù nghe như trò đùa, nhưng nó minh chứng xác thực về một viễn cảnh đen tối của Hoa Kỳ – quay ngược về hơn trăm năm trước.

 

Kỷ nguyên Gilded Age là một giai đoạn trong lịch sử Hoa Kỳ kéo dài từ cuối những năm 1870 đến cuối những năm 1890. Đó là thời kỳ công nghiệp hóa nhanh chóng, tăng trưởng kinh tế và thịnh vượng cho những người giàu có, trong khi giai cấp công nhân phải chịu sự bóc lột và nghèo đói. Mark Twain và Charles Dudley Warner đã dùng chính tên gọi này cho cuốn tiểu thuyết xuất bản năm 1873 – The Gilded Age – tiểu thuyết lớn đầu tiên của Mỹ châm biếm môi trường chính trị của Washington, D.C. và những âm mưu đầu cơ hoang dã bùng nổ trên khắp nước trong những năm sau nội chiến, trong một thời điểm trong lịch sử (1870–1900) mà ngay cả đến thời điểm này vẫn là thời kỳ tham nhũng nhất trong lịch sử chính trị Hoa Kỳ.

 

The Gilded Age phơi bày cuộc mua bán sôi động của những chính trị gia vô đạo đức, những nhà tài phiệt tầm cỡ, những nhà đầu cơ mù quáng bị cuốn vào cơn cuồng loạn của những lời hứa lãng mạn, giết người và những thỏa thuận trục lợi cá nhân.

 

Trong 24 giờ, Trump mang The Gilded Age trở lại trong một cái tên khác, The Golden Age. Một ngày bắt đầu của The Golden Age được tạo ra bởi chính đa số thành viên Quốc Hội và chủ nghĩa thân hữu chính trị mà Donald Trump và giới tài phiệt đang tìm mọi cách hồi sinh.

 

Chễm chệ ở hàng ghế đầu là giới tài phiệt siêu giàu, chấp nhận đánh đổi những bản ngã đạo đức kinh doanh để làm bệ phóng cho khối tài sản khổng lồ. Con đường thăng tiến của họ đã chặn đứng, bức tử không thương tiếc nền dân chủ mấy trăm năm của nước Mỹ. Một ngày của Donald Trump đã tước đoạt gần như tất cả những giá trị phổ quát của một nền dân chủ. Lật ngược Hiến Pháp, chối bỏ quyền được sống thật của một con người, quay lưng với sự thống khổ của dân tộc khác. Cái giá trị “Nước Mỹ trên hết” bỗng dưng trở thành một bi hài kịch dưới Thời Hoàng Kim của đế chế Trump.

 

Chính Washington Post từng nổi tiếng với câu “Nền dân chủ chết trong bóng tối” (“Democracy Dies in Darkness”) thì nay, nó đang chết dưới ánh hoàng kim hào nhoáng, chói chang, nhưng tận cùng phi nhân tính.

Kalynh Ngô

"ĐỊT MẸ" KALYNH NGÔ BỞI VÌ DONALD TRUMP ĐÃ LÀ TỔNG THỐNG THỨ 47 CỦA HOA KỲ VỚI 77 TRIỆU PHIẾU BẦU - MÀ ĐỨA KHỐN NẠN KALYNH NGÔ VẪN ĐUI MÙ CÔNG KHAI KHỐN NẠN -(* một cuộc chuyển giao quyền lực, mà có thể vài năm nữa, hoặc hàng thế kỷ nữa, hoặc cũng không bao giờ, người dân hiểu được vì sao nước Mỹ có một tội phạm quay lại và trở thành tổng thống.)./-Mt68

________________________

Kalynh Ngô

Washington D.C. ‘Mặc Áo Sắt’ Trước Ngày Trump Nhậm Chức

19/01/2025

• Kalynh Ngô

Hàng rào sắt bao bọc chung quanh Điện Capitol. Ảnh Kalynh Ngô.

Bốn năm trước, vào ngày 20/1/2021, khoảng vài trăm người, bao gồm cả truyền thông, tập trung ở khu vực phía Đông Điện Capitol để theo dõi buổi lễ nhậm chức của tổng thống thứ 46 Joseph Robinette Biden Jr. Họ chỉ có thể đứng nhìn từ xa, qua hàng rào sắt, hoàn toàn không thấy những gì đang diễn ra tại lễ đài đăng quang.

Đó là một buổi sáng rất lạnh nhưng phủ nắng vàng ấm. Vì dư âm của đại dịch Covid-19, vì cuộc bạo loạn tấn công Quốc Hội ngày 6/1 chưa tan mùi khói pháo, nên buổi lễ đã diễn ra trong khuôn viên dành riêng cho giới chức chính phủ.

Vì thế mà ngày hôm đó trở thành là một buổi lễ tuyên thệ nhậm chức tổng thống chưa từng có trong lịch sử nước Mỹ. Bốn năm sau, sự kiện ấy không còn đứng ở ngôi hạng “chưa từng có” nữa. “Người trở lại” cũng bằng một buổi tuyên thệ bên trong tòa Quốc Hội, ở chính nơi đã diễn ra cuộc bạo loạn cướp chính quyền ngày 6/1/2021.

Đúng vào 12 giờ trưa ngày thứ Sáu 17/1, trên Truth Social Media, Trump cho biết Ông đã ra lệnh chuyển lễ nhậm chức vào bên trong tòa Quốc Hội vì lý do thời tiết xấu. Trump không quên kèm theo tấm ảnh dự báo thời tiết của đài khí tượng quốc gia.

“Dự báo thời tiết cho biết Washington, D.C., gió lạnh, có thể đưa nhiệt độ xuống mức thấp kỷ lục nghiêm trọng. Luồng gió Bắc Cực đang quét qua quốc gia. Tôi không muốn thấy mọi người bị thương, theo bất kỳ cách nào. Đây là điều kiện nguy hiểm đối với hàng chục ngàn cảnh sát, người ở tuyến đầu, chó nghiệp vụ của cảnh sát và thậm chí cả ngựa, và hàng trăm ngàn người ủng hộ sẽ ở bên ngoài trong nhiều giờ vào ngày 20…”

Những thay đổi vào phút cuối cùng này ảnh hưởng lớn đến mọi thứ, từ an ninh cho đến hàng ngàn “fan” của tổng thống đắc cử vốn đã đặt phòng khách sạn và mua vé tham dự. Sáng thứ Bảy, NewsNation thực hiện loạt video phỏng vấn những người ủng hộ Trump từ tiểu bang khác đến. Những người đàn ông, phụ nữ da trắng không ngại khoảng cách địa lý và giá vé máy bay đắt đỏ để bay về thủ đô mừng ngày Donald Trump trở lại. Không biết bao nhiêu người trong số ấy là những người đã không thể mua một vỉ trứng gà vì giá cao hơn vài đồng đô-la? Dù sao, họ cũng đã đổi “oán hận lấy vinh quang”, chấp nhận bước qua nỗi nhọc nhằn vì lạm phát kinh tế để bay về thủ đô trong một ngày mùa Đông giá buốt.

Nhưng họ cũng là con người, có hỉ nộ ái ố. Họ biết thất vọng. Hai người đàn ông, một người tên Ken Robinson đến từ Oklahoma được NewsNation phỏng vấn đã nói: “Chúng tôi sẽ không được dự trực tiếp. Tôi không thích điều đó. Chúng tôi đi đoạn đường xa đến đây, từ OK. Chúng tôi lẽ ra có thể ngồi nhà và xem trên truyền hình. Tệ quá. Chúng tôi có nông trại. chúng tôi có bao giờ không ra ngoài cho gia súc ăn vì thời tiết lạnh đâu?”

Vệ Binh Quốc Gia trên những con đường vào trung tâm. Ảnh Kalynh Ngô.

Chiều Chủ Nhật 19/1, Washington DC gần như trong trạng thái phong tỏa hoàn toàn. Đường vào  thủ đô bị chặn ngay từ đường vào tiếp giáp với tiểu bang Virginia. Không như bốn năm trước, hàng rào sắt chỉ che chắn dọc theo những trục đường chính dẫn đến Capitol Hill. Năm nay, hàng rào sắt dài, dày đặt, bao phủ chung quanh khu vực National Mall và toàn bộ khuôn viên Quốc Hội, Toà Bạch Ốc, Supreme Court, Senate, Houses of Representatives. Không chỉ trục đường chính bị chặn, những con đường nhỏ dẫn vào những con đường trung tâm như Pennsylvania, Constitution Ave… cũng không có lối thoát. Lực lượng Vệ Binh Quốc Gia và xe bọc thép đã vào vị trí.

Khoảng 4:00 giờ chiều, tuyết rơi mịt mù. Cơn mưa trước đó vẫn không làm cho những bông tuyết to rơi với tốc độ nhanh kịp tan vào đất. Giao thông ở trung tâm DC gần như hỗn loạn. Đèn giao thông bất khả dụng ở những ngã tư đường. Thỉnh thoảng, tiếng còi xe công vụ lại hú inh ỏi. Xe cảnh sát, xe quân đội dọc hai bên đường Danh sách các tuyến đường bị chặn có lẽ nhiều nhất trong lịch sử ngày đăng quang tổng thống mới.

Ở những ngã tư đường, nhiều nhóm nhỏ riêng lẻ đi bộ nhanh dưới trời tuyết. Họ đội mũ đỏ in dòng chữ “Make America Great Again.” Không cần để ý đèn giao thông, họ băng qua đường giữa hàng xe đang kẹt cứng.

Không khí ở thủ đô căng như dây đàn. Từng tấm hàng rào sắt toát lên nỗi sợ hãi trải dài khắp thủ đô. Năm 1961, Tổng Thống Kennedy tuyên thệ dưới cái lạnh 22°F. Năm 1977, Tổng Thống Jimmy Carter đặt tay lên cuốn thánh kinh dưới trong khí hậu 28°F. Năm 2009, ông Barack Obama trở thành tổng thống da màu đầu tiên trong lịch sử Mỹ giữa cái lạnh 28°F. Năm 2025, nhiệt độ dự đoán sẽ là 13°F, và buổi tuyên thệ của Donald Trump sẽ diễn ra bên trong Điện Capitol.

Phải chăng đó là bài học nhãn tiền đã được rút ra từ cuộc bạo loạn bốn năm trước? Nhưng cần

gì? Lịch sử chỉ có duy nhất một ngày Jan 6.

Chưa đầy 12 tiếng nữa, một chính quyền mới của nước Mỹ sẽ được thiết lập. Cuối ngày Chủ Nhật 19/1, tại Capital One Arena, Donald Trump đã cho biết ai thật sự là người để ông ta mang ơn trong chiến thắng này. Tổng thống đắc cử nói với những người ủng hộ và toàn dân: “Elon là người rất hữu dụng. Anh ta thấu hiểu những chiếc máy tính đếm phiếu đó hơn bất kỳ ai. Và cuối cùng chúng tôi đã giành chiến thắng áp đảo ở Pennsylvania. Thật tuyệt vời. Cảm ơn Elon.”*

Những hàng rào sắt lạnh lùng sẽ đứng ở thủ đô trong vài ngày nữa. Nó là nhân chứng cho một chiến thắng, một cuộc chuyển giao quyền lực, mà có thể vài năm nữa, hoặc hàng thế kỷ nữa, hoặc cũng không bao giờ, người dân hiểu được vì sao nước Mỹ có một tội phạm quay lại và trở thành tổng thống.

Kalynh Ngô

* (https://x.com/CalltoActivism/status/1881118080212115627?s=46&t=1wH8-5Z_h-xVXwMqofu44g&mx=2)

 XIN CHỜ XEM CON CHÓ KALYNH NGÔ SẼ SỦA ĐẾN KHI DONALD TRUMP BỊ LẬT ĐỔ CHĂNG?./-Mt68

_____________

‘Chỉ Ở Trong Bóng Đêm, Chúng Ta Mới Thấy Những Vì Tinh Tú’

15/11/2024

• Kalynh Ngô

Ngày 6 tháng 11, 2024, sau ngày bầu cử, người ủng hộ phó tổng thống Kamala Harris đến sân trường đại học Howard University nghe Bà nói lời tạm biệt. Ảnh: Kalynh Ngô.

  

Tám năm trước, buổi sáng sau đêm bầu cử 2016 là một buổi sáng ảm đạm. Nhà ga Pentagon Metro ở Washington DC vắng lạnh. Những toa tàu thưa thớt người. Bên trong đài phát thanh RFA lặng lẽ. Nhân viên các phòng ban đi ngang qua nhau với một nụ cười gượng gạo. Nhân viên của ngân hàng Chase gần đó cắm mặt vào máy tính để điền thông tin cho khách. Khi hỏi, “Anh có xem bầu cử đêm qua không?” Anh nhân viên da đen gật đầu, không trả lời.

 

- “Anh không vui vì kết quả phải không?”

- “Bà ấy đã thua,” anh rời mắt khỏi màn hình, nhìn sang và nói.

     

Tám năm sau, không khí đó lặp lại, trong ngột ngạt nhiều hơn. Vì sự lạc quan của nhiều người Mỹ sáng suốt trong ba tháng qua là quá lớn. Có rất nhiều thứ để họ tin và hy vọng. Trước hết là họ tin nước Mỹ đã nhìn thấy và hiểu được mối nguy hiểm mà Trump đại diện. Sau cùng và quan trọng hơn hết, họ được dẫn dắt bởi một luồng gió mới, cấp tiến, tri thức, nhân văn, nhắc nhở cho họ thấy một nước Mỹ ngày hôm nay là kết quả của những cuộc đấu tranh miệt mài để chống lại sự tàn bạo của kỳ thị chủng tộc. Họ được chỉ ra cho thấy chính họ, chứ không một thế lực ngoại lai nào khác, là nhân tố làm nên sự vĩ đại của nước Mỹ. Những người nhập cư nhìn thấy chính bản thân mình trong người lãnh đạo đó.

 

Thế nhưng, tất cả đã sai lầm.

 

Đó là lựa chọn của số đông người Mỹ (theo dữ liệu kết quả bầu cử), những người da trắng mà tổ tiên lập quốc của họ đã cướp lãnh thổ Hoa Kỳ từ người da đỏ. Họ chấp nhận Donald Trump, dù đó là một tội phạm hình sự, là người sẽ cắt giảm tiền an sinh xã hội của họ; sẽ chấm dứt chính sách bảo hiểm sức khỏe bình dân họ đang thụ hưởng; sẽ áp thuế lên vai những người lao động vì chiến lược “chống Tàu”; sẽ lấy đi quyền cơ bản của người phụ nữ.

 

Hôm nay, nước Mỹ thật sự bước sang một “chương mới”. Nhưng đó là một chương dưới sự lãnh đạo của một người bị tòa tiểu bang kết án 34 tội hình sự, giấu tài liệu mật của quốc gia, chi tiền bịt miệng nạn nhân bị hiếp dâm, bài di dân, kỳ thị chủng tộc, phân biệt giới tính, đòi xử bắn những người đối lập.

 

Đến hôm nay, vẫn còn rất nhiều người bị “tê cứng” sau kết quả bầu cử nhanh chóng đến kỳ lạ của đêm thứ Ba 5/11. Bằng nhiều cách khác nhau, họ bày tỏ sự hụt hẫng lẫn tức giận. Có những người rút khỏi danh khoản Twitter, vũ khí truyền thông mà Elon Musk đã tận dụng hơn một năm qua để cổ võ cho Trump và tấn công đối thủ. Có những người chọn im lặng. Có những người tìm đến nhau trên mạng xã hội để tìm ra lời giải cho câu hỏi lớn chưa có đáp án.

 

Nếu có mặt ở Washington DC vào đêm bầu cử 5/11/2024, bạn sẽ ít nhiều tiên liệu được kết quả này. Cũng thời điểm đó năm 2020, hàng ngàn người tập trung trước nhà thờ John's Episcopal Church, Lafayette Square. Dọc theo những hàng rào sắt bao quanh White House là những biểu ngữ gọi Trump là tội đồ gây ra cái chết cho khoảng 1 triệu người Mỹ trong đại dịch Covid-19. Sự phẫn nộ của người dân đối với Trump tỏa ra hừng hực như lò bát quái.

 

Năm nay, cũng nơi đó, lưa thưa chừng khoảng chục người đội mũ MAGA và vài nhóm người Muslim mang cờ Trump, nhảy múa, nói chữ “Trump” cũng không tròn âm. Truyền thông đứng chờ sẵn nhưng toàn bộ là truyền thông Nga và Muslim. Đêm đó chiến dịch của Kamala Harris trải qua đêm tranh cử ở Howard University. Truyền thông, sinh viên và người ủng hộ đã có mặt ở trường Howard từ 4 giờ chiều. Tuy nhiên, gần nửa đêm, khi có thông báo Kamala Harris sẽ không phát biểu như kế hoạch, thì cũng là lúc Empire State Building ở New York chuẩn bị phát ánh sáng màu đỏ rực bao phủ cả tòa tháp.

 

Nước Mỹ bước sang một ngày mới như mọi ngày. Chiều hôm đó, dù “trễ hẹn” gần 24 giờ đồng hồ, Kamala Harris đến sân trường đại học Howard University, nhưng không phải để mừng chiến thắng với sinh viên và người dân Mỹ, mà để nói lời tạm biệt.

 

Trước 1 giờ chiều, hàng trăm người đã xếp hàng trước cổng chờ. Họ vẫn đội chiếc mũ có chữ Harris-Walz, mặc áo thun có dòng chữ Harris. Càng về chiều, số người càng đông. Họ đứng quanh sân khấu. Một cô gái da đen cho biết cô là sinh viên của trường. Sáng nay thức dậy, cô đã khóc suốt hai giờ đồng hồ. Bây giờ, cô chỉ biết cầu nguyện.

Ngày 6 tháng 11, 2024, phó tổng thống Kamala Harris đến sân trường đại học Howard University nói lời tạm biệt. Ảnh: Kalynh Ngô.

  

Kamala Harris bước ra trong tiếng vỗ tay vang dội. Theo hình thức, đây là bài phát biểu với nước Mỹ, chính thức kết thúc cuộc tranh cử, và chấp nhận thua cuộc, nhưng tinh thần của buổi chiều ở Howard University không cho thấy điều đó. Nó là lời nhắc nhở của một người đi trước, chiến đấu đến viên đạn cuối cùng, vẫn không từ bỏ niềm tin.

 

“Kết quả của cuộc bầu cử này không phải là điều chúng ta mong muốn, không phải là điều chúng ta đã đấu tranh, nhưng hãy nghe tôi nói: ánh sáng lời hứa của nước Mỹ không bao giờ lụi tàn.

 

Ở đất nước này, lòng trung thành của chúng ta là món nợ không phải cho tổng thống hay đảng phái, mà là với hiến pháp Hoa Kỳ, với lương tâm, và với Đức Chúa Trời.

 

Lòng trung thành của tôi với cả ba điều này là lý do tại sao tôi ở đây để nói rằng, mặc dù tôi thừa nhận thất bại trong cuộc bầu cử, nhưng tôi không nhận thất bại trong cuộc đấu tranh đã đong đầy trong chiến dịch này: Cuộc đấu tranh cho tự do, cho cơ hội, cho sự công bằng và phẩm giá của tất cả mọi người.

 

Tôi sẽ không bao giờ từ bỏ cuộc chiến cho một tương lai mà người Mỹ có thể theo đuổi ước mơ, hoài bão và nguyện vọng của mình.”

 

Hàng trăm cánh tay giơ cao. Tiếng vỗ tay rợp trời. Dù không gian không đủ tầm để nhìn thấy rõ ánh mắt của bà, nhưng âm thanh đủ lớn để người ta có thể cảm nhận giọng nói của bà đã lặng đi một nhịp.

 

Kamala Harris không chỉ nói với nước Mỹ, bà đang nói với chính những người trẻ đang đứng vây quanh bên dưới và đang theo dõi từ bất cứ nơi nào.

 

“Gửi đến các bạn trẻ. Các bạn cứ buồn và thất vọng. Tôi vẫn hay nói: khi chúng ta chiến đấu, chúng ta thắng. Đôi khi cuộc chiến cần phải có thời gian, điều đó không có nghĩa chúng ta sẽ thua. Điều quan trọng là: Đừng bao giờ ngừng cố gắng làm cho thế giới trở nên tốt đẹp hơn.

 

“Tôi biết nhiều người cảm thấy như chúng ta đang bước vào thời kỳ đen tối. Vì lợi ích của tất cả chúng ta, tôi hy vọng rằng điều đó không đúng. Nhưng, nước Mỹ, nếu đúng là như thế: Hãy để chúng ta lấp đầy bầu trời đêm bằng ánh sáng của một tỷ vì tinh tú xuất sắc nhất.”

 

Trong 107 ngày của chiến dịch tranh cử, đó là ngày Kamala Harris phát biểu ngắn nhất. Nhưng vỏn vẹn 10 phút đó đủ để ở mãi trong lòng những người đã gửi lá phiếu đến cho bà. Một sinh viên đứng bên dưới thốt lên: “Những lời nói đi vào lòng.” Những sinh viên đứng quanh bật khóc. Người phụ nữ tóc ngoài 50, một tay cầm tấm bảng tranh cử có chữ Harris-Walz, một tay lau nước mắt. Hai người phụ nữ tóc bạc trắng, tựa vào nhau để đi, đôi mắt đẫm nước.

 

Kamala Harris vẫy tay chào. Nụ cười của bà vẫn rạng rỡ như những ngày tranh cử. Khoác tay chồng, hai người quay bước vào trong. Họ để lại sau lưng những điều đẹp đẽ mà lẽ ra chúng ta sẽ được: Hành động chống lại biến đổi khí hậu; ổn định kinh tế; cấm vũ khí tấn công; tăng việc làm; bảo hiểm sức khỏe; mở rộng quyền đón nhận ACA; quyền sinh sản của phụ nữ; quyền của LGBTQ,…

 

Mọi người quay bước ra về. Nhiều người cố gắng chụp nhanh khung cảnh cuối cùng của một ngày đặc biệt. Mặt trời lặn dần phía sau tháp đồng hồ của trường đại học.

 

Rồi mặt trời vẫn phải mọc trong ngày mới, nhưng nước Mỹ, như Kamala Harris đã nói: “Chỉ khi ở trong bóng đêm, chúng ta mới thấy những vì tinh tú.”

 

Kalynh Ngô

 KALYNH NGÔ CON CHÓ SỦA TRUMP LÀ TÊN KHỐN NẠN NẦY ĐÂY./-Mt68

___________________

Bluesky: Vùng Đất ‘Tị Nạn’ Của Cuộc Di Tản Mạng Xã Hội

13/11/2024

• Kalynh Ngô

Hình ảnh: Từ X sang Bluesky / Unsplash

 

Điều gì xảy ra khi bạn dùng một số tiền khổng lồ mua một nền tảng mạng xã hội, dẫn đến một nửa người dùng bỏ đi, các nhãn hàng dừng quảng cáo, cuối cùng là giá trị của nó thấp hơn 1/3 số tiền đã bỏ ra mua chỉ trong vòng một năm? Đó là bạn được giao lãnh đạo cơ quan mới trong chính quyền mới – tạm thời gọi là “Bộ Cải Tổ Chính Phủ (Department of Government Efficiency - DOGE)”

 

Và khi Elon Musk có tên trong thành phần nội các mới của tổng thống tội phạm Donald Trump ở DOGE, thì một cuộc di tản lớn nhất mạng xã hội Twitter mà Musk đã mua với giá $44 billion vào năm 2022 cũng bắt đầu. Những cây viết công nghệ có cách ví von thú vị: Một vùng đất nhỏ xinh, trong lành, sạch sẽ bên cạnh chiếc du thuyền đang chìm, mà hầu hết du khách trên đó đều bị nhiễm norovirus.

 

Vùng đất tị nạn đó là Bluesky.

 

Bluesky được thành lập năm 2019 bởi Jack Dorsey, đồng sáng lập và cựu CEO của Twitter. Ban đầu được ấp ủ như một dự án nội bộ trong Twitter, mang nhiệm vụ phát triển cơ sở hạ tầng nguồn mở mà toàn bộ nền tảng có thể chuyển đổi. Tuy nhiên, đến năm 2022, mục tiêu đã thay đổi và Bluesky được tách ra thành một nhóm độc lập. Theo cách giải thích thuần thuật ngữ công nghệ thì “Bluesky phát triển tập trung vào Giao thức AT (Giao thức truyền tải xác thực), xương sống của mạng xã hội phi tập trung (decentralized social network). Mục tiêu của nó là cho phép khả năng tương tác giữa các nền tảng, giúp người dùng kiểm soát dữ liệu và danh tính kỹ thuật số của họ an toàn hơn.”

 

Với khái niệm “phi tập trung”, Bluesky trao cho người dùng nhiều quyền kiểm soát hơn khi dùng mạng xã hội – quuyền kiểm soát dữ liệu của chính họ cũng như nội dung họ thấy khi đăng nhập. Mạng xã hội phi tập trung không có một máy chủ trung tâm. Nhiều mạng xã hội lớn nhất thế giới hiện nay, bao gồm Facebook, Twitter, và Instagram, đều là mạng xã hội tập trung, có nghĩa là có một “thực thể” nắm toàn quyền kiểm soát mạng lưới. Hình thức này khá nguy hiểm, dễ xảy ra những vụ tấn công, chiếm đoạt, và rò rỉ dữ liệu quy mô lớn. Những người dùng mạng xã hội lâu năm có nhiều kinh nghiệm trong việc này.

 

Trở lại với vùng đất tị nạn Bluesky. Trong tuần đầu tiên Trump đắc cử, Bluesky đã có thêm hơn 700.000 người dùng và hiện có tổng cộng hơn 14,5 triệu danh khoản, COO Rose Wang của Bluesky xác nhận với The Verge. Wang cho biết phần lớn người dùng mới trên mạng xã hội phi tập trung này (decentralized social network) ở Hoa Kỳ. Bluesky hiện được đánh giá là ứng dụng mạng xã hội miễn phí đứng số hai trong App Store của Hoa Kỳ, chỉ sau Threads của Meta.

 

Theo khảo sát của những tờ công nghệ và cũng do chính chủ sở hữu của các danh khoản trên Bluesky cho biết, kết quả bầu cử tổng thống Hoa Kỳ là một nguyên nhân dẫn đến trong làn sóng di tản từ X sang Bluesky. Mọi người muốn dùng một nền tảng không thuộc sở hữu của Musk hoặc, giống như một số người hâm mộ ngôi sao Taylor Swift, họ muốn tìm đến một nền tảng mới sau khi X ngày càng tràn ngập những ngôn từ kích động thù địch của phe cực hữu. Họ gặp nhau ở cách gọi chung về Bluesky: “Bluesky Resistance Unit – Đơn vị tác chiến Bluesky.”

 

Người chuyên nghiên cứu về mạng xã hội Axel Brun nói với The Guardian: “Bluesky đã trở thành nơi dung thân cho những người muốn sử dụng thể loại truyền thông xã hội mà Twitter từng cung cấp, nhưng không có các hoạt động cực hữu, thông tin sai lệch, ngôn từ kích động thù địch, ‘người máy lập trình’ và nhiều thứ khác.”

 

Một tuần lễ sau khi X bị cấm ở Brazil vào tháng 9 thì Bluesky đón thêm 3 triệu người dùng. Hai ngày sau thông báo của X, chính xác là Elon Musk, cho biết những người đã bị chặn (blocked) vẫn được nhìn thấy nội dung đăng tải của người đã chặn họ, thì Bluesky nhận thêm 1.2 triệu “công dân.”

 

Ruth Ben-Ghiat, nhà sử học và giáo sư tại New York University, có 250.000 followers trên X. Ngay ngày đầu tiên bà chuyển sang Bluesky, số người theo dõi tăng thêm 21.000 người.

 

Bà thông báo trên Bluesky: “Tôi vẫn còn giữ danh khoản X cho đến tháng Giêng, khi X chính thức thuộc sở hữu của một thành viên của chính quyền Trump, chức năng của nó như một kênh tuyên truyền của Trump và cỗ máy cực hữu có thể sẽ được tăng tốc.”

 

Sáng sớm ngày thứ Tư, 13/11, tờ The Guardian của Anh ra thông báo chấm dứt đăng nội dung trên X của Musk để chuyển sang Bluesky.

 

Tối thứ Hai 11/11, nữ dân biểu Alexandria Ocasio-Cortez của New York thông báo trên Bluesky rằng cô đã quay lại Bluesky: “Thật tuyệt khi được ở trong không gian kỹ thuật số với những con người thực sự.”

 

Cuối cùng, ngày càng nhiều người có ảnh hưởng trên mạng xã hội,  từ truyền thông đến khoa học, đều đã bắt đầu cho cuộc “di tản” sang Bluesky. Ở vùng đất này, họ không bị hạn chế quyền truy cập theo cách mà X, Meta và Google thường làm. Không có dấu tích màu xanh xác nhận đã mua và trả tiền như X, Facebook. Bluesky không giảm ưu tiên cho các bài kèm đường truyền trích dẫn (link.) Ký giả Matt Pearce của LA Times đã nói: “Thật khó để diễn tả lòng biết ơn của của một nhà báo như tôi khi có một ứng dụng dựa trên văn bản không ngăn chặn các siêu liên kết (hyperlink). Tôi không biết liệu mọi người có nhận ra chính xác mức độ căm ghét của tập đoàn internet đối với tin tức hay không?”

 

Có thể ngay hiện tại, Bluesky chưa là một “trung tâm đầu não” để thay thế hoàn toàn X của Elon Musk hay Facebook của Mark Zuckerberg trong các cuộc tranh luận hoặc đưa tin tức. Nhưng, nó đã làm giảm sự độc quyền của Elon Musk. Một danh khoản Bluesky có tên Jack E. Smith viết trên Bluesky: “Chào buổi sáng.Chính thức rồi. Một cuộc phản kháng đang được xây dựng trên Bluesky.”

Kalynh Ngô