nói về Khánh Ly

 KHÁNH LY NHỮNG NĂM CUỐI ĐỜI "ĐI CHÀNG HẢNG" GIỮA VC VÀ TỴ NẠN NÊN KHÔNG CÒN GÌ ĐÁNG ĐỂ LẠI CHO ĐỜI SAU./-Mt68

_______________

nói về Khánh Ly

Khánh Ly vinh danh Cờ Vàng, San Jose

chết trên sân khấu

Tôn Thất Tuệ

Một cô gái đang bị rắc rối với cảnh sát ở cây xăng góc đường. Cảnh nầy quá thường; nhưng khi biết cô ấy là con một người trong xóm thì ta thấy có gì bất ổn, tuy không sôi động, trong lòng. Nếu là con của một người thân thì sự xốn xang tăng thêm. Nói khác càng có liên hệ thì niềm đau thương càng lớn.

Thính giả, người thưởng ngoạn, đã thấy Phạm Duy là một thực thể trong đời sống, họ nghe PD từ lỗ tai xuống trái tim như nghe Beethoven. Họ gần gũi với PD trên vecteur nghệ thuật. Khi thiên thần sụp đỗ, thiên thần không khốn đốn mà khách ngưỡng mộ sống dở chết dở. Họ muốn giết kẻ phụ bạc mà không giết được nên có người đã tự giết mình trong ý hướng giết kẻ kia một cách tiêu cực (đồng hóa với người ghét/thương).

Chính vì vậy, câu chuyện PD không bao giờ dứt. Nó không dứt tùy theo từng người, tùy theo nồng độ liên hệ. Trong lãnh vực súng ống, range là độ xa giữa họng súng và mục tiêu; "shoot in close range" là kê súng sát mà bắn thì có chết thôi.

Sự liên hệ giữa người và người là một huyền nhiệm, được xây dựng tùy cá nhân, tùy quá khứ vô thức, tùy hoàn cảnh giáo dục; có những sự liện hệ mà suy nghĩ kỹ có khi mang màu sắc linh thiêng.

Những dòng trên đây tôi viết khi một nữ văn hữu (coreespondante) cho biết đã vỡ mộng vì một video có Khánh Ly hát mừng tổng lãnh sự VC; về sau vài ý nầy được dùng lại trong bài về Phạm Duy khi ông chết.- ghi chú 2016].

Tôi hết sức thông hiểu sự vỡ mộng của bà bạn email nầy; HTC chưa bao giờ nói nhận định nghệ thuật về Khánh Ly nên không biết nỗi niềm ấy sâu xa thế nào. Tôi xin nói qua cái nhìn của mình.

Thiết nghĩ, Khánh Ly phải bổ túc cho Thái Thanh thì nhạc PD mới lên tuyệt đĩnh. Nhạc Trịnh Công Sơn không đủ cái thiết tha cay đắng, hoan lạc tình người để khai thác giọng ca của KL. Nhạc TCS tạm cho nó cái tên cho đẹp như siêu thực, tượng trưng. Ca khúc Da Vàng chỉ vá víu và đơn điệu.

Kim Tước không chen vào nhạc PD vì Kim Tước chỉ thích hợp cho loại bán cổ điển như của Vũ Thành, Cung Tiến và một ít bài của PD trong phong cách ấy như Chiều Về Trên Sông, Đường Chiều Lá Rụng.

Thái Thanh, trái với tin tưởng của nhiều người, không hát hết nhạc PD. Không ai có thể qua mặt cô em vợ trong những bài như Kỷ Vật Cho Em, Tình Hoài Hương, Kỷ Niệm, vô số và vô số, kể cả Beau Danube Bleu. Cô út Phạm thị Thái được trời cho cái giọng hát khá nhiều thánh thiện nên khó diễn tả những cái có phần éo le như Hẹn Hò: một người ngồi bên ni sông ....

May mà KL không đi theo con đường của nhiều ngệ sĩ trình diễn “chuyên trị” một tác giả. Nói khác KL không đeo sống chết nơi ông "liệt… sĩ" xứ Huế nầy.

May, vì sao may? Khung trời (the scope) của TCS chỉ nằm trong phạm vi e ấp nhỏ nhoi kiểu Lê Uyên Phương; mấy bản phản chiến nới rộng scope ấy một chút nhưng bị lệ thuộc vào một khung cảnh địa dư cụ thể là cuộc chiến VN. Hãy coi xem: chiều chủ nhật buồn ... Hơi nhạc vì vậy cũng bị lệ thuộc vào cái khung trời ấy. TCS đã cố đi xa hơn như nới rộng không gian trong Phôi Pha và Đêm Thấy Ta Là Thác Đổ.

Đáng lý không gian ấy đã phải rất to lớn vì TCS dùng những danh từ rất gợi cảm, trái với lời chắc nịch của PD. Thật ra ý niệm về một scope là một cảm nhận trực giác. Hãy so sánh Mozart và Chopin. Mozart bệnh hoạn từ nhỏ và do đó yểu mệnh, không phải chết vì âm mưu của Salieri như trong phim Amadeus. Nhưng Mozart rất đàn ông, nhạc của ông nhanh nhất trên thế giới, linh hoạt vô cùng. Chopin cũng mắc bệnh phổi và có cuộc tình éo le với George Sand, nhưng cuộc sống hầu như bị chi phối bởi mặc cảm suy yếu, chính vì vậy nhạc Chopin như một tiếng nói nhỏ, nhưng nghệ thuật của ông rất cao cường làm cho các sáng tác trông rất tự nhiên; các nhà khảo cứu cho thấy ông đã nhào nắn nên không phóng khoáng như Mozart. Dư luận hầu như đồng thanh rằng TCS đã mất dương tính (virilité); nếu đúng thì đó là lý do làm cho scope của chàng bị nhỏ lại.

Khánh Ly đã không theo con đường "chỉ vì một soạn giả", một khi nhạc TCS đã dư thừa ế ẩm. Nàng tìm những sinh lộ khác như Ngô Thụy Miên, Phạm Duy, nhạc tiền chiến. Nhờ giọng ca không ai bắt chước được, tự khắc chế, KL đã đạt tỷ số hát hay cao nhất sau Thái Thanh. Lệ Thu hát không đều; có những bài hát rất bựa mà tôi phải khôi hài nói tô bún cho Lệ Thu thiếu ớt trong mùa mưa lạnh ở Huế. Trong "thế hệ" nầy hầu như chỉ một mình KL được dự vào "club cổ điển" gồm tay tổ Thái Thanh, rồi đến Kim Tước, Mai Hương..., Sự lượng định nầy có phần hơi quá nhưng là một cách nhìn KL.

Những nhận xét trên chưa đủ diễn tả cuộc đời hát ca của KL; chúng chỉ phụ thêm những nhận định chung của nhiều người. Những ưu điểm nghệ thuật nầy nếu ngừng ở chỗ đó thì không có việc gì thêm cần nói.

Nhưng KL cũng như Lệ Thu, cũng như Ngọc Lan, đối với chúng ta, không giống như Nana Mouskouri, Mireille Mathieu hay Dalida, Patty Page v.v... Bởi lẽ, giữa người thưởng ngoạn và nghệ sĩ trong khung cảnh vô cùng đặc biệt của lịch sử hiện đại, có một mối liện hệ trên nhiều vecteurs; có lẽ phức tạp hơn trường hợp nghệ sĩ Cuba lưu vong ở Miami. Một điều không thể chối cải, sự khác biệt ý thức hệ ảnh hưởng đến nhận định của người nghe, người đọc. Nhưng ở những người quen sống trong không khí khai phóng miền Nam, nó không cộc lốc dị hợm như phía bên kia vĩ tuyến 17. Nếu hôm nay chúng ta bị đem về năm 1946 hoặc 1954, chúng ta sẽ áp dụng cách phê phán truyện Kiều theo chỉ huy của đảng và nói trường hợp KL là hoa lài cắm bãi cứt trâu. Vào thời ấy hai mục tiêu chà đạp là Tự Lực Văn Đoàn và Nguyễn Du.

Nhưng tính cách cực đoan nhiều khi được việc. Gần hai tháng sau khi hạ màn mới tập trung cải tạo, khoảng thời gian nhiều người đã phải làm việc với chế độ mới và phải hát những bản nhạc mới. Họ quen nên cũng hát trong trại cho vui. Quản giáo cấm hát: không đủ tư cách hát nhạc cách mạng nhất là bài nào có tên ông già. Bọn trá hàng nầy ruột gan để chỗ khác. Rõ đúng theo Khổng Tử: nội ngoại bất tề sự bất thành.

Người miền Nam đã biết KL dự những phiên họp quan trọng ở Đà Lạt cùng với cha Lan, người tuyên bố chỉ có con đường cho VN là Mặt trận GPMN nhưng có kẻ vẫn dùng máy bay các loại đưa nàng vào bộ chỉ huy không quân để hát những bài phản chiến và có thể còn những việc khác. Rồi người ta lại khen nàng mặc áo có cờ vàng với cam kết sống chết với lập trường chống cộng.

Sau một thời gian im lặng, tưởng nàng tĩnh tâm nhưng thực tế mới phát giác KL đã về VN tuyên bố lung tung như Nguyễn Thanh Ty tố cáo. Nàng được tiếng khôn ngoan không một lời nhỏ khi TCS bị chỉ trích bởi Trịnh Cung và Liên Thành kéo theo cả ngàn lời bàn của độc giả. Nhưng đó là thời gian KL đã hát mừng nhân viên sứ quán CS. Cả một năm sau video của buổi sinh hoạt nầy mới đưa ra công chúng tuy bên VN người ta đã biết.

Khi xem khúc phim nầy, vợ chồng tôi giữ im lặng; hai hôm sau chúng tôi trò chuyện và đã gặp nhau trên nhiều nhận xét chính. Trước dịp nầy tôi đã năm lần viết ngắn về KL, mới nhất là nhân bài viết của Cao Mỵ Nhân. Tôi thấy mình đang đối diện với một KL cừ khôi can đảm bảo vệ TCS, tự tin trong tiếng hát.

Xem xong thấy mình không muốn ghét KL nữa nhưng không nghĩa là chấp nhận, không nghĩa là ủng hộ, không nghĩa là bỏ qua. Cảm nghĩ lúc đầu nó ra làm sao ấy.

Chỉ có thể giải thích một cách ngụy biện như thời Hy Lạp Cổ. Khi đã đạt một điều gì thì hay phá bĩnh mà chơi. Ví như PD qua mấy trường ca, qua mấy trăm bản nhạc hay ho, ông viết: một hai ba ta đi lính cả nhà. một hai ba ta đi lính cọng hòa hoặc "buồn chi bỏ qua đi tám. KL đã đạt danh vọng tiền tài nay không cần nữa, phá hết mà chơi. Nào có như vậy. KL muốn củng cố gia tài nghệ thuật và gia tài tiền bạc bằng con đường mới, trở vế vết xe của cha Lan ngày xưa Đà Lạt.

Về chính trị thì đã rõ; đại đa số khách ngưỡng mộ tìm nơi KL một đồng minh qua Người Di Tản Buồn; Đêm Chôn Dầu; Một ngày năm tư con bỏ nước ra đi v.v...nay thì KL hát khen người đã xua họ vào bước lưu đày, trại cải tạo, kinh tế mới ... KL là biệt kích văn nghệ theo kiểu mới không như kiểu của Hoàng Hải Thủy.

Về âm nhạc là một phá sản toàn diện. TCS nơi KL đêm ấy không hơn gì TCS trong đám ca sĩ choai choai sau 75, không biết nhạc sử, không ý niệm về cái đẹp (esthetique), tuy đến mức Thanh Lam la hét. Nét chính yếu trong nhạc TCS là nhịp rất chậm, trừ những bài về sau học theo kiểu ngoài Bắc trước 75 như người đi lên đồi cao, mẹ vỗ tay hoan hô hòa bình.

KL đã hát tham, làm thành điều kỳ dị gọi là liên khúc; mỗi bài một chút, hát nhanh hát gấp. Mây Hồng không nhẹ nhàng mà như đang bị hurricane thổi; bước chân của Hạ Trắng như bị kẻ cướp rượt qua công viên. Những bản nhạc ấy không thích hợp cho nhún nhảy mà nghề nhún nhảy KL lại không có. Thế mà KL cũng đã vung vít quờ quạng khá nhiều, nhúc nhích, xung xăng.

Ngạc nhiên vì sao KL lại biến những bản nhạc gạo cội của mình thành những presto dồn dập không đúng chỗ. Đó là về âm nhạc. Nhưng thực tế với giọng ca lứa tuổi gần 70, người ta còn hát chậm để còn chỗ mà thở. Patty Page đã làm điên đảo giới âm nhạc khi bà đã gần 80 mà hát hay hơn những bài gạo cội thời xuân sắc. Nhưng Patty không phung phí sức lực mà nuôi dưỡng giọng ca qua những bản "chữ ký" (signature song). Các nghệ sĩ về già đều giữ những lần trình diễn cũ làm sao cho chúng không mờ đi. Danh cầm Mỹ Van Cliburn, đoạt giải dương cầm Tchaikosky Nga thời Kroutchev, sau một thời gian im lìm, đã trở lại sân khấu và ông cũng đàn lại concerto năm xưa viết bởi Tchaikosky, tác phẩm đưa ông đến đĩnh cao trong đời nghệ sĩ.

Một điểm không đáng nói nhưng phải nói. Đó là cách ăn mặc, dù cô nói ngay khi bước lên sân khấu xin lỗi y phục không tươm tấc. Khánh Ly trong chiếc măng tô, quần tây, tóc búi sơ sài trông giống như mấy bà nội trợ lái xe vào Home Depot ngày cuối tuần mua vật dụng sửa nhà hay cây cối về trồng.

Đấy là một sự tính toán để biện giải về sau rằng nàng không cố ý hát hầu nhân viên ngoại giao CS mà bị ép trong một hoàn cảnh, nể nang hay quá yêu nghề. Không thể có chuyện ấy ở một người khôn ngoan như Khánh Ly: đã về VN trở lại Mỹ nói các giọng điệu khác nhau tráo trở ngọt ngào như sống chết với cờ vàng và tôi chỉ vì tiền và vì sợ bọn kháng chiến. KL hẳn biết chuyện xuất hiện nầy không đơn giản. Tô Văn Lai không nói gì với KL sao? Mắc gì KL phải đến đấy để bị ép lên hát!

Tính toán nầy chẳng may không giúp gì mà đã cùng những yếu tố khác đã đưa KL vào góc tối. Mãnh quần hồng hoen ố rượu rơi. Với thời buổi truyền hình ngày nay, dung mạo của nghệ sĩ không thể xao lãng. Trở lại Patty Page, lúc trẻ đâu có đẹp như các ca sĩ Mỹ khác, và không đẹp như KL. Nhưng tháng 11 năm 2010 có hình nằm trên trang bìa một tạp chí điện ảnh số 1 của Hollywood,  sắc diện tinh anh. Ở tuổi 84, Patty vẫn còn lưu diễn ở Mỹ và Canada, mỗi năm chừng 50 buổi. Khán thính giả không phải trông một bà lão lụm khụm ăn mặc bê bối.

Các bạn chớ vội tin những điều tôi viết, hãy xem cái video thì rõ hơn nữa. Nếu các bạn thấy tôi viết không quá đáng, nếu các bạn là ông bầu văn nghệ trình diễn, bạn có dám đem hai triệu dollars mời KL hát để đầu tư làm giàu hay không? Người bơm tin nầy rất thích trò lạm phát, tập tễnh nghề tin vịt.

Thật buồn, tôi không muốn viết nhiều, bỗng dưng tôi thấy quí mến cái chết chưa có, không có thật, nhưng có trong ước mơ của Dalida: tôi muốn chết trên sân khấu dưới những lằn đạn của ánh đèn chiếu rọi, trong sự ôm ấp của những bức màn nhung. Nơi đó, nơi sân khấu, tôi đã được sinh ra và sống lên, không gian dối, không xảo hoặc; tôi chỉ có một tội là hớp hồn dân Pháp tuy không nhiều như Đờ Gôn theo sự thăm dò dư luận. Nhưng tôi, Dalida, tôi không bá đạo không mánh mung như nhà chính trị già nua nầy, tôi hát trên sân khấu, chết trên sân khấu, công khai, không lén lút, chỉ có nghệ thuật, không mồm mép, lưu manh. [cập nhật 2016].Và tôi cũng quí mến cái chết có thật trên sân khấu của Jane Little, đại hồ cầm, ở Atlanta.

Sân khấu không phải là đất thành của những con tắt kè đổi màu. Những thứ hồn cô cốt cậu, ai ai cũng lánh xa, dù ở trên chiến tuyến nào hay trên quan điểm nào. Sân khấu linh thiêng như đền thờ nghệ thuật không dành cho những thứ lưu manh. Tôi không đồng ý với Trịnh Công Sơn trên nhiều điểm, nếu không nói là ghét. Nhưng ghép Khánh Ly với TCS ở chỗ chê lẫn chỗ khen, ở chỗ thích lẫn chỗ không thích thì tội nghiệp cho Sơn.  (bài đã đăng)

Khánh Ly và chuyện tình bí mật với hai người đàn ông. 

 Suốt thời son trẻ, nữ ca sĩ lận đận trong đường tình và chưa bao giờ được sống trọn vẹn với ước mơ của mình. Sau khi sang Mỹ định cư năm 1975, giọng hát của Khánh Ly vẫn đứng đầu ở hải ngoại. Từ đó đến nay, bà đã hai lần về Việt Nam với tư cách thăm viếng người nhà. Lần sau cùng vào tháng 5/2000. Tài danh là thế, nhưng đường tình cảm của Khánh Ly không được may mắn như sự nghiệp ca hát. Suốt thời son trẻ của bà toàn lận đận với chuyện tình yêu và chưa bao giờ được sống trọn vẹn với mơ ước của mình, và mối tình với hai người đàn ông Đà Nẵng thì ít người biết đến.

Ca sĩ Khánh Ly thời trẻ. 

Ông đại úy tay chơi

Sau khi chia tay với người chồng đầu tiên và đã có với nhau hai mặt con, chẳng bao lâu, Khánh Ly gặp người chồng thứ hai, một đại úy biệt kích và là một tay chơi có hạng của đất Sài Gòn thời đó.Ông ta tên là Mai Bá Trác, con trai thứ trong một gia đình giàu có và tiếng tăm ở Đà Nẵng, từng chỉ huy một trại biệt kích biên phòng ở biên giới Tây Ninh vào những năm cuối thập niên 60. Là một người đàn ông có thân hình to lớn, không thuộc thành phần đẹp trai, học giỏi, nhưng ông ta có dáng dấp của một kẻ phong trần, bụi bặm và lì lợm. Vốn con nhà giàu, lại nắm chức vụ hái ra tiền, nên mang danh là lính biên giới, nhưng tháng nào Mai Bá Trác cũng có mặt ở Sài Gòn mấy ngày để ăn chơi xả láng với nhiều người đẹp. Dạo đó, ông ta đã sắm xe du lịch Mustang mui trần để sẵn ở hậu phương làm phương tiện di chuyển thì ít mà để tán tỉnh các em thì nhiều. Mai Bá Trác tỏ ra rất hào phóng với em út, nên ít cô nào từ chối lời tỏ tình có điều kiện đi kèm của ông ta. Nhưng đến khi gặp Khánh Ly thì Trác chết mê, chết mệt.

Thật ra, lúc bấy giờ, chàng trai nào được là bạn của Khánh Ly thôi, cũng đã hãnh diện lắm rồi, nói chi đến người tình. Thế là Mai Bá Trác, bỏ tất cả để dồn hết khả năng vào việc chinh phục mục tiêu duy nhất. Phải công bằng mà nói, thời vàng son của Khánh Ly, những người đeo đuổi bà tầm cỡ như ông Trác, hoặc nhỉnh hơn đều không thiếu. Nhưng dầu sao, bà là một nghệ sĩ nên không thiếu chất lãng mạn và dễ xiêu lòng nhưng Khánh Ly cũng đủ cảm nhận Mai Bá Trác quá chân tình. Ngược lại, ông Trác cũng yêu Khánh Ly tha thiết lắm, vì thế mà đồng ý làm đám cưới để thành vợ, thành chồng với nhau.

Năm 1972, họ cho ra đời một bé gái. Ông Mai Bá Trác lấy tên thật của Khánh Ly (là Nguyễn Thị Lệ Mai, bạn bè thường gọi là “Mai đen” bởi làn da không được trắng) làm chữ lót, đặt tên con là Mai Mai Misa như để bày tỏ hết lòng yêu thương của ông ta. Đến khi ván đã đóng thuyền, biết chắc là của mình rồi, ông Trác lại ngựa quen đường cũ, không có ý bỏ vợ, nhưng lại lén lút trăng hoa với nhiều người phụ nữ khác.

Ông Mai Bá Trác, người chồng thứ hai của Khánh Ly. 

Cũng vào năm 1972, ông Mai Bá Trác viện dẫn lý do bận rộn việc nhà binh nên thường xuyên vắng nhà. Thật ra, ông đang chung sống với một người con gái khác, tên là Thơ, còn rất trẻ và đẹp hơn Khánh Ly nhiều. Chuyện vụng trộm này rồi cũng đến tai Khánh Ly. Trong lòng đã nguội lạnh nhiều rồi, nhưng bà vẫn nhờ người theo dõi và biết rõ chỗ ở của ông Trác với tình nhân. Không làm ồn ào, Khánh Ly đã âm thầm nhờ văn phòng Thừa Phát Lại ập vào bắt quả tang để có chứng cứ ly dị. Thế là chia tay, ông Mai Bá Trác vẫn thường xuyên về thăm con và rất muốn nối lại tình xưa, nhưng Khánh Ly cương quyết từ chối. Chính vì thế mà sau này đã xảy ra trận đánh ghen của ông Mai Bá Trác dành cho tình địch của mình. Và, cho đến bây giờ, hơn 40 năm trời trôi qua, Khánh Ly đã có chồng khác, và Mai Bá Trác cũng đã trải qua không biết bao nhiêu mối tình theo kiểu “già nhân ngãi, non vợ chồng”, nhưng lúc nào ông ta cũng nhắc đến Khánh Ly một cách yêu quý và tỏ ra thích thú khi có ai đó gọi mình bằng “ông Khánh Ly”.

Hiện Mai Bá Trác định cư ở Mỹ và rất thường về Việt Nam để thăm nhà. Lần về nào ông cũng lên Thủ Đức ghé thăm bà chị ruột của Khánh Ly đang sinh sống tại đó.

'Mối tình tuyệt vời' của Khánh Ly

Năm 1972, sau khi nói lời chia tay với Mai Bá Trác, trong một lần ra Huế hát phục vụ cho binh sĩ, Khánh Ly đã gặp Đỗ Hữu Tùng trong một bữa tiệc khao quân.

Sinh ra và lớn lên tại Đà Nẵng, sau khi học xong tú tài, Đỗ Hữu Tùng đã tình nguyện vào học khóa 16, trường Võ bị Đà Lạt. Ra trường với cấp bậc Thiếu úy, ông xin về Thủy quân Lục chiến và trở thành một sĩ quan nổi tiếng của binh chủng được coi là thiện chiến nhất của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa. Dáng người thấp nhưng chắc chắn và có làn da ngăm đen, khuôn mặt hiền lành, không có vẻ gì là người của trận mạc. Ông ta lại ít nói, có vẻ hơi thâm trầm. Khi gặp Khánh Ly, Đỗ Hữu Tùng đã 32 tuổi, mang hàm Trung tá, giữ chức vụ Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 6, rồi sau đó lên Quyền Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 147 Thủy quân lục chiến. Lúc bấy giờ, ông ta đã có vợ và một con. Người đàn bà này tên Nguyễn Thị Lan, vốn là một cô gái Huế nhưng lớn lên tại Đà Nẵng và là bạn của Tùng từ thời mới lớn.

Sau đó, ông Tùng mải theo đơn vị hành quân, ít có thời gian ở nhà với vợ. Không biết có phải là định mệnh hay không mà ngay phút đầu gặp nhau, Đỗ Hữu Tùng và Khánh Ly đã bị tiếng sét ái tình đánh trúng trái tim. Họ dường như không còn biết đất trời là gì. Dù đã có vợ con nhưng ông Tùng tâm sự đây mới đích thực là mối tình đầu và ông đã yêu một cách say đắm. Còn Khánh Ly cho đến mãi sau này, bà vẫn xác định, mối tình với Đỗ Hữu Tùng là tuyệt vời hơn cả mà suốt đời không dễ gì quên!

Khi chuyện tình của Đỗ Hữu Tùng và Khánh Ly đã đi đến chỗ mặn nồng, ông Tùng có ý sẽ đi đến hôn nhân, thì bạn bè hỏi: “Còn bà Lan và thằng con trai thì sao?”. Ông Tùng không trả lời thẳng câu hỏi mà kể, có lần ông về Sài Gòn, ghé vào bệnh viện Từ Dũ tìm vợ thì bắt gặp bà ta đang tình tứ với viên bác sĩ trực. Chuyện này có vẻ khó tin, vì khi đã muốn thay lòng, đổi dạ, người ta phải viện dẫn một lý do nào đó để tự bào chữa cho mình. Bởi lẽ, ông Tùng đến bệnh viện lúc nào cũng được, nhưng xông thẳng vào phòng trực mà không ai biết thì hơi lạ! Hơn nữa, ngay khi chứng kiến tận mắt, tại sao ông Tùng lại không có phản ứng gì, để rồi sau này mới nói cho bạn bè biết.

Suốt năm 1973 cho đến ngày Mai Bá Trác đánh ghen, Khánh Ly thường xuyên bay ra chung sống với Đỗ Hữu Tùng tại vị trí đóng quân. Hầu như tất cả sĩ quan và thuộc cấp của Đỗ Hữu Tùng đều biết, ông ta đã đặt cho Khánh Ly một cái tên được mật mã hóa là Kí-Lô, để tránh tai vách mạch rừng. Lần cuối cùng Kí-Lô ra tìm Tùng và ở lại mấy ngày là giữa năm 1974, khi bộ chỉ huy hành quân Lữ đoàn của Tùng đang đóng tại Mỹ Chánh. Vài tháng sau, Đỗ Hữu Tùng được nghỉ phép về Sài Gòn thì đụng đầu với Mai Bá Trác.

Khánh Ly, (thứ 2 từ trái qua) trong buổi biểu diễn văn nghệ 1972. 

Trận đánh ghen chớp nhoáng

Biết chắc sau khi chia tay, Khánh Ly đã qua lại với Đỗ Hữu Tùng nên Mai Bá Trác hết sức ghen tức. Nhưng lúc bấy giờ, Trác đã bị thuyên chuyển lên Buôn Ma Thuột nên không biết làm cách nào để đối mặt tình địch. Chẳng may thời gian Đỗ Hữu Tùng về phép thì Mai Bá Trác cũng có mặt tại Sài Gòn. Ông ta theo dõi và biết Tùng thường xuyên có mặt tại phòng trà Khánh Ly, nên rủ thêm vài chiến hữu, lặng lẽ mở cuộc đột kích.

Khi Đỗ Hữu Tùng xuất hiện, mới bước vào bên trong, Trác đã bám theo và cho Tùng hai cái tát. Trước khi định móc súng ra để xiết cò, thì mọi người kịp thời can ngăn. Đỗ Hữu Tùng đã nhanh chóng rút lui, nhưng ông đâu có chịu nhục, nhất là khi Mai Bá Trác và Khánh Ly đã không còn là chồng vợ. Ông ta vội huy động một số đàn em Thủy Quân Lục Chiến ở hậu cứ ra trả đũa, nhưng Mai Bá Trác cũng đoán được ý đồ đó của Tùng nên cũng vội biến khỏi đấu trường.

Mọi chuyện không dừng ở đó. Nắm được vụ việc này, như bắt được vàng, ngày hôm sau nhật báo Trắng Đen đã chạy tít 8 cột trang nhất, mô tả lại trận đánh ghen mà họ đã vẽ rắn thêm chân cho ly kỳ hấp dẫn. Kết quả, Đỗ Hữu Tùng thay vì đang chờ được cất nhắc lên Đại tá thì bị ngưng lại và mất luôn chức Lữ Đoàn Trưởng 147, phải về làm Lữ Đoàn Phó 258 cho người bạn cùng khóa là Nguyễn Xuân Phúc. Cả Đỗ Hữu Tùng và Nguyễn Xuân Phúc đều tử trận vì đạn pháo kích ngày 29/3/1975 tại bờ biển Đà Nẵng.

Năm 1991, nhân kỷ niệm 30/4 trong một bài viết về chiến trường Đà Nẵng những ngày cuối cùng trên báo Công An thành phố, có nhắc đến cái chết của hai Trung tá Thủy Quân Lục Chiến là Nguyễn Xuân Phúc và Đỗ Hữu Tùng. Sau khi đọc bài báo này, bà Lan, vợ ông Tùng đã đến tòa soạn dò hỏi, với hy vọng sẽ tìm được hài cốt của chồng mình. Bởi theo bà thì dầu ai có phụ bạc ai đi nữa, thì một ngày cũng là nghĩa vợ chồng.

Trước năm 1975, có một dạo, dư luận xôn xao rằng, sở dĩ được mệnh danh là “Giọng hát ma túy” là do Khánh Ly ghiền thuốc phiện. Thật tình, bà không hề dính líu tới ả phù dung. Tin đồn bắt nguồn từ một lần Khánh Ly từ Sài Gòn lên thăm bà chị ruột ở Thủ Đức. Cùng đi với bà trên một xe du lịch là một ông cò cảnh sát. Lúc đi qua lãnh địa của một ông cò khác thuộc phe đối nghịch, xe bị chặn lại khám xét. Mở cốp xe lên thì bắt gặp một bàn đèn để hút thuốc phiện. Tuyệt nhiên, thuốc phiện thì không có. Khánh Ly nhận là của mình, nhưng nói đó chỉ là vật trang trí. Chuyện chỉ có thế, vậy mà hôm sau, đi đâu cũng nghe người ta bàn tán việc Khánh Ly ghiền ma túy một cách sôi nổi với những tình tiếc được thêm mắm, thêm muối cho tăng phần hấp dẫn.

KHÁNH LY CHỊU ĐẤM ĂN CỨT CỘNG MÀ CŨNG KHÔNG YÊN./-TCLãnh

CSVN nổi điên tổng tấn công Khánh Ly, tẩy chay show của bà và Bằng Kiều ở Hà Nội.

  

CSVN tiếp tục tấn công ca sĩ hải ngoại Khánh ly. Kêu gọi tẩy chay show của bà tại Hà Nội ngày 9/7/2022. CSVN loan tin như sau:

Đề nghị tẩy chay live show của ca sĩ Khánh Ly tại Việt Nam. Chúng ta không quá cực đoan hay khắt khe với Khánh Ly khi bà ta trở về nước. Các cụ dạy "đánh kẻ chạy đi, không ai đánh người chạy lại". Khánh Ly từng tuyên bố "chừng nào Việt Nam còn cộng sản thì tôi sẽ không quay về". Giờ đây thời thế đã khác, thế hệ F1 đã xuống cửu tuyền gần hết, F2,3 thì không rành tiếng Việt. Vậy nên giới văn nghệ sĩ ở Mỹ hiện nay không còn dễ dàng kiếm ăn như xưa. Họ lũ lượt kéo nhau về biểu diễn, kiếm sống. Đó cũng là điều bình thường, chứng tỏ Việt Nam ngày càng phát triển, miền đất hứa cho giới văn nghệ sĩ, thúc giục "khúc ruột vạn dặm" về nước.

Thế nhưng, chúng ta không bao giờ cho phép họ hát những bài về chế độ tay sai, bán nước ngụy Sài Gòn trước năm 1975. Không cho phép họ hát những bài xuyên tạc cuộc kháng chiến chống Pháp, Mỹ cứu nước của dân tộc ta. Gia tài của mẹ là bài hát sai bản chất, xuyên tạc sự thật lịch sử. Xem cuộc kháng chiến chống Pháp, Mỹ là nội chiến. Khánh Ly đã bị chính quyền Lâm Đồng xử lý vì hát ca khúc này. Thế nhưng bà ta tiếp tục thách thức dư luận khi đăng ký bài hát này trong live show sắp tới tại Hà Nội. Xuyên tạc lịch sử ngay giữa thủ đô ngàn năm văn hiến. Xin hỏi trách nhiệm của chính quyền Hà Nội ở đâu? Ai cấp phép cho bà ta hát bài hát này ở Hà Nội. Chính quyền Hà Nội phải chịu trách nhiệm trước nhân dân Việt Nam về việc này. Chúng ta, những người có lý trí và lương tri, hãy tẩy chay Khánh Ly./.

THẬT RA KHÁNH LY VỀ NƯỚC ĐỂ KIẾM ĂN PHÂN TƯƠI HÀ NỘI ... NHƯNG VỪA KHINH VIỆT CỘNG DỐT HƠN BÒ VÀNG - VC CHÚNG BÂY SAO KHÔNG DÁM CÒNG ĐẦU CON ĐIẾM GÁI KHÁNH LY???./-TCLãnh

VIỆT CỘNG VỪA ĐỘI TRỊNH CÔN SƠN LÊN ĐẦU NHƯNG CŨNG VỪA NHỤC NHÃ - CHO NÊN CỨ CẤM BÀI "GIA TÀI CỦA MẸ" - CHUYẾN CUỐI CÙNG CÓ LẼ KHÁNH LY MUỐN ĐÁI LÊN ĐẦU TRỌNG LÚ CHO VUI LÀ CÁI CHẮC !!!TCLãnh

______________________________

Gia Tài Của Mẹ

Tác giả: Trịnh Công Sơn

hai mươi năm nội chiến từng ngày
gia tài của mẹ, để lại cho con
gia tài của mẹ, là nước Việt buồn

Một ngàn năm nô lệ giặc tầu
một trăm năm đô hộ giặc tây
hai mươi năm nội chiến từng ngày
gia tài của mẹ, một rừng xương khô
gia tài của mẹ, một núi đầy mồ

Dạy cho con tiếng nói thật thà
mẹ mong con chớ quên màu da
con chớ quên màu da, nước Việt xưa
mẹ mong trông con mau bước về nhà
mẹ mong con lũ con đường xa
ôi lũ con cùng cha, quên hận thù

Một ngàn năm nô lệ giặc tầu
một trăm năm đô hộ giặc tây
hai mươi năm nội chiến từng ngày
gia tài của mẹ, ruộng đồng khô khan
gia tài của mẹ, nhà cháy từng hàng

Một ngàn năm nô lệ giặc tầu
một trăm năm đô hộ giặc tây
hai mươi năm nội chiến từng ngày
gia tài của mẹ, một bọn lai căng
gia tài của mẹ, một lũ bội tình.

CSVN muốn bắt giam Khánh Ly vì hát bài "phản động".

CSVN muốn bắt Khánh Ly lên đồn công an do hát bài "cấm" tại VN. CSVN loan tin như sau:

PHÒNG AN NINH CHÍNH TRỊ NỘI BỘ (PA03) VÀO CUỘC XỬ LÝ VỤ VIỆC CA SĨ KHÁNH LY HÁT CA KHÚC "GIA TÀI CỦA MẸ"

Sau bài viết phản ánh ca sĩ Khánh Ly hát bài "Gia tài của mẹ" (NS. Trịnh Công Sơn) cùng khách mời tại liveshow Đà Lạt trên fanpage của mình và trên mạng xã hội. Phòng An ninh chính trị nội bộ (PA03), CA TP Đà Lạt đã vào cuộc làm rõ với sự phối hợp của Sở Văn hóa - thể thao và du lịch tỉnh Lâm Đồng.

Theo thông tin hiện tại, ca khúc "Gia tài của mẹ" được biểu diễn "chui", không nằm trong danh mục được cấp phép. Đề nghị cơ quan PA03 làm rõ xem mục đích của việc hát ca khúc này là gì và liệu có động cơ chính trị gì không? Ban Tổ chức có liên quan gì không và các cơ quan cấp phép đã làm đủ, đúng chức năng nhiệm vụ hay chưa.

Hà Nội mong muốn Cơ quan CA TP. Đà Lạt xử lý rõ ràng vụ việc, thông báo đến báo chí và đông đảo người dân được biết.

CÙNG LÚC VỚI KHÁNH LY ĐẾN SỜ MÓ TRỊNH CÔN SƠN ... VC BẬT ĐÈN XANH CHO DƯ LỢN VIÊN CHỬI RỦA KHÁNH LY RẤT THẬM TỆ MẤY HÔM NAY./-TCLãnh

 CHỪNG 20 NĂM TRƯỚC KHÁNH LY ĐÃ TỪNG GẠT KHÁN GIẢ ÚC CHÂU BẰNG CÁI GỌI LÀ " GIÃ TỪ KHÁN GIẢ" - HỐT KHÁ LẮM... NHƯNG RỒI SAU ĐÓ KHÁNH LY RẤT NHIỀU LẦN TRỞ LẠI ÚC CA HÁT TỈNH BƠ- 

TRONG NƯỚC ĐANG NHẮC LẠI CÁI CÂU "KHI NÀO VIỆT CỘNG CHẾT HẾT KHÁNH LY MỚI VỀ NƯỚC" ĐỂ CHỬI KHÁNH LY - NHƯNG MÀ NÊN NHỚ NGƯỜI MỐI LÁI CHO KHÁNH LY VỀ NƯỚC CHÍNH TÊN VÔ LOÀI TÔ VĂN LAI- LÀ ĐỨA ĐEM KỲ DUYÊN VÀ KHÁNH LY VÀO PHỤC VỤ XƯỚNG CA HỘ LÝ CHO TỔNG LÃNH SỰ VC TẠI SAN FRANCISO- 

KHI BỊ TỴ NẠN CHỬI KỲ DUYÊN NÓI KHÔNG BIẾT TÊN TLS VC NÊN CỨ ĐỌC GIỚI THIỆU VẬY THÔI- CÒN KHÁNH LY THÌ NÓI TÔ VĂN LAI RỦ ĐI HÁT THÌ ĐI CHỨ KHÔNG BIẾT VÔ TLS VC HÁT HỘ LÝ - 

CHÚNG LẺO MÉP VẬY ĐÓ VÀ TÔ VĂN LAI LÀM NHIỆM VỤ MA CÔ DẪN MỐI BẮC CẦU CHO KỲ DUYÊN VÀ KHÁNH LY VỀ NƯỚC KIẾM PHÂN TƯƠI - SAO ĐÃ CHẠY TUỘT QUẦN QUA MỸ MÀ CÒN ĐƯỢC CHÀO ĐÓN VỀ HÚT MÁU ĐỒNG BÀO TRONG NƯỚC, KHÔNG AI DÁM MỞ MIỆNG LÀ TẠI SAO HẢ DÂN VIỆT CỘNG TRONG NƯỚC???./-TCLãnh

Danh ca Khánh Ly cùng bạn hữu thăm mộ nhạc sĩ Trịnh Công Sơn trước khi bắt đầu tour kỷ niệm Khánh Ly bên mộ Trịnh Công Sơn ở nghĩ Bà cùng ca sĩ Quang Thành - người đồng hành - và êkíp tour Như một lời chia tay đến nghĩa trang Gò Dưa, Thủ Đức viếng mộ nhạc sĩ. Danh ca không giấu vẻ mệt mỏi khi phải di chuyển liên tục vì lịch trình làm việc. Dù vậy, mỗi lần trở lại TP HCM, mộ Trịnh Công Sơn luôn là một trong những nơi bà muốn ghé thăm.Tôimuốn ngồi lặng yên thật lâu bên mộ ông, cảm giác như ông đang ở cạnh để cùngnhớ lại những ngày tháng cũ", danh ca nói.

mộ nhạc sĩ, Khánh Ly ôn ký ức lần cuối gặp ông hơn 20 năm trước. Năm 2000, trước khi về Mỹ, bà thăm Trịnh Công Sơn. Lần ấy, bà nói: "Ai anh Sơn cũng vẽ, chỉ có em là không được bức nào". Vừa nghe, bỗng dưng ông nổi giận, la lớn: "Đứa mô cũng thế". Hóa ra, mấy người em của Trịnh Công Sơn, ai cũng đòi ông vẽ tranh cho. Bị nhạc sĩ quát, bà tủi thân vì chưa bao giờ thấy ông rầy la, trừ những lúc tập nhạc thiếu tập trung. Bà bỏ về, định đổi vé về Mỹ sớm. Hôm sau, ông gọi cho bà, nhỏ nhẹ hỏi vì sao không qua nhà chơi nữa. Chỉ chờ có thế, bà liền đến chỗ ông, cả hai trò chuyện thân tình như chưa có chuyện gì./-

KHÁNH LÝ HAY BA HOA TRIẾT LÝ 5 XU - NHƯNG LUÔN TỰ LỘ CÁI NGU BẤT BIẾN- KHÁNH LY TỰ TAY VIẾT LÚC Ở ĐÀ LẠT HAY RA RỪNG THÔNG LƯỢM CỨT KHÔ GIẢ BỘ LÀM MÓN ĂN BÁN QUÁN KIỂU CON NÍT - NAY CHUYỆN NẦY NÓI RA CHỈ ĐỂ CÂU VÉ VÔ CỬA - KIẾM ĂN NHƯ VẦY LÀ QUÁ HÈN VÀ ... RẤT HẠ BỘ- LÚC KHÁNH LY Ở CHUNG CƯ GẦN BỊNH VIỆN CHỢ RẪY (Nguyễn Văn Thoại ?).. TỐI NÀO VỀ CŨNG SAY XỈN LÊ LẾT LÊN THANG CHUNG CƯ KHÔNG NỔI./-TCLãnh

 

Là người gần gũi với Trịnh Công Sơn nên Khánh Ly rất hiểu con người của đối phương. Bà nhận xét: “Ông phải là một người như thế nào thì tôi mới chấp nhận đánh đổi để giữ cái tình với ông. Tôi không phải đứa dễ tính, cũng không phải người ngu dại, cũng có lúc khôn đột xuất. Tôi biết những gì mình làm là đúng. Tôi không bao giờ phải tâng bốc ông Sơn và bản thân ông Sơn cũng không cần những điều đó. Có khen ông Sơn bây giờ cũng là vô ích”.

Khánh Ly quan niệm, chỉ cần trái tim, tấm lòng mình hướng về Trịnh Công Sơn là đủ, không cần chứng tỏ cho cả thế giới biết. Với Khánh Ly, cố nhạc sĩ chẳng phải thiên tài như mọi người ca ngợi mà chỉ là người bình thường nên khán giả không cần tạc tượng, đề cao quá mức.

“Sơn không phải vĩ nhân hay thiên tài mấy triệu năm mới có. Người như ông Sơn trong chúng ta cũng có, chỉ là chưa có duyên gặp thôi, cứ yên tâm mà yêu ông Trịnh Công Sơn”, Khánh Ly nói.

Tiết lộ 1 kỷ niệm khó quên với Trịnh Công Sơn, Khánh Ly không thể không nhắc đến lần gặp gỡ cuối cùng của cả hai tại Canada. Đó là vào năm 1992, Khánh Ly đi một mình đến nước bạn để gặp nam nhạc sĩ. Tại nhà em rể Trịnh Công Sơn, hai người được sắp xếp ngủ chung phòng.

“Dù hai người nằm giường riêng, tôi thấp thỏm cả đêm không ngủ được. Tôi không bao giờ nghĩ sẽ có lúc nằm chung phòng với ông Sơn. Nếu là người yêu hoặc người yêu cũ, tôi sẽ thoải mái. Đằng này, chúng tôi chưa bao giờ yêu. Hôm sau, tôi nhờ chủ nhà tìm chỗ ngủ khác, một phần vì ngại, một phần vì không chịu được mùi thuốc lá của ông Sơn. Về đến nhà, tôi cũng không dám kể với chồng chuyện này”, Khánh Ly kể lại.

VietBF @ Sưu tầm

VIỆT CỘNG CÁI GÌ CŨNG NHÁI MÀ KHÔNG HIỂU ĐÂU LÀ ĐÚNG./-TCLãnh

 

CẬU THANH NIÊN NẦY LÀM DẤU 2 NGÓN TAY - ĐƯA NHƯ THẾ (Lòng bàn tay hướng vô mặt mình) KHÔNG PHẢI LÀ VICTORY MÀ "FUCK" KHÁNH LY ĐẤY BÀ CON./-TCLãnh

KHÁNH LY PHẢN BỘI TỴ NẠN VỀ LIẾM CHIM VIỆT CỘNG RẤT MIỆT MÀI./-TCLãnh

Vĩnh Thạnh

11 January at 14:02

 

 · 

KHÁNH LY… TIẾNG HÓT CON CHIM CÚ VIỆT, ĐÃ CHẾT !!!

Kỷ niệm đẹp và buồn của tuổi thơ tôi có lẽ là kỷ niệm về con chim cu gáy. Đó là con chim cu gáy nở trong chiếc ổ lót bằng mấy cọng cỏ sơ sài trên cây ô ma, còn gọi là lê ki ma.

Sau một trận gió lốc, chiếc tổ bị rơi và hai con chim con rơi xuống đất, chết một con, bà mang con còn lại vào nuôi. Không ngờ nó lớn rất nhanh và nó là cu cườm

(tức là chim cu gáy có một chuỗi hạt cườm vòng quanh cổ lốm đốm nhìn rất đẹp.

Đây cũng là loài chim cu đá rất giỏi, người ta nuôi để đá thi, gáy thi).

Và con chim cu gáy đó đã để lại ấn tượng rất mạnh với tôi bởi tiếng hát và cái chết của nó.

Câu chuyện của nữ danh ca Khánh Ly trong mấy ngày gần đây khiến tôi nhớ đến con chim cu gáy tưởng như đã đi vào hộp ký ức tuổi thơ của tôi.

Xin kể về con chim cu gáy trước.

Bà nhặt được nó khi nó đang ướt sũng, bộ lông mọc chưa đủ không giúp nó tự bay được. Bà cho nó ăn đậu xanh bằng cách nhai thật kỹ và mớm cho nó. Không bao lâu, nó lớn mạnh, mọc đủ lông đủ cánh và bắt đầu tập bay. Biết bay, nó được tự do, bay từ tấm phảng lên cây trính,

rồi bay lên mái nhà, bay ra ngọn tre và cuối cùng là bay vào bầu trời rộng.

Lúc đó tôi nghĩ là nó đã bay đi luôn, nhưng không, tối nó lại quay về nhà, bởi nó xem nhà tôi như tổ của nó.

Và nó cứ bay đi bay về như vậy từ lúc đó cho đến lúc nó chết, ước chừng hơn mười năm thì phải.

Vì nó thường quanh quẩn trong vườn nên tôi biết được nó gáy bộ Ngũ

(tức là gáy liên tục 5 tiếng một chuỗi, ví dụ Cù Cú Cu Cu Cu hoặc Cúc Cù Cu Cu Cu, thay vì bộ tam thì Cù Cú Cu hoặc Cúc Cù Cu, có con gáy bộ nhị chỉ đúng hai tiếng Cu Cu, Cu Cu, Cù Cu…).

Riêng giống chim cu gáy,

tiếng hót thể hiện đẳng cấp và tầm cỡ của nó.

Ví dụ như chim gáy bộ Tứ mà gặp chim gáy bộ Ngũ thì tự xếp cánh mà im lặng chứ không dám gáy nữa, vì gáy thêm sẽ bị chim bộ Ngũ tấn công. Mà một khi chim bộ Ngũ tấn công thì chim bộ Tứ chỉ có thua.

Bởi tiếng gáy chứa cả sức khỏe, nội lực của con chim.

Thời vàng son của chim cu gáy kéo dài chừng ba năm, nghĩa là thời gian này, tiếng gáy thể hiện sức mạnh cũng như lãnh địa của nó.

Và dường như đến năm thứ tư trở đi, chim lười gáy hơn, thỉnh thoảng có chim lạ đến thì nó lấy hết sức bình sinh gáy một tràng để báo hiệu là lãnh thổ đã có chủ, đừng quấy phá, hoặc thỉnh thoảng gáy gọi tình chứ không còn gáy "máu lửa" như thời vàng son.

Càng về già, chim cu gáy càng ít gáy, đến chừng 7 tuổi trở đi thì hiếm khi nghe nó gáy.

Tôi để ý những con chim ông nuôi

(trừ con chim tự do mà tôi đang kể ra) và hỏi ông bởi ông là chuyên gia đánh cu nên ông biết.

Ông giải thích với tôi là hầu hết, chim cu gáy khi già nó chẳng dại gì cất tiếng gáy, bởi nó muốn giữ uy lực thời trẻ của nó, nếu nó gáy lên, chim trẻ sẽ biết nó già và nó mất lãnh thổ, thậm chí có thể mất mạng.

Và thường thì những con chim gáy khi về già chỉ quanh quẩn trong địa giới của nó, thỉnh thoảng bay đi kiếm ăn rồi lại về, ít thấy gáy và tuyệt nhiên không tham gia các trận chiến giữa các con chim gáy với nhau cho dù chim gáy bộ thấp hơn nó đến gây hấn, nó cũng im lặng, không thèm gáy lại.

Đó là tập quán của chim gáy cũng không chừng!

Nhưng con chim gáy mà bà nuôi thì lại khác, bởi nó được sống trong nhà, khi nào trời mưa to gió lớn thì nó bay vào nhà, đậu trên cây trính để ngủ, sáng mai trời quang mây tạnh thì nó bay.

Và hễ nghe có chim lạ tới gáy thì nó gáy ngay, nó luôn thi thố, dường như chưa bao giờ ngừng gáy thi mặc dù đã sáu, bảy tuổi, nghĩa là đã quá già.

Gặp chim gáy bộ thấp hơn thì nó tấn công, gặp chim gáy ngang bộ thì nó gáy lại rồi trốn vào nhà.

Cho đến một bữa cả nhà tôi đi chạp mả, đóng cửa, đến trưa tôi về thì thấy con chim gáy đang chiến đấu với một con chim gáy khác, nó bị thương khắp mình, bị vặt lông, bị mổ cháy máu, và nó cũng không còn sức chiến đấu.

Tôi chạy đến xua con chim gáy kia đi thì nó tấn công thêm mấy phát nữa rồi bay đi. Sau đó, mặc dù có cố gắng cứu, con chim gáy thân thuộc của gia đình tôi cũng không sống thêm được ngày nào.

Ông nhìn nó rồi bảo:

– “Thôi để nó chết, vì nó chết như vậy cũng hay, nó chết trẻ, bởi nó chưa bao giờ nhìn thấy nó già, như vậy cũng hay!”.

Câu nói bâng quơ của ông tưởng như nói rồi thôi, tự dưng mấy ngày nay tôi lại nhớ đến ông một cách lạ thường, nhất là sau khi danh ca Khánh Ly bị một vố đau không có khán giả trong một chương trình ca nhạc tại nhà thi đấu Quân Khu 7,

Sài Gòn.

Thực ra chuyện này cũng dễ hiểu, cách đây 5 năm, tôi từng nghe một CD mới nhất của Khánh Ly và thừa nhận là bà đã quá già, giọng của bà không còn khỏe, tròn trịa và truyền cảm như xưa mà thay vào đó là giọng hát của kinh nghiệm, kỹ thuật cộng với một chút nhựa âm do tuổi già mang lại. Nó hoàn toàn không hay và thiếu truyền cảm. Nhưng điều đó không làm vơi đi sự hâm mộ của tôi đối với bà. Bởi vì bà là giọng ca vàng son một thuở và hơn hết là những phát biểu đậm chất “ưu thời mẫn thế” của bà trong các video khiến tôi khâm phục bà lắm lắm.

Trong một lần trả lời phỏng vấn, bà đã nói:

- “Tôi sẽ không về Việt Nam khi cộng đồng người Việt giống như tôi chưa được về, khi Việt Nam chưa có tự do. Tôi đã ra đi như thế nào và sẽ trở về như thế ấy!”.

Lời phát biểu này được tôi hiểu với hàm ý rằng nếu Việt Nam vẫn còn chế độ Cộng sản độc tài, người dân vẫn còn mất tự do, còn đau khổ thì bà sẽ không về nước. Nếu bà về nước, nhất định phải trong một tâm thế hoàn toàn tự do, quê hương đã xóa được đêm trường độc tài…

Nhưng có vẻ như tôi đã hiểu không đúng ý bà. Bởi hiện tại, Việt Nam vẫn chưa có gì thay đổi, người dân vẫn mất tự do, văn nghệ sĩ, báo giới không được nói tiếng nói của tự do, không được tự do phát biểu chính kiến và dân oan ngày càng nhiều, những cuộc biểu tình, tuần hành ôn hòa của người dân bị đàn áp không thương tiếc…

Nhưng bà đã về.

Mà không về một cách bình thường, bà về để hát, và hát phục vụ cho giới quan chức, giới lãnh đạo Cộng sản. Sở dĩ tôi nói quả quyết rằng bà hát phục vụ cho giới quan chức, giới loãnh đạo Cộng sản là vì bà là người khá thông minh, sắc sảo, bà thừa biết rằng dân Việt Nam, nhất là giới lao động, thu nhập mỗi tháng của họ chỉ dao động từ hai triệu đồng đến ba triệu đồng, giới trí thức chân chính cũng có thu nhập rất thấp, giới kinh doanh tại Việt Nam đang thời kỳ khó khăn tột độ, chuyện duy trì doanh nghiệp không thôi cũng đủ làm họ bạc tóc…

Chính vì vậy, giá vé dao động từ 800 ngàn đồng đến 2,5 triệu đồng không phải là giá vé dành cho người dân Việt Nam mà là giá vé dành cho giới quan chức, giới cán bộ có nhiều tiền và họ không hề xót xa khi vung tiền qua cửa sổ.

Bà có thể nói rằng giá vé là do ban tổ chức định ra. Nhưng bà có thừa khả năng để yêu cầu ban tổ chức hạ giá vé, hạ luôn mức tiền cát-sê của bà để những người yêu quí bà được nghe bà hát, được mục kích sở thị bà. Bởi vì, giới cán bộ Cộng sản không thể là giới hâm mộ bà được rồi, trừ khi…?!

Còn những người hâm mộ bà là những trí thức, những công chức và những quân nhân thời Việt Nam Cộng Hòa, họ đang là nạn nhân, đang lây lất trên quê hương và trong mỗi buổi tối đau khổ của họ, không chừng tiếng hát của bà đã bầu bạn với họ, tiếp thêm lửa hi vọng cho họ.

Nhưng lần này, bà về nước,

bà hát và phục vụ cho một nhóm người có tiền, vô hình trung,

bà làm tổn thương những người đã yêu quí, hâm mộ bà bấy lâu nay.

Và sự tổn thương này là có thật, là hợp lý. Vì sao?

Vì họ đã nâng niu tiếng hát của bà qua thời gian, qua chiến tranh và mất tự do, qua cả đau khổ và tuyệt vọng.

Còn bà, ngược lại, bà đã ném tiếng hát của bà vào một canh bạc chính trị đầy rẻ rúng, ở đó, không có gì khác ngoài một sự thỏa hiệp.

Tự dưng, cái chết của tiếng hát Khánh Ly một thuở trong tôi lại làm cho tôi thấy vui. Bởi lẽ, cái chết này cũng giống như cái chết rất ư trẻ trung và bồng bột của con chim cu gáy mà gia đình tôi đã nuôi thuở tôi tấm bé. Nó luôn tin rằng nó còn trẻ,

còn khỏe và nó đúng.

Và nó đã chết trong niềm tin đó!

Viết từ Saigon

Copy bên nhà VTV

ĐỒNG BỌN KHỐN NẠN VIỆT CỘNG NẰM VÙNG LẠI CÔNG KHAI TỤ TẬP ĐỂ LIẾM DÁI VIỆT CỘNG - TRIỀU GIAN LÀ NANCY BUỒI- KIỀU CHINH VÀ KHÁNH LY LẠI CHƠI CHUNG BÚ KU VIỆT CỘNG

 KỂ CẢ NGUYỄN VĂN BẢO ĐỀU LÀ VIỆT CỘNG NẰM VÙNG 1000%- VIỆT BÁO LÀ TỜ BÁO TUYÊN VẬN VC CỦA NHÃ CA-TRẦN DẠ TỪ./-TCLãnh

__________

Hội Văn Hóa Khoa Học Houston Tổ Chức Ra Mắt 'Hồi Ký Nghệ Sĩ Lưu Vong' Của Tài Tử Kiều Chinh

05/10/2021

• Triều Giang tường trình

 

Nghệ sĩ Kiều Chinh phát biểu trước quan khách.

Cảnh rí sân khấu đẹp trang nhã do Hội Văn Hóa Khoa Học trình bầy.

Ca sĩ Khánh Ly, nghệ sĩ Kiều  Chinh, diễn giả Triều Giang Nancy Bùi và Nguyễn Ngọc Bảo.

Quan khách trong hội trường.

Hồi ký KIỀU CHINH NGHỆ Sĩ LƯU VONG đã được hội Văn Hoá Khoa Học giới thiệu với đồng hương Houston vào chiều ngày 3/10/2021 tại nhà hàng Ocean Palace trên đường Bellaire thuộc khu Hồng Kông 4. Trên 200 thân hữu và khán giả đã tham dự để chúc mừng và mua sách của ngôi sao điện ảnh số 1 của VNCH đã đạt được những thành công vang dội tại điện ảnh Hollywood trên 40 năm qua với trên 100 phim màn ảnh lớn, nhỏ và trở thành Huyền thoại của điện ảnh VN và của Hoa Kỳ.

Hai diễn giả là nhà báo kiêm nhà sản xuất phim Triều Giang Nancy Bùi và nhà văn Nguyễn Ngọc Bảo đã giới thiệu tác giả và tác phẩm. Ca sĩ Khánh Ly đã hát giúp vui trong đó có nhạc phẩm Người Tình Không Chân Dung của cố nhạc sĩ Hoàng Trọng viết đặc biệt cho cuốn phim được sản xuất bởi hãng phim Giao chỉ của Kiều Chinh, Người Tình Không Chân Dung  và chị cũng đã thủ vai chính, khiến khán giả thật xúc động.

Khán giả sau đó đã được xem một phim ngắn giới thiệu Kiều Chinh diễn xuất trong một số phim ăn khách nhất. Tác giả nghệ sĩ Kiều Chinh sau đó đã lên đọc một đoạn văn trong cuốn hồi ký. Đó là đoạn bố chị đẩy chị lên chuyến máy bay di cư vào nam một mình năm 1954.

Giọng tác giả đầy xúc động với cách diễn đạt sống động, bà đã dẫn khán giả trở về giai đoạn lịch sử đau buồn của đất nước. Sự việc dẫu đã gần một thế kỷ qua nhưng như đang diễn ra ngay trước mắt. Những giọt nước mắt long lanh, cay cay trong mắt quan khách.

Buổi ra mắt sách chấm dứt khoảng 4 giờ chiều sau khi tác giả đã ký hết sách, và còn một danh sách dài cuả những người đặt mua sách.

Nếu quý độc giả không thể đến được các buổi Ra Mắt Sách, quý vị cũng có thể mua sách tại Barnes & Noble. Link: https://www.barnesandnoble.com/.../kieu-chinh.../1140153305.

Ban tổ chức hội Văn Hoá Khoa Học đã thành công mỹ mãn trong việc đưa một tác phẩm giá trị tới đồng hương Houston. Xin Chúc Mừng! Chúc Mừng.

Xin gửi tới quý độc giả phóng sự truyền hình của hệ thống VIETV net work trong link dưới đây: https://youtu.be/o9guNTshmo4

 

  

Kiều Chinh và Triều Giang.

Ban Tổ chức chụp hình kỷ niệm với nghệ sĩ Kiều Chinh và các diễn giả.

 

Bài phát biểu của diễn giả Triều Giang Nancy Bùi 

Kính chào Ban Tổ Chức, và Quan khách,

 

Thật là vui và vinh hạnh cho tôi được Ban Tổ Chức là Hội Văn Hóa Khoa Học mời lên đây để bày tỏ cảm nghĩ của mình về hồi ký "Kiều Chinh, Nghệ sĩ Lưu Vong" do chính nghệ sĩ Kiều Chinh là tác giả.

 

Cuốn hồi ký dày 500 trang được viết bằng những lời chân thành từ trái tim và những dòng nước mắt của ngôi sao điện ảnh bậc nhất của Việt Nam Cộng Hòa. Nhờ tài diễn xuất thiên bẩm, một sắc đẹp toàn bích mà báo chí phương Tây đã có người ví là "đẹp như viện bảo tàng", và nhà văn Mai Thảo diễn tả: "Một dáng dấp thật đẹp...một thiếu nữ Hà Nội, rất Hà Nội, dịu dàng và nghiêm trang", tài tử Kiều Chinh từng được mời thủ vai chính trên 20 phim tại Việt Nam, rồi làm chủ hãng phim Giao chỉ.

 

Từ đó, ngôi sao điện ảnh Kiều Chinh đã tỏa sáng từ phương trời đông lan tỏa sang các nước Á Châu; Đài Loan; Hồng Kông, Nam Hàn, Ấn Độ...sang Hoa Kỳ và Âu Châu từ thập niên 60 và không có gì có thể ngăn cản những thành công vang dội kế tiếp nếu không có biến cố 30/4/1975.

 

Biến cố khiến cả một dân tộc lâm vào cảnh nước mất nhà tan. Hòa trong cảnh khốn cùng đó, ngôi sao điện ảnh Việt Nam đã vươn lên trong bao khó khăn, nhọc nhằn để có thể đặt chân và đứng vững trong thế giới Hollywood trong gần nửa thế kỷ qua với sự góp mặt trên 100 phim màn ảnh lớn nhỏ tại Hollywood với hàng nhiều chục giải thưởng quốc gia và quốc tế. Ngoài đóng phim, Kiều Chinh còn là một diễn giả xuất sắc với tiền cát xê không nhỏ và chị trở thành một icon, một thần tượng, một gương sáng và một niềm hy vọng cho những người trẻ, đặc biệt là giới trẻ Á châu từng mơ ước bước được vào sân khấu điện ảnh Hoa Kỳ và cũng là của thế giới.

 

Tiểu thư Kim Mã Gia Trang thành cô bé lọ lem

 

Nhưng tất cả sự nghiệp đó đã không được bắt đầu dễ dàng đối với tiểu thư của Kim Mã Gia Trang Nguyễn Kiều Chinh, con gái Út của nhà kinh doanh khoa bảng Nguyễn Cửu của đất Hà Thành vào đầu thế kỷ 20. Trên sân khấu chị đã khiến hàng ngàn người rơi lệ qua những vai trong nghịch cảnh từ ni cô trong Hồi Chuông Thiên Mụ, đến ma Soeur trong Dynasty TV Show, nổi tiếng vào hạng nhất tại Mỹ, đến bà mẹ phải bỏ rơi hai con trai sinh đôi tại gốc cây cổ thụ trên đường chạy loạn trong phim Joy of Luck Club... thì ở ngoài đời bi kịch của đời chị, bi kịch tiếp nối bi kịch thì chỉ có mình chị, cô đơn khóc một mình với những nỗi tủi thân cùng cực.

Được hưởng 2 nền giáo dục: Đông phương của gia đình và Tây phương của học đường. Tiểu thư Kiều Chinh có một tuổi thơ êm ả, vàng son. Ngoài việc học chữ tại trường Saint Paul giảng dạy bởi các Sơ tại Hà Nội , chị còn được học thêm đàn dương cầm và những buổi cưỡi ngựa với bố trong trang trại cỏ xanh vút mắt, hay những buổi đi du ngoạn tại vùng biển Sầm Sơn đẹp hùng vĩ của thiên nhiên miền bắc. Đó là cuộc sống của giới thượng lưu Hà Thành mà nhiều người mơ ước.

 

 Bi kịch tiếp nối bi kịch

 

Nhưng chiến tranh đã dần cướp đi tất cả. Bi kịch đầu tiên là Kiều Chinh mất mẹ năm 6 tuổi. Năm 1943, khi quân Nhật đã chiếm Hà Nội trong bước chân xâm lăng chiếm toàn cõi Á Châu, bị quân đội đồng minh liên tục thả bom vào Hà Nội để đánh đuổi, và mùa hè năm ấy bà Nguyễn Thị An, mẹ của Kiều Chinh vừa hạ sinh con trai trong nhà thương thì nhà thương bị trúng bom khiến cả hai mẹ con đều chết.

 

Sau tấn bi kịch đau thương đó, tác giả có được thời gian khoảng 10 năm sống hạnh phúc và lớn lên trong vòng tay yêu thương và bảo bọc của bố. Kiều Chinh đã ảnh hưởng tính nghệ sĩ, lòng mê say nghệ thuật thứ bảy điện ảnh và nhân cách của cha, mà chị đã diễn tả ""Ông đẹp trai, lịch sự, điềm đạm và rất mực tài hoa", cho đến khi 16 tuổi thì bi kịch thứ hai đến với cuộc đời của chị, đó là năm 1954. Sau thế chiến thứ hai, đất nước VN bị chia đôi, chị phải rời xa bố và anh trai vào nam một mình.

 

Từ đó tiểu thư Kim Mã Gia Trang sống đời cô bé lọ lem, cô độc như một trẻ mồ côi, không còn ai là người thân tại vùng đất mới xa lạ, và trong một gia đình xa lạ mà cha của chị đã gửi gấm. Từ là một tiểu thư được nâng niu, yêu chiều hết mực, giờ phải làm việc như người giúp việc trong gia đình người tạm dung. Đêm xuống nằm trên chiếc chiếu manh cùng với chị người làm nước mắt tiểu thư Kim Mã Gia Trang chảy thầm ướt cả vạt chiếu vì nhớ bố, nhớ anh và không biết bao giờ mới có thể gặp lại.

 

Bi kịch thứ 3 là bi kịch lớn nhất trong đời của Kiều Chinh và có lẽ của tất cả phụ nữ lập gia đình với người không yêu thương mình. Bi kịch này kéo dài hết cả cuộc đời của người phụ nữ sống trong văn hóa Đông phương. Kiều Chinh đã được cha đồng ý kết hôn với người con trai lớn của gia đình cưu mang bà, ông Nguyễn Năng Tế, người được tả là một thanh niên đẹp trai, tài giỏi và đào hoa. Sau đám cưới vội vàng để trấn an cha mẹ trước khi xuất ngoại. Gần 2 tháng sau ông Tế đi Mỹ học khóa sĩ quan cao cấp, để lại cho người vợ mới cưới một bào thai, và chỉ vài tháng sau đó, ông gửi giấy về xin phép cưới vợ khác ở Mỹ. Đau khổ đến cùng cực nhưng Kiều Chinh vẫn cắn răng sống chờ ngày con được sinh ra với mơ ước có thể ôm con gái Nguyễn Mỹ Vân về lại Hà Nội sống với cha của chị. Nhưng mơ ước đó cũng không thành vì vào giờ chót chị bị trộm hết hành lý và tiền bạc.

 

Thành công rực rỡ trong nghề nghiệp

Nũ hoàng điện ảnh Á Châu và Đại sứ Hòa Bình của VNCH

 

Người đời thường cầu cho gia đạo nhưng rất nhiều phụ nữ sống trong gia giáo Đông phương đã phải “cạo da đầu” mà sống để giữ tiếng thơm cho gia đình. Sống với nhà chồng dù không biết mình còn có chồng hay không Kiều Chinh vẫn nép mình trong lễ giáo. Ngay cả việc đóng phim cũng phải chờ sự đồng ý của nhà chồng, chị đã bỏ mất ít nhất là hai cơ hội cộng tác với hãng phim Mỹ vì không được nhà chồng đồng ý. Mãi cho đến khi hãng phim của cựu ngoại trưởng Bùi Diễm, người quen của gia đình chồng chị mới chính thức được diễn xuất dưới ánh đèn của nghệ thuật thứ bảy qua phim Hồi Chuông Thiên Mụ với đạo diễn Lê Dân.

 

Sau đó chị liên tiếp thành công trong trên 20 cuốn phim khác như Mưa Rừng, do Alfa Film của nhà làm phim nổi tiếng Thái Thúc Nha. Rồi phim Ngàn Năm Mây Bay, Ngã Rẽ Tâm Tình, Từ Sài Gòn đến Điện Biên Phủ...Năm 1970 Kiều Chinh thành lập hãng phim Giao Chỉ sản xuất phim đầu tay Người Tình Không Chân Dung với đạo diễn Hoàng Vĩnh Lộc. Cuốn phim thành công rực rỡ với số thu 45 triệu tiền Việt Nam Cộng Hòa là số thu kỷ lục lúc bấy giờ.

 

Chưa kể tới những phim ngoại quốc được quay tại Việt Nam, Thái Lan, Phi Luật Tân như các phim: Warrior who are you? The Devil Within, Destination Vietnam, CIA Operation...Hồi còn là nữ sinh trung học Trưng Vương, tôi và mấy cô bạn thường bị các cô giáo mắng yêu là đám nữ sinh “nghịch như quỷ” cũng rất mê xem xi nê. Tôi nhớ mãi vào khoảng cuối thập niên 60, chúng tôi đi xem phim CIA Operation tại rạp REX , cảnh trong phim in sâu trong trí nhớ của tôi là cảnh Kiều Chinh đóng vai nữ điệp viên giả làm nữ tiếp viên hàng không, khi bị lộ, cô điệp viện kéo váy và rút ra khẩu súng được bó tại đùi để tự vệ, trông chị vừa đẹp, vừa hấp dẫn, vừa oai phong khiến tôi mê mẩn…

 

Những thành công rực rỡ trong thế giới điện ảnh mang lại những vinh dự huy hoàng; Kiều Chinh được TT Tưởng Giới Thạch của Đài Loan tiếp đãi long trọng tại Đài Bắc. Tại Philippines, Nam Hàn chị luôn được tiếp đãi như thượng khách. Đặc biệt tại các đại hội điện ảnh Á Châu hay đại hội điện ảnh tại Đức. Trong nước, chị được bầu làm chủ tịch Hội Điện Ảnh VN và được lãnh giải thưởng Văn Học Nghệ Thuật quốc gia do cố TT. Nguyễn Văn Thiệu đích thân trao giải. Chị còn được tặng danh hiệu Đại sứ hòa bình của VNCH nên Kiều Chinh đi đến quốc gia nào cũng được đón tiếp như một vị Đại sứ.

 

“ Đen tình, đỏ bạc”

 

Nhưng tất cả những vinh quang của sự thành công đó, chỉ là bên ngoài, trong nỗi lòng của ngôi sao điện ảnh số 1 của VNCH luôn héo úa với những bất hạnh của đời mình. Sau khi người chồng trở về nước, lúc đó chị vẫn sống trong gia đình chồng nên việc hàn gắn là chuyện phải làm. Trong khi người chồng đi công tác ngoài mặt trận của 4 vùng chiến thuật ít khi có mặt ở nhà. Chị thường dẫn con đi thăm.

 

Rồi con trai lớn Nguyễn Hoàng Hùng ra đời. Và khi chị có thai người con trai út Nguyễn Tuấn Cường, trong chuyến đi thăm chồng tại Quy Nhơn bằng xe lửa, thai đã lớn, chuyến đi thật cực nhọc nên sau đó Kiều Chinh đã sinh con thiếu tháng. Lúc đó chị mới 24 tuổi. Một đôi lần chị em tâm sự, chị cũng chỉ nói về đời riêng của chị với giọng buồn như cổ mộ, buồn cho đời mình nhưng không một lời oán trách.

 

Từ đó chị lao đầu vào làm việc để quyên đi nỗi bất hạnh của mình. Chị càng thành công thì tình duyên càng bất hạnh, như người ta thường nói “đỏ bạc thì đen tình”.

 

Giữa lúc trên tột đỉnh vinh quang, thì bất hạnh mất quê hương kéo theo đổ vỡ của sự nghiệp điện ảnh mà chị đã dầy công xây đáp trên 10 năm. Đó là biến cố mất nước ngày 30/4/1975, miền Nam mất vào tay CS. Những ngày Sài gòn đang trong cơn hấp hối, chị đang ở Singapore để đóng phim Full House, phim vừa xong chị ở lại giúp quảng bá cho việc ra mắt cuốn phim.

 

Mất nước là mất tất cả

 

Trong cơn dầu sôi lửa bỏng đó, chị có thể bay sang Canada để đoàn tụ với các con và xin tị nạn sau đó. Nhưng chị nghe được nguồn tin đồn thổi rằng Việt Nam có thể trở thành trung lập với sự dàn xếp của người Pháp. Mơ ước được gặp lại cha và anh trai lại cháy bỏng trong lòng chị như có cơ hội được thực hiện. Chị quyết định trở lại VN trong chuyến bay không hành khách vì lúc đó vào giữa tháng 3,1975, chỉ có người đi ra khỏi Việt Nam chứ không có mấy người bay vào Sài Gòn.

 

Về đến Sài gòn chị mới nhìn thấy cơ hội có thể gặp anh và cha rất mỏng mong trong khi bổn phận làm mẹ của 3 người con đang mong chờ chị tại Canada. Nghĩ đến cuộc đời côi cút của mình rất có thể bị tái diễn cho các con, Kiều Chinh gạt nước mắt bước lên chuyến bay dân sự cuối cùng ra khỏi VN đến Singapore. Nhưng vì hộ chiếu ngoại giao của chị đã không còn hiệu lực vì TT. Nguyễn Văn Thiệu, người cấp phép cho chị đã từ chức và ra khỏi VN. Nước Nam VN trong những ngày ấy được coi như vô tổ quốc “Stateless”. Chị bị đưa vào tù vì tội xâm nhập bất hợp pháp, cùng với đủ loại phạm nhân. May mắn có người nhận ra chị là ngôi sao điện ảnh đóng vai chính trong phim Full House đang được trình chiếu tại các đại hí viện của Singapore nên chị được thả ra. Lúc đó, có người bạn sắp xếp cho chị một chuyến bay vòng quanh thế giới để chờ giờ miền Nam tắt thở thì chị mới có quyền xin tị nạn tại Canada.

 

Cuộc đời tị nạn của Kiều Chinh ra sao và làm thế nào để chị có thể bước chân vào thế giới Hollywood và có mặt với trên 100 phim màn ảnh lớn xi nê và màn ảnh nhỏ TV và trở thành một nhà hùng biện cũng như nhận lãnh hàng nhiều chục giải thưởng quốc gia và quốc tế về nhiều lãnh vực, mà bao người mơ ước? Và những bi kịch tiếp nối của cuộc đời đã đẩy chị tới thất vọng cùng cực mà phải tìm đến cái chết ra sao? Chị đã được cứu sống và trỗi dậy như thế nào để có thể kiên cường sống cho gia đình, nghệ thuật và đóng góp trong các lãnh vực văn hóa, cho xã hội nói chung và cộng đồng Việt Nam nói riêng?

 

Chúng tôi xin mời quý vị đọc cuốn hồi ký: “Kiều Chinh, Nghệ Sĩ Lưu vong”. Tác phẩm được sự ủy thác và trăn chối của người cha bất hạnh của chị và người bạn chí thân của chị là nhà văn Mai Thảo thời sinh tiền luôn khuyến khích chị viết. Chính vì những thôi thúc này mà chị đã coi như một món nợ tinh thần chị phải hoàn thành nên chị đã dầy công thu góp tài liệu cũng như viết trong nhiều năm. Cho đến hôm nay đã ở tuổi 84, tuổi mà phần đông mọi người đã yếu cả thể xác lẫn tinh thần, nhưng chị đã dùng thời giờ của gần 2 năm qua trong cơn đại dịch để hoàn tất và hiện đang ưu ái đem đến giới thiệu tới từng cộng đồng người Việt khắp nơi.

 

Những giá trị của hồi ký mang đến cho người đọc

 

Đọc hồi ký Kiều Chinh, Nghệ sĩ Lưu Vong, người đọc không chỉ biết được về cuộc đời và sự nghiệp của chị, mà cuốn hồi ký còn cung cấp cho người đọc những sự hiểu biết về lịch sử cận đại của Việt Nam từ thập niên 1940, rồi thế chiến thứ 2 với sự chiếm đóng của quân Pháp và sự xâm lăng của quân Nhật trên đất Việt. Người dân Việt phải sống trong nhiều lằn đạn ra sao? Rồi 2 cuộc di cư mất mát và đau thương của người Việt vào năm 1954 và 1975, Và những trang lịch sử đầu tiên của người người Mỹ Gốc Việt từ những năm đầu mới tới xứ người với những vất vả, khổ cực nhưng cũng lắm thành tựu. Ngoài ra, cũng có những cảnh dở khóc dở cười từ những người tự xưng là người quốc gia nhưng lại hại những người quốc gia khác ra sao?

 

Đặc biệt hồi Ký Kiều Chinh, Nghệ Sĩ Lưu Vong còn cho người đọc biết về sự hình thành và phát triển của ngành điện ảnh Việt Nam từ sơ khai cho đến khi có chân trong giới điện ảnh Á Châu với vinh hạnh được tổ chức Asian Film Festival vào năm 1973 tại Sài Gòn. Ngành diện ảnh Việt Nam đã vươn vai đứng ngang hàng với các nước Á Châu lúc bấy giờ với những giải Điện ảnh dành cho một số phim và các nghệ sĩ Việt Nam một vị trí rất cao. Trong khi đó, nền điện ảnh Việt Nam dưới chế độ cs vẫn còn được coi là công cụ bảo vệ chế độ. Đã 46 năm qua nhưng chưa vươn tới vị trí của nền Điện ảnh VNCH trước 1975. Một vài phim được quốc tế công nhận như phim RÒM của Đạo diễn trẻ Nguyễn Thanh Huy được lãnh giải Bussan International Film Festival 2019, Fantasia Film Festival 2020 và Asian Film Festival Barcelona 2020, khi trình chiếu trong nước phim Ròm đã bị cắt vụn. Mới đây cuốn phim “Vị” (Taste) nhà sản xuất phải đổi quốc tịch Việt Nam của phim sang quốc tịch Singapore (sic) để dự thi các giải điện ảnh quốc tế vì không muốn phim bị cắt tan nát.

 

Những người trẻ chưa hiểu biết và có kinh nghiệm nhiều về văn hóa Việt Nam, đặc biệt về nếp sống gia đình hãy đọc hồi ký Kiều Chinh, Nghệ Sĩ Lưu Vong để hiểu và thấm thía cho phụ nữ Việt Nam sống trong khuôn khổ, nề nếp gia đình Việt Nam. Vai trò làm vợ đặc biệt là làm mẹ phải sống ra sao để bảo vệ được các con khi người chính yếu của gia đình không là cột trụ cho gia đình dựa vào.

 

Một vài bạn bè của TG có thắc mắc và hỏi:” Bồ thân với chị Kiều Chinh, bồ có biết người yêu của chị ấy là ai không?”. Tôi trả lời rằng trước đây có thấy chị rất thân với nhà văn Mai Thảo,  nhưng cách cư sử của họ rất chừng mực; mỗi khi nghe chị ấy nói về nhà văn tài hoa này thì chị ấy không dấu được sự mến mộ, nhưng không thấy có gì khác hơn.

 

Thêm câu hỏi: “Rồi còn biết bao nhiêu nam nghệ sĩ điện ảnh làm việc và gặp gỡ tại Hollywood không lẽ chị ấy lại không bồ với ai sao?”. Tôi thấy câu hỏi này cũng có lý nên có lần đánh bạo hỏi thẳng chị rằng:” Lũ bạn của TG cứ thắc mắc làm sao có thể tin được chị không có người yêu khi chị làm việc với các tài tử đẹp trai, hòa hoa đa tình của Hollywood”. Chị cười và trả lời tôi một cách chân thành rằng:” Thật sự thì Chinh cũng có nhiều cơ hội, nhưng mỗi khi nghĩ đến việc con cái về nhà mà thấy có “uncle John” hay “uncle Bob” trong nhà thì Chinh không thể tượng tượng nổi mình sẽ phải dạy con như thế nào?. Và thế là ngày qua tháng lại cho tới giờ này tôi vẫn chưa biết chị yêu quý của mình có người yêu hay không? Hay vẫn chỉ là “Người Tình Không Chân Dung?”

 

Nghệ thuật sống

 

Tạp chí Orange Coast số ra ngày 1/9/2021 vừa qua đã có bài viết về Kiều Chinh với tựa đề: Art of Living tạm dịch là Nghệ Thuật Sống, bài viết khá chi tiết về cuộc đời của Kiều Chinh và sự hình thành cuốn hồi ký Kiều Chinh, Nghệ sĩ Lưu Vong và còn nhiều những bài báo đã viết về chị và cách sống của chị, nhưng có thể nói chưa có ai có thể viết đầy đủ về nghệ thuật sống của Kiều Chinh. Ngoài dáng dấp đẹp, y phục thanh nhã không hở hang nhưng vẫn đẹp, nhà cửa trang hoàng theo nghệ thuật Á châu, màu sắc chung quanh chị phần lớn là những mầu vàng nhạt, màu nâu từ nhạt tới đậm hay màu đen, khiến chung quanh chị mang một vẻ nhẹ nhàng, trầm mặc rất Á đông; đẹp giản dị nhưng cao quý. Nhưng phải nói chưa có bài báo nào kể cả bài viết này có thể viết hết được nghệ thuật sống của Kiều Chinh.

 

Trước bi kịch chồng chất bi kịch của cuộc đời, chị luôn là bóng mát, là chỗ dựa cho con cái. Dù bị thiệt thòi, chị luôn sống mẫu mực, đến người mẹ chồng trước khi lìa đời cũng phải cám ơn chị với những lời lẽ chân tình. Kiều Chinh sống hiền lành, nói năng nhỏ nhẹ, ngôn từ vừa phải, tôi chưa thấy chị nổi giận lôi đình bao giờ. Chị chưa hề có những thậm từ trước công chúng. Thậm từ nặng nề nhất mà những người thân tình lắm mới có thể nghe được như dạo chị bị chụp mũ là CS. Hình và tên của chị được in trên bích chương đặt trên xa truck chạy rễu khắp đường phố Bolsa thì chị cũng chỉ trả lời bằng hai chữ "yên lặng". Dù bị thiệt thòi nhưng cũng không nghe chị oán trách ai, kể cả người chồng đào hoa. Sau này và cho đến bây giờ, chị và anh Tế dù hết duyên nhưng còn giữ được tình bạn giao hảo tốt đẹp hiếm có cho cả hai gia đình.

 

Nhưng không phải vì hiền lành mà chị cúi đầu trước những âm mưu khuất tất. Tôi nhớ có dạo bản thân tôi bị chụp mũ là Việt gian, CS. Ngoài việc viết trên báo điện tử, email thậm chí còn in thành sách, những kẻ phá hoại còn gọi điện thoại thẳng tới chị Kiều Chinh và yêu cầu chị chấm dứt làm việc với tôi và hội VAHF vì họ nói rằng tôi đang lơi dụng tên tuổi của chị cho lợi ích cá nhân  

 

Họ còn hăm dọa; nếu chị không ngừng thì sẽ ảnh hưởng đến tiếng tăm cũng như sự nghiệp của chị. Câu trả lời từ ngôi sao diện ảnh số 1 của VNCH cho người ở đầu giây điện thoại bên kia rằng:” Tôi không cảm thấy có ai đang lợi dụng tôi cả, mà nếu TG có thể dùng tên tuổi tôi để làm điều gì đó giúp cho trang sử VNCH được sáng tỏ thì tôi phải cảm ơn cô ấy. Riêng cá nhân tôi, tôi không có gì phải sợ hãi vì ở tuổi của tôi, nếu tôi vì lẽ phải mà bị bắn chết thì tôi trở thành nữ anh thư, người đời mãi mãi ca tụng, còn hơn là tôi chết vì ăn nhằm chất độc nào đó để mang tiếng chết vì ăn thì có vinh dự gì?”.(ý chị muốn nói đến việc chị làm trưởng phái đoàn hướng dẫn hội VAHF sang đảo Guam năm 2006 để đón nhận tài liệu và hình ảnh về người Việt đến Guam tị nạn vào năm 1975).

 

 Câu trả lời này nói đến cái cốt lõi của nghệ thuật sống của chị Kiều Chinh; chị sống cho lẽ phải, sống có trước có sau để những người bên cạnh luôn tin yêu chị dù trong hoàn cảnh nào. Đó chính là nghệ thuật sống của Kiều Chinh đã khiến mọi người yêu thương, mến mộ tài sắc và đức độ của chị.

 

Xin cám ơn chị Kiều Chinh đã sống can cường, sống cho yêu thương, sống đẹp như một đóa sen trắng ngần ngạt ngào hương sắc!

 

Chị Kiều Chinh, we love you. You are our hope and inspiration as always!

 

Xin cám ơn Ban tổ chức và quan khách đã lắng nghe. Kính chúc quý vị một ngày an bình, hạnh phúc.

 

• Triều Giang-Nancy Bùi (10/2021)