"NHẤT HUẾ NHÌ SỊA"
(viết tặng những ai sinh ra lớn lên từ Sịa)
(viết tặng những ai sinh ra lớn lên từ Sịa)
Sịa- Cái tên nghe lạ lạ quen quen, quen tai với những ai đã sinh trưởng ở vùng núi Ngự sông Hương, ít nhất là qua câu phương ngôn chẳng biết xuất hiện từ bao giờ “NHẤT HUẾ, NHÌ SỊA”, nhưng lại lạ lẫm với những ai lần đầu nghe đến, nhiều người mới nghe lần đầu có lẽ không khỏi bật cười; riêng với những ai muốn tìm hiểu tại sao cái vùng đất này lại mang cái tên ấy, và tại sao chỉ xếp thứ 2 sau Huế mà thôi…cũng rất khó để có câu trả lời thỏa đáng.
Sịa cách Huế chưa đầy 15 km đường chim bay về hướng Tây Bắc và cách phá Tam Giang khoảng 3km về hướng Đông Nam. Ngày nay, từ Huế đã có thêm nhiều con đường khác nhau để về Sịa, gần nhất có lẽ là đi theo hướng Cửa Hậu; một con đường truyền thống qua phố cổ Bao Vinh nay đã ít người đi…
Sịa là gì, tại sao lại có tên gọi ấy ???
Theo một bài viết của nhà nghiên cứu Phan Thuận An: “Sịa có thể là một địa danh độc âm đặc biệt ở vùng Thừa Thiên Huế…, từ Shia (cá) thành Sịa. Còn nhà nghiên cứu Ngô Thời Đôn thì cho rằng địa danh Sịa được sử sách ghi chép vào năm 1690 dưới thời các vua Nguyễn, nhằm vào niên hiệu Chánh Hòa thời vua Lê Hy Tông….Một số văn bản Hán Nôm được viết vào đầu thế kỷ XIX ghi rằng ngày xưa đây là “Vịnh Sịa” tức là cánh đồng nước lợ từ phá Tam Giang ăn sâu vào đất liền…"
Sịa ngày xưa - vẫn còn mang dáng dấp nhiều của một vùng phố cổ với nhiều nhà lợp ngói kiểu cũ do Hoa kiều thiết lập vào các thế kỷ trước, có nghĩa là Sịa mang phong cách phố xá rất sớm so với các huyện lỵ khác trong tỉnh. Giao lưu buôn bán cũng khá thuận tiện bởi từ đây theo đường thủy, đường bộ cũng tương đối thuận tiện, vả lại đây cũng là vùng lắm tôm, nhiều cá, các loại thủy hải sản cung ứng đủ 4 mùa…Và nghe nhiều người kể lại cái chi Huế có thì Sịa cũng có…Cũng có lẽ vì sự quần cư, đông vui, trù phú, phồn thịnh một thời như thế nên người ta thường nói “Nhất Huế, nhì Sịa”, nghĩ cũng không sai.
Có lẽ Sịa là tiếng Việt cổ, là chữ Nôm xưa đã được ký âm bằng nhiều cách khác nhau, chứ không phải được việt hóa từ tiếng Tây hoặc thổ ngữ nào như nhiều người nghi ngờ từ lâu nay.”
Sịa ngày nay đã đổi thay nhiều, nhà cửa mọc lên san sát, đường sá được mở rộng theo hướng giãn ra vùng đầm phá Tam Giang, nếu ai lâu ngày không về thì chắc chắn sẽ rất ngạc nhiên khi trở lại vùng đất này…Nhưng có lẽ “nhì Sịa”, xếp thứ hai sau Huế trên một phương diện nào đó thì không còn đúng trong thời điểm hiện nay, nhưng xét về yếu tố văn hóa, lịch sử thì câu nói trên vẫn luôn đúng…
Dù sao vẫn cứ tự hào bởi vùng đất này được nhiều người biết đến qua câu ca “Nhất Huế, nhì Sịa” một thời!!!
(Trích từ FB của TP)
Sịa cách Huế chưa đầy 15 km đường chim bay về hướng Tây Bắc và cách phá Tam Giang khoảng 3km về hướng Đông Nam. Ngày nay, từ Huế đã có thêm nhiều con đường khác nhau để về Sịa, gần nhất có lẽ là đi theo hướng Cửa Hậu; một con đường truyền thống qua phố cổ Bao Vinh nay đã ít người đi…
Sịa là gì, tại sao lại có tên gọi ấy ???
Theo một bài viết của nhà nghiên cứu Phan Thuận An: “Sịa có thể là một địa danh độc âm đặc biệt ở vùng Thừa Thiên Huế…, từ Shia (cá) thành Sịa. Còn nhà nghiên cứu Ngô Thời Đôn thì cho rằng địa danh Sịa được sử sách ghi chép vào năm 1690 dưới thời các vua Nguyễn, nhằm vào niên hiệu Chánh Hòa thời vua Lê Hy Tông….Một số văn bản Hán Nôm được viết vào đầu thế kỷ XIX ghi rằng ngày xưa đây là “Vịnh Sịa” tức là cánh đồng nước lợ từ phá Tam Giang ăn sâu vào đất liền…"
Sịa ngày xưa - vẫn còn mang dáng dấp nhiều của một vùng phố cổ với nhiều nhà lợp ngói kiểu cũ do Hoa kiều thiết lập vào các thế kỷ trước, có nghĩa là Sịa mang phong cách phố xá rất sớm so với các huyện lỵ khác trong tỉnh. Giao lưu buôn bán cũng khá thuận tiện bởi từ đây theo đường thủy, đường bộ cũng tương đối thuận tiện, vả lại đây cũng là vùng lắm tôm, nhiều cá, các loại thủy hải sản cung ứng đủ 4 mùa…Và nghe nhiều người kể lại cái chi Huế có thì Sịa cũng có…Cũng có lẽ vì sự quần cư, đông vui, trù phú, phồn thịnh một thời như thế nên người ta thường nói “Nhất Huế, nhì Sịa”, nghĩ cũng không sai.
Có lẽ Sịa là tiếng Việt cổ, là chữ Nôm xưa đã được ký âm bằng nhiều cách khác nhau, chứ không phải được việt hóa từ tiếng Tây hoặc thổ ngữ nào như nhiều người nghi ngờ từ lâu nay.”
Sịa ngày nay đã đổi thay nhiều, nhà cửa mọc lên san sát, đường sá được mở rộng theo hướng giãn ra vùng đầm phá Tam Giang, nếu ai lâu ngày không về thì chắc chắn sẽ rất ngạc nhiên khi trở lại vùng đất này…Nhưng có lẽ “nhì Sịa”, xếp thứ hai sau Huế trên một phương diện nào đó thì không còn đúng trong thời điểm hiện nay, nhưng xét về yếu tố văn hóa, lịch sử thì câu nói trên vẫn luôn đúng…
Dù sao vẫn cứ tự hào bởi vùng đất này được nhiều người biết đến qua câu ca “Nhất Huế, nhì Sịa” một thời!!!
(Trích từ FB của TP)