BÀ TUẦN CHI ĐÀO THỊ XUÂN YẾN - CỰU HIỆU TRƯỞNG ĐỒNG KHÁNH NĂM 1968 KHI VC BỊ ĐÁNH BẬT RA KHỎI HUẾ- BÀ TUẦN CHI ĐÃ LỘ DIỆN VÀ THEO VC VÔ BƯNG CÙNG THÍCH ĐÔN HẬU- TRONG BƯNG ĐÔN HẬU BỢ NHẸ BÀ TUẦN CHI - MỘT CẶP ĐÔI ĂN BÁNH GIẺ DƠ CỦA VC./-Mt68
______________________
Nguyễn Đình Chi, Đào Thị Xuân Yến
Bà Nguyễn Đình Chi (1909-1997)
Bà Nguyễn Đình Chi - nhân sĩ tiêu biểu, chủ nhân nhà vườn An Hiên nổi
tiếng của Huế. Nói đến vườn An Hiên hẳn rất ít người không biết đó là
một di sản thiên nhiên - văn hoá - kiến trúc thu nhỏ trong di sản đồ
sộ mang tên Cố đô Huế. Chủ nhân của di sản An Hiên - "vương quốc của
cỏ cây và sách quý" - là bà Nguyễn Đình Chi nổi tiếng với các tên hiệu
khác nữa như Tùng Chi, Tuần Chi.
Nhũ danh của bà là Đào Thị Xuân Yến (1909-1997), thường được gọi theo
tên chồng là bà Nguyễn Đình Chi (Tuần Chi), quê ở làng Hưng Thạnh, phủ
Tuy Phước (nay thuộc TP. Quy Nhơn). Năm 1923, bà ra Huế học Trường
Đồng Khánh. 18 tuổi, bà cầm đầu cuộc bãi khóa chống thực dân Pháp của
nữ sinh Đồng Khánh. Năm 1933, bà là phụ nữ Trung kỳ đầu tiên đậu tú
tài Tây.Theo Nguyễn Đắc Xuân, bà là một chứng nhân lịch sử đã tham dự
tất cả những sự kiện lịch sử lớn của Huế thế kỷ XX. Bà là người phụ nữ
miền Trung đầu tiên đỗ Tú tài Tây ở trường Albert Sarraut, là hiệu
trưởng trường nữ trung học Đồng Khánh - Huế. Bà theo Mặt trận Việt
Minh từ những năm đầu Cách mạng Tháng Tám và năm 1968, ra chiến khu
tham gia kháng chiến, có thể nói bà là nhà ngoại giao quần chúng đứng
đầu ở miền Nam Việt Nam.
Sau Cách mạng Tháng Tám, bà là phó chủ tịch Hội Liên Việt Thừa Thiên,
năm 1952 làm Hiệu trưởng Trường Đồng Khánh. Sau cuộc Tổng tiến công và
nổi dậy năm 1968, bà thoát ly ra vùng giải phóng, làm phó chủ tịch
UBND cách mạng tỉnh Thừa Thiên Huế, rồi ủy viên Hội đồng cố vấn Chính
phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam; năm 1974, là ủy
viên Hội đồng Hòa bình Thế giới. Sau năm 1975, bà là ủy viên Ủy ban
Trung ương MTTQ Việt Nam, rồi đại biểu Quốc hội khóa VI, VII.
Bà Nguyễn Đình Chi - nhân sĩ tiêu biểu của Huế
Thực ra, bà đã nổi tiếng là người nhan sắc và tài trí hơn người từ
thời là nữ sinh Đồng Khánh (năm 1923) với nhũ danh Đào Thị Xuân Yến:
Là người cầm đầu cuộc bãi khoá chống Pháp của nữ sinh Đồng Khánh tháng
4.1927, một trong những người đầu tiên hưởng ứng phong trào dùng hàng
nội hoá (1930), người phụ nữ đầu tiên học trường Tây và đỗ tú tài Tây
(1933), là người giỏi tiếng Pháp và biết nhiều ngoại ngữ... Năm 1968,
lúc đã qua tuổi lục tuần, bà thoát ly tham gia hoạt động cách mạng, có
nhiều đóng góp quan trọng cho dân tộc nhờ trí tuệ và hiểu biết uyên
thâm, và cũng từng trải qua nhiều cương vị quyền lực trong bộ máy lãnh
đạo của quốc gia. Câu chuyện một nữ trí thức tài sắc xuất chúng, phong
cách đài các, nhẹ nhàng tinh tế của đất thần kinh bí mật, lặng lẽ hoạt
động cách mạng từ thời nữ sinh để rồi bất ngờ đến tuổi 60 đã nhảy núi
lên địa đạo Khe Trái tiếp tục làm nhiều việc có ích cho dân tộc, cho
đến nay vẫn gợi nhiều trắc ẩn: "Trước kia, tôi chỉ biết bà như một trí
thức tên tuổi có thái độ tiến bộ trong các vấn đề chính trị, được
nhiều người kính trọng về nhân cách. Một ngày hoàn toàn bất ngờ, tôi
được gặp lại bà trong một buổi tiếp của Thành uỷ Huế, phòng khách là
một hang đá Trường Sơn rền tiếng bom, lúc ấy tóc bà đã bạc
nhiều" (Hoàng Phủ Ngọc Tường).
Năm 1968, bà Nguyễn Đình Chi có mặt trong Đoàn Liên minh các lực lượng
dân tộc dân chủ và hòa bình thành phố Huế đến Phủ Chủ tịch gặp Bác Hồ.
Hồi tưởng lại những ngày tháng ấy, bà không khỏi xúc động bởi Bác
không chỉ quan tâm đến những việc lớn lao mà còn quan tâm chăm sóc đến
từng việc nhỏ, từng con người cụ thể và những “người Huế” luôn có
trong tình cảm đặc biệt ấy. Bà còn nhớ, thời gian Đoàn Liên minh các
lực lượng dân tộc dân chủ và hòa bình thành phố Huế ở Hà Nội, Bác luôn
hỏi thăm về tình hình ăn ở và nhắc nhở các đồng chí ở Ban Thống nhất
chăm lo cho Đoàn, Bác đã hỏi” “đã có người nấu ăn cho Đoàn Huế chưa?
Người nấu ăn phải biết khẩu vị của người Huế đó nhé”; “Đoàn Huế đã đủ
đồ ấm chưa? Trong Huế không lạnh như ngoài Bắc đâu!”. Có những việc
tưởng chừng chỉ những người thân ruột thịt mới hiểu và quan tâm đến
vậy, vậy mà Bác đã làm thật chu đáo, Bác dặn: “Bà Đức (bà Nguyễn Đình
Chi) ra đây buồn, các chú phải tìm một cháu bé đến chơi với bà nhưng
phải tìm cho được một cháu ngoan và dễ thương đấy nhé”./-
No comments:
Post a Comment