Tôi làm Hiệu trưởng
Tôi làm Hiệu trưởng.
Càng lớn tuổi chúng ta càng tin rằng con người có số mạng. Vợ chồng, con cái, gia đình, bằng hữu … hình như đã được an bài do “nhân duyên, nghiệp báo” từ bao nhiêu tiền kiếp. Phật giáo có hai thuyết căn bản, đó là Nhân quả và Luân hồi. Nếu ta bình tâm quan sát “thiên hà vạn pháp”, có cái gì thoát ra khỏi hai nguyên lý đó?.
Xin
trở về cái tôi đáng ghét. Là trưởng nam trong gia đình, tôi
được cha mẹ, ông bà thương yêu hết mực. Tôi còn nhớ như in, năm
tôi lên 5 tuổi, một buổi sáng đẹp trời bà ngoại dắt tôi đi
chợ. Sau khi mua trầu cau, và ít quà bánh cho tôi, ngoại đi coi
bói. Đối diện chùa Viên Minh ở chợ Bến Tre có ông thầy bói
mù. Trước hàng ba căn phố nhỏ, thầy treo lũng lẵng mấy cái mu
rùa, một cái lồng chim có con hoàng yến hót líu lo và tấm
bảng ghi vài dòng chữ đại khái coi tình duyên gia đạo, công danh
sự nghiệp v.v.
Ngoài hiên, thầy kê một cái
sạp gỗ rộng hơn 1 mét vuông, vài cái ghế đẫu quanh sạp cho
thân chủ ngồi. Ngoại ngồi coi bói, tôi đứng xớ rớ ngó “ông đi
qua bà đi lại”.

Khoảng 10 phút, ngoại coi
xong đứng dậy trả tiền quẻ cho thầy. Ngoại nắm tay tôi, định
dắt đi về, chợt bà đẩy tôi về phía thầy và nói “Thầy làm ơn
coi giùm thằng cháu tôi”. Đây là chiêu “gỡ gạc bonus” thường
thấy ở các cụ già Việt Nam.
Thầy bói mù vui vẻ bảo tôi
“Con đưa hai tay cho thầy xem”. Ông nắm lấy hai bàn tay bé bỏng
của tôi, nắn nót sờ mó vuốt ve, rồi cất tiếng hỏi ngoại “Bà
muốn xem gì cho cháu?”. Ngoại đáp “Thầy coi lớn lên nó làm
nghề gì?”.
Thầy buông hai tay tôi ra, và
phán “Lớn lên nó sẽ làm cái nghề mà người ta đang cai trị
nó”. Ngoại và tôi đều không hiểu gì cả, ngoại hỏi “Vậy là nó
làm nghề gì hả thầy”. Thầy đáp “Thì nó sẽ làm thầy giáo,
hiệu trưởng”. Ngoại vui vẻ dắt tôi ra về và chuyện coi bói
“miễn phí” như chìm vào quên lãng.
Lớn lên quả thật tôi đã
làm thầy giáo và hiệu trưởng. Làm Hiệu trưởng một trường
Trung học ngay tại thủ đô Sài gòn không phải là chuyện dễ dàng
và đơn giản. Trong ngành giáo dục Việt Nam Cộng hoà (VNCH),
không có việc chạy chức (mua chức vụ Hiệu trưởng, Giám học
v.v.), chạy nhiệm sở (ra trường Sư phạm xin dạy ngay tại Sài
gòn, trừ khi có người phối ngẫu đang làm công chức tại Sài
gòn).
Chuyện của tôi nó hơi dài
dòng như sau. Tết Mậu Thân 1968, sau hai đợt Tổng công kích thất
bại của Bắc Việt, hàng triệu người dân sinh sống tại các vùng
ven đô mất an ninh đỗ dồn về nội ô Sài gòn, dắt theo con cháu
của họ tràn ngập thủ đô. Chánh phủ trung ương và Tòa Đô Chánh
phải giải quyết việc ăn ở cho người tị nạn và trường lớp cho
con cháu của họ. Lúc đó Nha Trung học (giáo sư Phạm Tấn Kiệt
đang là Giám đốc) và Chuẩn tướng Đỗ Kiến Nhiễu (đang là Đô
trưởng) cùng quyết định thành lập hơn 20 trường Trung học Đô
Thị.
Phòng ốc, trường lớp thì
ban đầu tạm dùng cơ sở của các trường Tiểu học. Nhân sự, giáo
sư thì do Nha Trung học bổ nhiệm hay thuyên chuyển từ các tỉnh
về.
Giáo sư Nguyễn kỳ Tâm và
tôi, cùng với mấy nhân viên dưới quyền, phụ trách việc thành
lập các trường Trung học Đô thị tại 11 quận Đô thành Sài gòn.
Chúng tôi đi khảo sát thực tế, xem trường Tiểu học nào còn
khả năng xây dựng thêm phòng ốc hay tận dụng phòng ốc đang có
sẵn cho các lớp Trung học. Đến cuối năm 1970, chúng tôi lập
được 23 trường trung học Đô thị. Đó là tên gọi các trường Trung
học Công lập, thành hình do sự hợp tác giữa Bộ Giáo dục và Toà Đô chánh Sài gòn.
Lúc đó tôi đã ngán công việc văn phòng, lý do phải thường xuyên
đi làm ngày hai buổi, phải họp hành bất ngờ, trong khi đi dạy
tại trường thì chỉ phải đạy 4 buổi đủ 16 giờ là xong một
tuần, nếu có thể xếp thời khoá biểu, dạy dồn lại cả sáng
lẫn chiều thì chỉ cần dạy 2 ngày, nghỉ trọn 5 ngày trong
tuần, để có thể đi dạy trường Tư nếu muốn. Do đó tôi nạp đơn
xin ra dạy.
Cơ may đã đến với tôi. Quận
9 tức Thủ Thiêm xin mở trung học. Ai cũng chê Quận 9 xa xôi, đi
lại bất tiện, phải qua con đò Thủ Thiêm. Thế là tôi rũ rê một
số giáo sư quen biết và xin Nha Trung học bổ nhiệm cho đầy đủ
nhân sự và tôi đã “lót ổ cho tôi đẻ”.
Giáo sư Phạm tấn Kiệt,
Giám đốc Nha Trung học, nói với tôi “Ai cũng chê Quận 9 xa xôi,
đò ngang cách trở. Có anh qua đó, tôi an tâm”. Và ông ký ngay
giấy bổ nhiệm chức vụ Hiệu trưởng trường Trung học Đô thị
Quận 9 cho tôi. Bấy giờ tôi mới chợt nhớ lời tiên tri của ông
thầy bói mù đã nói trước đó hơn 20 năm.
(Đời tôi còn ba lần coi bói
miễn phí, đúng chính xác đến rợn gáy. Nếu quý anh chị thích
thú, xin cho biết, tôi sẽ kể tiếp).
Nguyễn Đồng Danh.
No comments:
Post a Comment