Kính quý vị ,
Kính vi hữu Đỗ Hưng ,
Hôm qua tôi có mau miệng mà nói là sẽ xin phép được thưa chuyện cùng quý vị về một vài chữ trong bài báo viết về việc Tiền giả lan tràn tại VNcs . Vì " Mau miệng " cho nên bây giờ vẫn còn giận mình thày lay , nhưng cũng xin giữ lời đã hứa .
Thật ra từ lâu nay HY rất dị ứng với chữ nghiã vc , với cách họ dùng chữ gốc Hán Việt trong những lúc không cần thiết và hay "phịa" ra chữ mới chẳng giống ai . Dường như họ thích đao to búa lớn hơn là những câu văn trong sáng và dễ hiểu . Chẳng hạn phi cơ riêng thì gọi là chuyên cơ , rồi cơ trưởng , cơ phó , tổ lái ... nghe quê mùa và buồn cho tiếng Việt quá . Một con bò tót thì gọi là một cá thể bò tót . Rửa rau thì gọi là xử lý rau . Giữ đồ ăn trong tủ lạnh thì thích gọi là bảo quản . Thật sự ra , nói bảo quản không sai , nhưng để diễn tả lúc các bà nội trợ nói với nhau , hay trong những video dạy nấu ăn chẳng hạn , tại sao không nói một cách bình dân cho dễ hiểu , như :
Thịt cá tươi nên giữ trong tủ lạnh tốt hơn là để ở ngoài trước khi nấu nướng . Tại sao phải nói cho cầu kỳ là :
Thịt cá mua về nên bảo quản trong tủ lạnh trước khi ... xử lý . Nghe như sắp đem hành hình tội nhân vậy .
Trong bài báo này có những chữ mà HY ghi ra đây vì thấy nó hơi buồn cười . Cười , như khi nghe người bây giờ quá lạm dụng chữ "toả sáng " hay " bắt mắt " . Cái gì cũng ... toả sáng . Lên sân khầu phải toả sáng , làm việc nọ việc kia để toả sáng v.v... vàMón hàng này bắt mắt , thức ăn kia bắt mắt , diã cơm nọ bắt mắt . Bắt mắt tức là bắt con mắt phải nhìn , vậy sao không nói như chúng ta vẫn nói là : ưa nhìn , duyên dáng , tươi thắm v.v... ? Có phải là hay và nhiều "màu sắc" hơn không ?
Còn chuẩn thì cái gì cũng chuẩn . Nói chuẩn , làm chuẩn , hát chuẩn ... Thay vì : Nói lưu loát , làm việc đạt yêu cầu , làm giỏi giang , hát truyền cảm , du dương , tha thiết v.v...
Bây giờ xin trở lại mấy chữ mà tôi cho là "mới" trong bài báo này : Theo Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam, từ giữa năm 2015 đến nay, số lượng tiền giả thu hồi được đã tăng đột biến, mà tăng đột biến là tăng như thế nào ? Sao không nói tăng nhanh , tăng vọt , tăng bất thường hay bất thình lình ? Đột biến là để chỉ sự biến đổi một cách bất thường , nhanh chóng hay đột ngột , như nói :
Sự đột biến cuả một tế bào ung thư hay đột biến gène di truyền v.v...
Biến và Tăng đều là tính từ nhưng nghiã khác nhau . Biến là thay đổi hẳn một trạng thái , một hình thể , một tính chất như nói :
Sự biến đổi khí hậu nghiã là khí hậu bây giờ đã khác trước đây . Sự biến dạng cuả cơ thể , Sự biến đổi màu sắc cuả một đám mây v.v...
Còn tăng là phản nghiã cuả giảm , nghiã là lớn hơn , nhiều hơn lúc đầu như :
Tăng thuế , tăng tốc độ , tăng sức mạnh , tăng ( việc ) phòng thủ biên cương , tăng thu nhập v.v...
Nhưng tình trạng tiền giả đang lan tràn mà gọi là tăng đột biến , thì e không chính xác . Tăng là tăng chớ không ... biến đi đâu cả .
Đọc mấy chữ yếu tố bảo an trên tờ bạc làm chúng ta nhớ lại cảnh mấy chú lính bảo an canh gác cho dân ngày xưa . Thưa , bảo an là bảo vệ an ninh cho ai đó , như trấn an là làm cho ai đó bớt lo sợ . Vấn an là việc người nhỏ tuổi thăm hỏi người trên v.v... Còn những đặc điểm để nhận dạng tiền giả tiền thật mà gọi là "yếu tố bảo an " thì nghe không xuôi tai . Vì những cái gọi là " yếu tố " đó , nó đâu có bảo vệ được " an ninh " hay an toàn cho tờ bạc bao giờ ? Nó chỉ được làm ra để cho người ta nhận và phân biệt thật hay giả mà thôi .
Đọc câu : kiểm tra kỹ những tờ bạc mà họ nhận từ các giao dịch hàng ngày. Tôi lại tự hỏi tại sao người viết không nói một cách giản dị là ... từ các việc mua bán , trao đổi hàng ngày ? Tôi vốn chuộng cách nói dễ hiểu không màu mè , cầu kỳ , trúc trắc . Người buôn bán ngoài chợ người ta không dùng chữ giao dịch , mà họ nói mua và bán , gọn , rõ và đúng . Thí dụ một cô bán hàng nói :
Tôi bán được hết hàng hôm nay , chớ cô ấy không bao giờ nói : Tôi giao dịch hết hàng hôm nay . Hay sẽ buồn cười hơn nếu chúng ta nghe :
Hôm nay mẹ giao dịch ế quá , thay cho : Hôm nay mẹ bán ế .
Hoặc : Chị mua được hàng vừa ý không ? Chớ không phải : Chị giao dịch hàng vừa ý không ?
Chữ giao dịch này tôi thấy họ dùng rất nhiều , ngay trong những chỗ không cần thiết ( chi tiết này là một điểm rất hay gặp ở người miền Bắc , nghiã là người sống với vc lâu năm ) Sau ngày 30/4/75 người trong Nam chúng tôi nhận ra điều đó khi thấy bộ đội và người dân ngoài ấy ăn nói y hệt nhau , như từ một cái khuôn đúc ra vậy . Trong Nam không bị cái lỗi ấy . Do lẽ đó mà chúng ta hiểu tại sao hễ có ông " nhà báo "nào lăng xê chữ mới là đùng đùng dân chúng bắt chước ngay . Lấy ví dụ chữ sở hữu , trước đây chúng ta nói : Anh là sở hữu chủ căn nhà này , nhưng rất ít khi phải cần dùng đến nó , mà chỉ nói : Anh có căn nhà , anh có cái xe , anh có miếng vườn . Bây giờ thì : Anh sở hữu căn nhà , anh sở hữu cái xe ... đạp và nhứt là : Cô ấy sở hữu một sắc đẹp . Dường như quý vị sợ nói " Có " nó giảm cái kiến thức uyên bác cuả quý vị chăng ? Cho nên mới có chuyện miếng giấy chứng nhận " Sở hữu con vợ " trong giấy tờ tuỳ thân mới bây giờ ở VNcs !!! Đau khổ thay cho tiếng Việt thời xã nghiã .
Chữ vấn nạn, chữ này theo Từ điển Khai Trí Tiến Đức có nghiã là hỏi vặn lại . Vấn = hỏi , như trong vấn đáp , vấn an , vấn danh . Vc lại dùng nó với nghiã = một vấn đề khó khăn . Và cứ ... vấn nạn này , vấn nạn nọ , nghe như cái gì ghê gớm , kinh hồn lắm vậy .
Nhưng tôi hoàn toàn đồng ý với một vi hữu rằng chữ kháng sinh đúng hơn trụ sinh . Nếu tôi nhớ không lầm thì ngày xưa chúng ta cũng có nói đến kháng sinh , có điều là hai chữ trụ sinh được dùng nhiều hơn nên đã thành nếp .
dòng tiền giả để chỉ số lượng tiền giả đang lan tràn tại VNcs hiện nay như tựa đề bài viết muốn nói tới . Chữ dòng này cũng bị dùng tràn lan như ... tiền giả vậy .Dòng sản phẩm , khi giới thiệu các mặt hàng cuả một hãng nước hoa thì Dòng ... nước hoa . Theo tôi chữ dòng để chỉ một cái gì trôi chảy , luân lưu như dòng thời gian , dòng thác , dòng sông , dòng nước v.v... Nhưng những sản phẩm , những chai lọ ( nước hoa ) thì nó có ... trôi chảy bao giờ ?
Thêm một chữ nữa , chữ bộ phận , nhà báo vc và nhất là chóp bu vc rất thích dùng chữ bộ phận . Một bộ phận không nhỏ cán bộ ... Hay : Ở VN , bộ phân dân nghèo chết vì rượu rất cao . Cách nói này hoàn toàn bắt chước TC , trước đây chúng ta khóng nói như vậy . Chữ bộ phận ở đây lẽ ra nến viết là một số nhỏ cán bộ , hay số người dân nghèo ...
Kính thưa quý vị ,
Tự biết mình còn nhiều thiếu sót do hiểu biết hạn hẹp , nhưng lòng mong ước tiếng nói cuả dân tộc Việt luôn giữ được nét trong sáng và ngày càng được vun bồi , phát huy để sánh vai với các ngôn ngữ khác trên thế giới , kẻ hèn này cả gan mạo muội góp ý trên diễn đàn hôm nay , rất mong quý thức giả châm chước và chỉ giáo thêm . Xin đa tạ .
Thân kính ,
Hoàng Yến .
No comments:
Post a Comment