KHÔNG HIỂU BẢN DỊCH NẦY CHÍNH XÁC ĐẾN ĐỘ NÀO TỪ BẢN GỐC? Sao đọc thấy nó KHÔNG ÊM! -Bởi vì tựa đề lo"TAN RÃ" mà kết luận thì ngại "PHÂN MÃNH"? - Chữ "BROKEN" dịch thành "TAN RÃ", dịch giả có đi trước tác giả không vậy?! TAN RÃ không thể đồng nghĩa với PHÂN MÃNH./-TC Lãnh
Liệu Âu Châu Có Tan Rã?
Trong tuần qua, một thắng lợi chính trị quan trọng cho Volodymyr Zelensky, vị Tổng thống Ukraine đang lâm chiến, Hội đồng Âu Châu đã quyết định mở các cuộc đàm phán cho việc gia nhập của quốc gia ông. Theo Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen, đó là “ngày sẽ được khắc ghi vào lịch sử của Liên minh chúng ta”. Trên thực tế, người chiến thắng thực sự là thủ tướng Hungary Viktor Orban, kẻ có thái độ chống lại EU.
Viktor Orban
Sau nhiều tuần đe dọa ngăn chặn quyết định này, Orban dường như đã đấu dịu bằng cách rời khỏi phòng để các nhà lãnh đạo có thể chính thức đi đến một thỏa thuận nhất trí. Ông ta không những vẫn còn nhiều cơ hội để phá hoại việc gia nhập của Ukraine trong tương lai mà còn tìm cách trục lợi Quỹ tài chính của EU mà Ủy ban Âu Châu đã giữ lại vì lo ngại về lý do tham nhũng.
Điều trớ trêu là kết quả đó càng củng cố thêm những lập luận chống lại khuynh hướng mở rộng của Âu Châu. Sau cùng thì như chính phủ Hungary đã chứng minh cho cả thế giới thấy, một khi bạn đã gia nhập câu lạc bộ Âu Châu, dường như không ai có thể bắt buộc bạn phải tuân theo các quy tắc của Câu Lạc Bộ. Ukraine càng tiến gần đến việc gia nhập thì cái điệp khúc sẽ ngày càng vang dội hơn để nhắc nhở chúng ta rằng – trái ngược với tất cả các Hiệp ước và luận điệu đạo đức của giới tinh hoa Âu Châu – không có một giới hạn thực sự nào đối với vấn đề tham nhũng và chế độ chuyên chế ở bên trong khối.
Mọi người trong Liên minh Âu Châu đều hiểu rằng Orban đang làm khó dễ để moi cho được nguồn tài chính của EU. Ông ta liên tục thêu dệt những lý do mới để không mở các cuộc đàm phán về việc gia nhập, viện dẫn mọi thứ, từ mối quan ngại về nhóm dân tộc thiểu số Hungary ở Ukraine cho đến sự lo ngại về vấn đề tham nhũng (một vấn đề vốn đầy dẫy trong giới lãnh đạo của chế độ chuyên chế Hungary).
Cuối cùng, khi đối diện với nhu cầu cần đưa ra điều mà bà gọi là “quyết định chiến lược”, von der Leyen đã chấp nhận những thay đổi có tính biểu kiến đối với hệ thống tư pháp của Hungary. Tuy nhiên, một ngày trước khi chính phủ Hungary được EU chấp thuận, họ đã đưa ra một đạo luật hà khắc cho phép họ truy lùng các tổ chức phi chính phủ dưới danh nghĩa “ để bảo vệ chủ quyền quốc gia”.
Thủ đoạn tống tiền của Orban không những thành công mà còn được khen ngợi là một mánh lới xảo quyệt rốt cuộc sẽ gây ra tổn thất cực kỳ lớn cho toàn bộ Âu Châu. Chính vì điều đó, các quốc gia Âu Châu có thể cảm ơn Thủ tướng Đức Olaf Scholz, người đã nảy ra ý tưởng rủ rê người đồng cấp Hungary đi uống cà phê trong khi chính phủ 26 quốc gia thành viên còn lại bỏ phiếu.
Hơn nữa, mặc dù việc bắt đầu các cuộc đàm phán về việc gia nhập có tầm quan trọng mang tính biểu tượng nhưng nó sẽ không giúp cho Ukraine vượt qua mùa đông. Ukraine vẫn đang chiến đấu để sinh tồn trước một nước Nga phạm tội chiến tranh, kẻ đã tái khẳng định mục tiêu xóa sổ nước này khỏi bản đồ. Orban biết rõ rằng khoản viện trợ 50 tỷ euro mà EU hứa với Ukraine đặc biệt quan trọng trong lúc này khi các đảng viên Cộng hòa của quốc hội Mỹ đang làm áp lực trên các cam kết cung cấp vũ khí và viện trợ của chính phủ Mỹ không còn chắc chắn. Tuy vậy, ông ta vẫn cần phải đoan chắc là sẽ đem cà phê theo vào trong phòng khi có cơ hội để từ chối sự ủng hộ cứu mạng sống này.
Các nhà lãnh đạo Âu Châu vẫn chưa tìm ra chiến lược để đối phó với sự hiện diện của một đồng minh Putin có quyền phủ quyết đang có mặt ở giữa họ. Một kỳ vọng có vẻ tự mãn khi cho rằng một quốc gia tương đối nhỏ luôn có thể được khuyến dụ bằng cách đưa ra điều mà các nhà khoa học chính trị gọi là “sự đồng ý của kẻ thua cuộc” nghe có thể hợp lý khi EU hoạt động hiệu quả như một guồng máy xây dựng sự đồng thuận về các vấn đề vật chất. Nhưng những ngày như thế đã không còn nữa.
Có một phương cách là Âu Châu có thể biến giờ giải lao uống cà phê của Orban trở thành vĩnh viễn. Đã có một tiền lệ về việc giải quyết các quyền phủ quyết để đạt được thỏa thuận về các vấn đề như sự tập hợp các nguồn tài nguyên. Vào đầu những năm 2010, Thủ tướng Anh David Cameron đã có một bài học khó quên về sự phản đối của họ trước các phản ứng của EU đối với cuộc khủng hoảng đồng euro thật ra đã có thể né tránh được.
Ủy ban Âu Châu rõ ràng đang không thực hiện đúng vai trò ‘kẻ bảo vệ các bản hiệp ước’ của mình. Như các nhà phê bình đã chỉ trích trong nhiều năm qua, tất cả các cuộc thảo luận về “công cụ” và “cơ chế” mới (lưu ý về từ vựng có tính kỹ trị) đều nhằm che khuất vấn đề thực chất. Điều EU thiếu sót không phải là các công cụ pháp lý mà là sự sẵn sàng đối đầu với chính phủ các nước thành viên đang có ý định làm suy yếu nền tảng hội nhập Âu Châu: nền pháp trị.
Hiển nhiên, sự giả vờ cho rằng đó là vấn đề kỹ thuật chứ không phải vấn đề chính trị, đôi khi là một cách khôn khéo để giúp các bên xung đột giữ thể diện. Nhưng Orban không muốn giữ thể diện. Ngược lại, ông ta đang tự cho mình đóng vai trò kẻ lãnh đạo trong nhóm những người theo chủ nghĩa dân túy cực hữu ở Âu Châu mới. Không giống như những người có quan điểm hoài nghi chủ nghĩa Âu Châu cứng rắn trước đây, mục tiêu của ông ta không phải là rời khỏi EU mà là lợi dụng EU đến mức tối đa. Như Orban đã đưa ra trong một bài diễn văn vào tháng trước, mục đích là xem vị chủ tịch Ủy ban Âu Châu là ‘nhân viên của chúng ta’ nhằm đem lại lợi thế tối đa cho quốc gia. Điều đó đã tóm tắt cho lập trường chủ nghĩa dân túy cánh hữu cho cuộc bầu cử Nghị viện Âu Châu vào năm tới.
Có lẽ đã có những lúc EU đủ mạnh để đối phó với một chính phủ đang hưởng những lợi ích do tư cách thành viên mà không tuân thủ theo các quy tắc. Trong bối cảnh hiện nay, một số quốc gia đã tìm thấy hy vọng do sự chiến thắng gần đây của các đảng đối lập cấp tiến ở Ba Lan đối với một chính phủ dân túy cầm quyền trước đây. Liệu chính những người dân có thể giải quyết được vấn đề bằng cách loại bỏ những người theo chủ nghĩa dân túy cực hữu chống lại Âu Châu bằng lá phiếu?
Điều không may là niềm lạc quan đó đã không nhận thức được chế độ chuyên chế của Orban hiện đã bám rễ và khó có thể ngăn chặn được thực trạng liên tục lạm dụng trong các định chế của EU. Âu Châu có thể vẫn phát triển lớn hơn nhưng sẽ trở nên phân mảnh hơn bao giờ hết và không có khả năng hành động kiên quyết chung với nhau. Sẽ có một vùng ngoại vi được mở rộng, nơi đó mọi người đều biết rằng mọi việc sẽ không thực sự được thực hiện như ý muốn – và không một ai có ý chí về mặt chính trị để điều chỉnh lại cho đúng.
Jan-Werner Mueller, Giáo sư Chính trị tại Đại học Princeton, là tác giả gần đây nhất của cuốn “Quy tắc Dân chủ” (Democracy rules).
No comments:
Post a Comment