Tâm không yên mặt sao an nhàn?

Chọn bất kì một tấm hình người VN nào đó rồi đem để kế bên một tấm hình một người nước ngoài, dù Châu Âu, Châu Mỹ hay Châu Phi sẽ thấy rõ sự khác biệt. Ngoài các yếu tố về màu da, chủng tộc thì sắc mặt là thứ dễ nhận ra nhất. Nhìn vào gương mặt một người VN không thể nào có nét vô tư, tươi tắn, hồn nhiên và thoải mái như người nước ngoài được. Những lo âu, toan tính, sợ hãi, dè chừng, mưu mô hằn lên sắc mặt của mỗi người.

Người ta nói tâm sinh tướng. Quả thật vậy! Tâm không bình mặt sao an. Nếu trong đầu óc anh toàn tính toán và lo âu, căng thẳng thì những điều ấy nó hiện ra nét mặt. Nhìn sắc mặt của một người VN là cả một xã hội bộn bề, lọc lừa, dối trá, bịp bợm, mưu mô hiện trên đó. Mỗi một nếp nhăn là một bài học mà người sở hữu nó, dù muốn dù không, gặt hái từ cuộc sống.

Không một xã hội nào mà người ta phải đắn đo, suy tính từ cả những việc đơn giản, nhỏ nhặt như ăn cái gì, nói câu gì, chơi ở đâu cho an toàn. Một xã hội cứ hở ra là bịp nhau nên hễ mua cái gì cũng tự động lên giây cót cảnh giác không biết nó có bán cho mình hàng kém chất lượng không, nó có lừa mình không, nó có nhận tiền xong rồi dông không. Bước ra chợ cũng phải đắn đo cái gì có độc cái gì ít độc, rau nào phun thuốc, thịt nào có hàn the, cá nào có u-rê. Bước chân đến chốn công quyền phải nhìn mặt cái đứa gọi là công bộc của dân để liệu lời mà nói chuyện. Nhắm cái mặt nó khó chịu quá thì lại phải nhét thêm tí vào phong bì. Chạy cái xe trên đường cũng phải ngó trước dòm sau. Dừng đèn đỏ mà sau lưng có container thì quẹo phải luôn còn giữ được cái mạng. Có va quệt với đứa nào cũng nín lặng mà đi, cự cãi có khi mất mạng. Dừng xe nghe điện thoại thì tấp vào lề, tay nào cầm điện thoại phải hướng vào phía trong phòng hờ nó giật từ phía ngoài. Đeo túi, đeo vàng, đeo cái gì có giá trị cũng nơm nớp, ngay ngáy. Vào quán ăn có dám vô tư đặt túi chỏng chơ trên bàn rồi đi vệ sinh không? Quên đồ khi ra khỏi quán đừng quay lại tìm làm gì cho mất công. Cứ xác định là mất rồi để đỡ mất thời gian.

Cả xã hội vội vã, cả đất nước vội vã, cả phố phường vội vã. Ai ai cũng vội vã. Vội đến mức đèn đỏ còn 5s đã phóng vút đi. Đứa đứng sau bóp kèn chửi đứa đứng trước sao không đi. Đứa đứng trước chửi mày thích sao không lên mà đi. Thế là đánh nhau. Đèn đỏ được phép quẹo phải. Cái góc đường vừa bằng cái góc phòng, đứa đứng trước dừng xe sát cột đèn, đứa sau muốn quẹo phải không được nên văng tục, đứa đứng trước ngứa tai thế là 2 đứa cùng vào bệnh viện. Hai xe va vào nhau, họ cũng không thể chờ CSGT hay bảo hiểm đến giải quyết mà họ dùng luôn nắm đấm và bạo lực cho nhanh. Tất cả là vì ai cũng vội. Họ không thể chờ dù là 1 phút đèn đỏ. Những cái vội vã ấy nó biến thành cái hằn học, hơn thua, nanh nọc, hằn lên sắc mặt của những người không thích chậm.

Ba đi làm, con đòi theo. Nếu không vội thì có thể ngồi xuống dỗ dành, vuốt ve, phân tích để con hiểu. Nhưng điều ấy sẽ mất của ba 30’ hay thậm chí cả tiếng nên ba gạt con vào phòng lấy cho ba cái nón. Con quay ra ba đi mất. Cái sự lừa dối ấy nó hình thành trong lòng đứa trẻ sự cảnh giác và nghi ngờ. Lần sau cha mẹ nói bất cứ điều gì nó cũng không tin. Con đi mẫu giáo mà ị để cô phải rửa đít là cô cho ăn đòn. Con tự hiểu là phải nín cho đến khi về nhà. Con ăn chậm là cô đánh nên con phải ra sức nhét, nhét không kịp nhai, không kịp nuốt. Mẹ đón con, trước mặt cô con đâu dám nói con bị bạo hành. Về nhà con cũng không dám kể mẹ nghe vì trước đó cô đã dọa kể là cô đánh thêm. Ngay từ những năm đầu đời mà một đứa trẻ đã phải toan tính, dè chừng, lo sợ thì trên gương mặt nó có những nét ưu tư thì cũng đâu có gì lạ.

Rồi nó đi học, nó luôn phải làm hài lòng cha mẹ bằng điểm số, làm vui lòng thầy cô bằng những hộp quà, những cái phong bì do bố mẹ chuẩn bị. Và nó thừa biết những hành động đó không hề xuất phát từ lòng kính trọng, yêu thương, mà nó là một thủ tục để được yên thân. Tự trong lòng nó sẽ hình thành thói dối trá, xạo láo, nịnh bợ. Và tất nhiên Những thói quen này tạo thành tính cách. Những tính cách này lâu ngày lại thể hiện qua lời nói, hành động và nét mặt.

Hành trình sống của một con người ở VN là một chuỗi dài những toan tính. Khi vào đại học, nó lại phải tính xem có nên ngủ với ông thầy này để qua môn không (nếu là nữ), có nên đưa phong bì cho ông thầy nọ để tốt nghiệp không (nếu là nam). Rồi khi ra trường đi làm nó lại phải tính toán bỏ ra bao nhiêu để mua cái ghế ấy, mất bao lâu để gỡ vốn. Hằng ngày phải đối mặt với những dèm pha, dè bỉu của đồng nghiệp. Phải chơi với ai để kết bè. Phải theo phe nào để không bị hạ bệ. Tất tần tật những cái đó nó hằn hết lên gương mặt con người ta.

Về già cũng chưa hết lo. Già rồi hễ dính líu đến thủ tục hành chính mà phải đi lại cũng vất vả. Sang tên cho con thì không biết khi nào dâu/rể nó hất mình ra khỏi nhà. Nên già mà cũng đâu an thân. Cũng còn lắng lo, toan tính lắm chứ. Đau đầu cho đến lúc chết

Không phải người nghèo mới mang những nét ấy trên khuôn mặt. Bọn giàu ở VN nhìn cũng rất khác các tỷ phú thế giới. Nếu nhìn vào gương mặt Ellon Musk người ta dễ nhận ra nét trí tuệ, đĩnh ngộ thì ngược lại gương mặt những đứa giàu ở VN chất chứa toàn nét xảo trá, điếm thúi và gian hùng vì đồng tiền mà chúng có được là từ mồ hôi, nước mắt, xương máu của nhân dân. Chữ tỷ phú mà chúng đạt được là từ những kế hoạch cướp nhà, cướp đất của dân, từ những kế hoạch dồn dân vào chỗ chết, từ những chữ kí khiến người dân chỉ biết kêu trời. Tất cả những nét khốn nạn, lọc lừa, bất nhân đó hầu hết đều dễ dàng tìm thấy trên gương mặt những đứa làm cha thiên hạ ở VN.

Chỉ khi nào mà vào quán không phải hỏi giá trước, để quên đồ quay lại vẫn còn, quẹt xe không bị ăn đấm, đi học không bị ăn đòn, đi du lịch không lo bị chặt chém, mua đồ không lo bị hớ, mua chung cư không lo bị lừa, đến cửa quyền không phải vác theo phong bì, vào bệnh viện không lo gửi gắm...thì mới mong gương mặt người Việt giãn ra được. (Mai Thị Mùi)

Ukraine: Chiến tranh làm trầm trọng thêm khủng hoảng dân số Nga như thế nào?

Sau khi chiến tranh nổ ra vào tháng 2, Stanislav thu dọn hành lý và cùng gia đình bay khỏi nước Nga.

Họ để lại cha mẹ già, một ngôi nhà với tất cả đồ đạc, sách vở, quần áo, đồ chơi trẻ em, tài khoản ngân hàng với phần lớn tiền tiết kiệm và thậm chí là một ngôi nhà ở nông thôn.

Một cặp vợ chồng có học vấn tốt, cả hai đều giữ những vị trí cao cấp, nói rằng họ rời khỏi Nga mà không có ý định quay trở lại.

"Tôi không muốn trở thành một phần của cuộc chiến này [ở Ukraine] và tôi không muốn sống ở một quốc gia giết người vô tội," Stanislav, người đồng ý chỉ nêu tên ông trong bài báo, khi ông trao đổi với BBC qua cuộc gọi video từ Israel.

Ông lo ngại rằng sự đàn áp chính trị ở Nga, mà theo ông đã gia tăng trong thập kỷ qua dưới thời Vladimir Putin, sẽ trở nên tồi tệ hơn nhiều.

"Hãy tưởng tượng rằng bạn sống trong một căn phòng và mỗi ngày các bức tường và trần nhà co lại hơn một milimet," ông nói.

"Sau một năm, nó trở nên rõ ràng hơn, nhưng bạn nghĩ mình vẫn ổn. Năm năm nữa, nó sẽ co lại một mét. 10 năm nữa là kết thúc đối với bạn."

Người di cư có tay nghề cao

Kể từ đầu cuộc chiến, ước tính hàng chục nghìn người Nga có học vấn cao, tay nghề cao như Stanislav và vợ ông đã rời khỏi đất nước.

Một số người lo sợ phải nhập ngũ cho lực lượng vũ trang, nhưng những người khác lại chọn di cư vì vị trí chính trị của họ hoặc sự suy thoái kinh tế dự kiến sẽ xảy ra sau đó.

Giới chức được cho là đặc biệt quan tâm đến những người rời khỏi đất nước trong lĩnh vực CNTT, những người có kỹ năng có thể chuyển giao và có thể mang lại những đóng góp giá trị cho nền kinh tế.

Sergei Plugotarenko, người đứng đầu Hiệp hội Truyền thông Điện tử Nga, nói với một ủy ban quốc hội vào tháng 3 rằng khoảng 50.000 đến 70.000 lao động trong ngành công nghệ đã rời Nga kể từ đầu chiến tranh. Ông nói thêm, 100.000 người khác có thể rời đi vào cuối tháng 4.

Mặc dù một số người đã so sánh việc này với tình trạng "chảy máu chất xám", các nhà nhân khẩu học cho biết nó chỉ đại diện cho một phần nhỏ dân số Nga.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến đồng tình rằng cuộc di cư gây thêm áp lực lên những thách thức lâu đời về dân số của Nga, đặc biệt là khi nó kết hợp với một trong những mức tử vong tồi tệ nhất thế giới do Covid.

"Có một cuộc khủng hoảng lớn vào giữa những năm 1990, được gọi là cuộc khủng hoảng tử vong ở Liên Xô, số người chết rất lớn do nghiện rượu, tỷ lệ tự tử cao, tất cả được bao bọc trong một cuộc khủng hoảng kinh tế lớn", Federica Cocco, nhà báo của Financial Times, người đã viết một bài báo gần đây về chủ đề này, nói với BBC.

"Nga vẫn đang phải gánh chịu hậu quả của điều đó bởi vì số người chết quá lớn. Hiện có rất ít nam giới và nữ giới ở độ tuổi 20 và 30 ở Nga. Nhiều người đang phải nhập ngũ, đặc biệt là nam thanh niên, và nhiều người rời đi để tránh khủng hoảng kinh tế. "

Không có gì phải bàn cãi khi nói rằng chính dân số Ukraine sẽ gánh vác gánh nặng nhất của cuộc xâm lược của Nga. Theo Liên Hiệp Quốc (LHQ), hàng nghìn người đã thiệt mạng trong đó có hàng trăm trẻ em. Vào ngày 12/4, thị trưởng Mariupol, nơi bị đã bao vây trong nhiều tuần, cho biết có tới 20.000 dân thường thiệt mạng vì các cuộc tấn công của Nga và vò không được tiếp cận với thực phẩm và các nhu yếu phẩm.

Nhưng các nhà nhân khẩu học dự đoán rằng suy thoái kinh tế sau cuộc xung đột cũng có thể ảnh hưởng đến dân số Nga.

theo BBC new tiếng Việt