Khi hai nhà toán học Trung Quốc Wang Hong và Deng Yu giành Giải Fields 2026, câu chuyện về Liu Zhiyu một lần nữa được nhắc lại. Nhiều năm sau khi rời bỏ con đường toán học, cựu thần đồng 38 tuổi hiện sống bằng việc kinh doanh, livestream và điều hành công ty riêng.
Hào quang của thần đồng và quyết định xuất gia
Năm 2006 đánh dấu đỉnh cao trong hành trình toán học của
Liu Zhiyu. Anh giành huy chương vàng với điểm tuyệt đối tại Olympic Toán học quốc
tế lần thứ 47, đứng đầu đoàn Trung Quốc và lọt top 3 thế giới. Khi đó, Deng Yu
xếp thứ 6.
Liu bắt đầu học toán từ lớp 4. Lên cấp ba, anh được tuyển
vào lớp thực nghiệm khoa học của một trong những trường hàng đầu tại Vũ Hán. Đến
năm lớp 12, anh được tuyển thẳng vào Đại học Bắc Kinh, trở thành tâm điểm chú ý
với danh xưng "thiên tài toán học".
Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang là những vấn đề về sức
khỏe và tâm lý. Trong quá trình luyện thi, Liu mắc bệnh mắt nghiêm trọng. Những
bài toán liên tục xuất hiện trong đầu, đến mức khi nhìn một cái cây, phản xạ đầu
tiên của anh cũng là liên tưởng đến các phương trình toán học.
Tình trạng mất ngủ, lo âu và trầm cảm kéo dài khiến Liu dần
mất hứng thú với việc học.
Dù vậy, đến năm cuối đại học, anh vẫn nằm trong nhóm sinh
viên xuất sắc, xếp thứ tư toàn khóa và nhận được học bổng tiến sĩ toàn phần tại
MIT (Mỹ).
Nhưng thay vì lên đường du học như dự định, Liu khiến gia
đình bất ngờ khi bay thẳng đến chùa Long Tuyền ở Bắc Kinh để xin xuất gia. Anh
lấy pháp danh Xianyu và kiên quyết với lựa chọn này bất chấp sự khuyên nhủ từ
cha mẹ.
Con đường tu hành kéo dài 8 năm trước khi Liu quyết định
xuống núi. Anh thành lập một nền tảng tư vấn tâm lý và đến năm 2022 chính thức
hoàn tục, bắt đầu hành trình khởi nghiệp.
Từ căn phòng 30 m2 đến cuộc đua kinh doanh
Ở tuổi 38, Liu Zhiyu trở thành blogger video ngắn,
livestream bán khóa học và điều hành công ty riêng. Không gian làm việc của anh
rộng chưa đầy 30 m2, trong khi lịch làm việc kéo dài từ 9h đến 21h mỗi ngày.
Có thời điểm, Liu phải uống vội một ly trà sữa để duy trì
sức lực dù đang trong quá trình hạn chế đường.
"Khởi nghiệp thì không thể giảm", anh nói, cho
rằng môi trường Internet có mức độ cạnh tranh rất khốc liệt. "Nếu không tiến
về phía trước, bạn sẽ đi xuống".
Sự thay đổi trong cuộc sống của Liu khá trái ngược với lựa
chọn năm xưa. Người từng rời bỏ con đường học
thuật để tìm kiếm sự bình yên trong đời sống tu hành giờ phải đối mặt với
áp lực kinh doanh và kiếm tiền.
"Thần đồng" Toán học
Liu Zhiyu (ngoài cùng bên trái) và Deng Yu (thứ ba từ trái sang), hai nhà toán
học giành Huy chương Fields 2026. Ảnh: Paper
Năm 2022, khi gia nhập một công ty hoạt động trong lĩnh vực
tâm lý, Liu nhận mức thu nhập khoảng 4.200 USD mỗi tháng. Tuy nhiên, anh chủ động
giảm mức lương xuống còn 2.800 USD để dành nguồn lực duy trì đội ngũ.
Do thiếu kinh nghiệm quản lý tài chính, bộ phận của anh
sau đó rơi vào tình trạng thua lỗ, buộc Liu phải tách ra và tự kinh doanh.
Có thời điểm, hai vợ chồng phải sống trong một căn phòng
nhỏ kiêm studio, trong khi bố mẹ vợ thuê căn hộ bên cạnh. Những buổi livestream
đầu tiên của Liu được thực hiện ngay trên chiếc giường của bố mẹ vợ, với phông
nền và bàn làm việc được kê tạm.
Trước đây, Liu từng nghĩ một người chỉ cần có đủ tiền ăn
uống, mỗi tháng vài trăm USD là có thể sống được, thậm chí "cùng lắm ngủ gầm
cầu". Nhưng suy nghĩ ấy thay đổi sau khi anh lập gia đình.
"Gia đình cần ăn uống, mua rau, nuôi con. Những thứ
đó đều cần tiền", Liu chia sẻ.
Sau khoảng ba năm, công ty bắt đầu hòa vốn. Gia đình chuyển
sang thuê một căn hộ hai phòng ngủ, đồng thời dành căn nhà cũ làm studio. Từ
đó, tiền bạc trở thành một trong ba vấn đề khiến Liu trăn trở, bên cạnh việc tu
tập và duy trì các mối quan hệ.
Học cách làm chồng, làm cha
Từng tuyên bố không muốn kết hôn, Liu gặp người phụ nữ
khiến "trái tim loạn nhịp" vào năm 2022. Hai người sau đó kết hôn và
đón con trai đầu lòng vào năm 2024.
Với một người từng thừa nhận hạn chế về kỹ năng giao tiếp,
cuộc sống gia đình và việc điều hành doanh nghiệp đặt ra không ít thử thách.
Liu từng vụng về khi tặng vợ một chiếc váy lỗi mốt. Trong
công việc, anh cũng từng khiến một người bạn tổn thương khi từ chối hợp tác bằng
câu nói thẳng thừng: "Bạn xuất sắc nhưng chúng tôi không thực sự cần bạn".
Nhận ra những hạn chế của bản thân, Liu đổi tên tài khoản
WeChat thành "Cẩn ngôn thận hành", với ý nghĩa nhắc nhở bản thân phải
thận trọng trong lời nói và hành động.
Dưới sự hướng dẫn của vợ, anh dần tinh tế hơn trong cách
tặng quà, thậm chí cẩn thận đến mức nhờ cô xem trước những tin nhắn quan trọng.
Khi đối diện những bất đồng giữa mẹ và vợ, cựu thần đồng toán học cũng phải tìm
cách vận dụng những triết lý Phật giáo để dung hòa các mối quan hệ.
Việc trở thành cha càng khiến Liu cảm nhận rõ hơn về
trách nhiệm của mình. Anh cho rằng xã hội thường phóng đại những thiếu sót và gắn
cho các thiên tài nhiều khuôn mẫu.
Ở tuổi 38, Liu tự nhận bản thân vẫn giống một đứa trẻ,
luôn tò mò và không ngừng học cách thích nghi với cuộc sống đời thường.
Câu chuyện của Liu Zhiyu vì thế không đơn thuần là hành trình từ một thần đồng toán học đến doanh nhân. Đó còn là câu chuyện về một người từng bước rời khỏi những khuôn mẫu được đặt lên mình để tìm kiếm một cuộc sống mà anh cho là phù hợp./-


No comments:
Post a Comment