KHÔNG RÕ CÓ PHẢI TÁC GIẢ LÀ NGƯỜI GẶP LẠI BẠN CŨ ĐỒNG KHÓA DẮT TAY NHAU LÊN MƯỢN SÂN KHẤU TUYÊN BỐ "MARRY" LUÔN TẠI ĐẠI HỘI SYDNEY NĂM 2018?./-Mt68

______________________

Một vài kỷ niệm về Giáo-Sư Vũ Quốc Thúc.

Chúng tôi thật xúc đông khi nghe tin Giáo Sư Vũ Quốc Thúc vừa từ trần tại Paris, thọ 101 tuổi. Cầu

nguyện Ơn Trên chóng đưa linh hồn Giáo Sư về chốn Thiên-Đàng. Chúng tôi trộm nghĩ Chúa đã thưởng

tuổi thọ cho Giáo-Sư hơn một thế kỷ rồi. Dĩ nhiên tuổi đời cả thế kỷ đó đã trải qua biết bao thăng

trầm.Có thể nói quý vị có tuổi thọ từ 80 trở lên đều có cuộc đời sống với chiến tranh Việt Nam cùng bao

di lụy của nó.

Đọc tiểu sử của Giáo-Sư, chúng ta đều thấy Giáo Sư dành nhiều thời gian cho giáo huấn. Chúng tôi

nghiệm ra rằng nhà giáo từ Việt Nam cho đến các nước dù là tân tiến, đều thanh bạch và đạm bạc. Chưa

có nhà giáo nào thuần thành mà trở nên triệu phú cả, mặc dù xã hội tôn vinh nhà giáo đứng trên cả đấng

sinh thành và kế ngay sau Thiên-tử( Quân Sư Phụ ! Vậy có thê cho giảng huấn là do thiên-tính, người

mong muốn truyền bá cái hay, cái đẹp mình có được để chia sẻ cho kẻ hậu sinh.

Giáo Sư Vũ Quốc Thúc đã từng giữ chức Bộ-Trưởng Quốc-Gia Giáo-Dục và Thanh-Niên ( 1953 ),Thống

đốc Ngân Hàng Quốc Gia Việt-Nam( 1955 ), chức trưởng Kế-Họạch Hậu-Chiến, Quốc-Vụ-Khanh và Cố-

Vấn về các lãnh vực kinh-tế tài-chánh . Giáo-Sư đã từng dạy tại Học-Viện Quốc-Gia Hành-Chánh, Viện

Đại-Học Đà-Lạt, Đại-Học Luật-Khoa Hà-Nội (1951), Saigon (1954) và Paris (1978). Nhìn chung, Giáo-Sư Vũ

Quốc Thúc chú tâm về hai lãnh vực chính là giáo-dục và kinh-Tế, đúng với ý nguyện và sở trường là

“kinh-bang kế-thế”.Giáo-Sư đã đào tạo bao thế hệ sinh viên các ngành cho Miền Namntừ 1954 cho đến

1975. Tiếc rằng chính quyền mới đã không đãi ngộ tương xứng giới trí thức Miền Nam, làm mất đi bao

nhân tài của đất nước mà vài chục năm sau chưa có được.

Người viết tuy có là sinh viên Học-Viện Quốc-Gia hành-Chánh và Viện Đại-Học Chính-Trị Kinh-Doanh

Dalat nhưng không có hân hạnh được học với Giáo-sư Vũ Quốc Thúc. Tuy vậy, khi làm luận văn tốt

nghiệp cũng như sau này,khi làm việc tại Ngân-Hàng Quốc-Gia, chúng tôi có dịp tham khảo tài liệu về

kinh-tế tài-chánh của Giáo-Sư. Tài liệu mà chúng tôi ưng ý nhất là kế hoạch kinh-tế hậu-chiến mà Giáo-

Sư là trưởng nhóm biên soạn. Số liệu có thể đổi thay nhưng chủ trương và quyết tâm đã nói lên cái viễn

kiến của các chính phủ đương thời.

Sau năm 1975, một phần các chuyên viên ngân-hàng, kinh tế, tài chánh của chế độ cũ được giữ lại

nhưng không được xử dụng. Lý do chính có lẽ chế độ mới chưa đủ tin người cũ và kế đó là do cơ cấu tổ

chức. Ví dụ ngân hàng quốc gia Việt-Nam trước đây cũng giống như ngân hàng các nước dân chủ là một

cơ quan độc lập, trong khi đó ngân hàng chế độ công sàn Hà-Nội lại trực thuộc Phủ Thủ Tướng và bị chi

phối bởi chính trị. Bây giờ thì Ngân Hàng VN đã là một cơ quan độc lâp trên danh nghĩa cho hơp thời.

Trong tình trạng 5 năm đầu lơ lửng đó chúng tôi chỉ duy nhất được giao công tác tham gia vụ đổi tiền lần

đầu tiên ở Phan Thiết. Thời gian còn lại thật nhàn rỗi. Chúng tôi và một người bạn được ngân hàng gửi

qua tham dự sinh hoạt với Hôi Trí-Thức YN. Cũng nơi đây, chúng tôi gặp Giáo Sư Vũ Quốc Thúc khả kinh.

Cứ mỗi ngày sinh hoạt, chúng tôi lại gặp nhau ở quãng đương gần chỗ Hội, khu con Rùa. Hồi đó không

nhộn nhịp như bây giờ. Nếu ai có gặp một người khoảng sáu mươi chậm rãi đạp cái xe đã cũ thì chín

phần mười là Giáo Sư Vũ Quốc Thúc. Đã nhiều lần như thế khi nhận ra chắc chắn là Giáo Sư, tôi lại bớt

ga chậm lại. Tôi không đủ can đảm vượt qua người Thầy đang đạp xe kia. Vì lái cái xe gắn máy cô em để

lại, không thể đi chậm hơn nữa, tôi đành trở đầu một đoạn xa và quay lại…Nhưng khi tới thì Thầy cũng

chưa rẽ vào Hội. Tôi đành trở đầu một lần nữa. Dĩ nhiên Thầy không biết gì và trò cũng không nói ra.

Một ngày khác, chúng tôi được chỉ định nói về Tín Dụng Nông nghiệp. Chủ tọa cũng giới thiệu tên và

được Ngân Hàng Nhà Nước gửi qua tham dự sinh hoạt với Hội. Khán giả gồm cán bộ mới và các chuyên

viên kinh tế tài chánh, ngân hàng cũ. Tôi cố tình không đả động gì đến chính trị. Tôi soạn dàn bài và đưa

cho Giáo Sư xem trước những gì tôi sẽ nói. Hôm đó Giáo Sư chủ tọa cùng một vài cán bộ mới trên bục

thuyết trình.Tôi trình bày đề tài trong 45 phút rồi nghỉ giải lao và sau đó thảo luận. Có điều làm tôi ngạc

nhiên là Giáo Sư ngồi bên cạnh mà không hề trao đổi gì về hình thức cũng như nội dung đề tài tôi đưa

Giáo Sư . Ồ, tôi nghĩ ra rồi. Hôm đi Phan Thiết lo vụ đổi tiền, Ông tỉnh ủy thấy tôi gầy gầy, nói tiếng Bắc,

lúc ăn cơm, ngồi kế bên, Ông ta hỏi : “ đồng chí vào năm nào ?”. Đúng như người bạn thân nói tôi rằng :

“ Ông chỉ thiếu cái nón cối là ra cách mạng rồi”….. Khi gặp lại Giáo Sư trong phút giải lao tôi nói nhỏ :

” Thưa Thầy con là người cũ”. Hy vọng sáu chữ đó làm Giáo-Sư yên lòng.

Phần thảo luân xoay quanh vấn đề tin dụng nông nghiệp như con bạch tuộc có nhiều vòi hút máu người

dân. Trong phần trình bày tôi chỉ nói đại khài người dân quê chỉ vay nợ qua người thân trong gia đình

hay chơi hụi, chơi họ. Người dân it học, họ không muốn ký vay tiền ngân hàng, thủ tuc rườm rà có thể

“đáo tụng đình “?. Một vị Luật sư ngân hàng cũ ( mà quên mất tên) đứng lên lấy điểm :” Anh T. lấy gì

mà nói người nông dân Việt-Nam dốt?”. Ông ta dich chữ “ít học” thành chữ “dốt “.Tôi phản bác “ Tôi nói

người nông dân Viết Nam Ít học, chứ không phải dốt.Nếu không khó khăn, ông ta được đi học đàng

hoàng ,Ông ta còn giỏi hơn tôi và Luật-sư nữa. Một tràng pháo tay. Ông luật sư im lặng.

Khi trả lời tín dụng như con bạch tuộc, Giáo Sư đưa ra những con số, ví dụ như có bao nhiêu dân số cho

một đơn vị ngân hàng, để biết người dân có bị bóc lột hay không, hay người dân được giúp đỡ nhiều

hơn. Ví dụ : Singapore : có một đơn vị ngân hàng cho mỗi 15,000 người,Honkong 25,000 và Viêt-Nam

150,000.

Như vậy,Việt-Nam chưa đủ ngân hàng để gọi là hút máu như bạch tuộc. Đưa ra những con số thống kê

sẽ khắc phục người nghe mà không đụng chạm chi cả . Đây cũng là một bài học thục tế giúp tôi khi tranh

luận sau này.

Vài năm trước,tôi cứ mong có ngày Giáo Sư qua Hoa Kỳ thì sẽ nhắc lại những chuyện cũ sau 1975.

Nhưng nay, Giáo Sư đã từ trần. . Một cuộc đời giáo huấn không mệt mỏi, gần bày chục năm tưởng đã

đủ được an nghỉ. Kể một vài chuyện tuy đơn sơ nhưng cũng tưởng nói lên cảnh ngộ của một kẻ sĩ buổi

giao thời. Cầu xin Giáo-Sư an nghỉ chốn vĩnh hằng.

TDT