(Cadn.com.vn) - 1.Những năm 1971-1973, ở Sài Gòn và miền Nam, người đọc báo, nhất là báo Điện Tín đều biết tên tuổi "Họa sĩ Ớt" ký dưới những bức tranh biếm họa độc đáo hơn tên thật của ớt là Huỳnh Thanh Tâm. Còn Huỳnh Bá Thành là bút danh của Ớt làm báo sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng năm 1975. Huỳnh Bá Thành sinh năm 1942, qua đời năm 1993, vì một cơn bạo bệnh ngặt nghèo. Huỳnh Bá Thành, quê làng Khái Đông, H. Hòa Vang, nay là P. Hòa Hải, Q. Ngũ Hành Sơn, TP Đà Nẵng. Ngay ở quê nhà Hòa Vang, Đà Nẵng cũng không mấy người biết anh, một chiến sĩ tình báo cách mạng hào hoa, từ ngày anh lặng lẽ rời Trường Trung học Phan Châu Trinh, Đà Nẵng vào Sài Gòn hoạt động những năm 1963 cho đến sau này.
Trong những ngày đi tìm tài liệu để biên soạn cuốn "Đà Nẵng -mảnh đất con người", tôi càng thật sự bất ngờ và cảm phục tính cách, phong cách của một "thư sinh" trong bão táp cách mạng sống động ở miền Nam. Nhất là khi tôi đọc được các tập sách thuộc loại tài liệu lịch sử như "Điệp báo A10" của Nông Huyền Sơn, "Hồi ký không tên" của Lý Quý Chung, trong từng nơi, từng lúc, bằng tình cảm trân trọng, các tác giả đã viết về Huỳnh Bá Thành khá chi tiết. Mới đây, trong một lá thư phản hồi của ông Võ Vân, cháu ruột của cố Chủ tịch nước Võ Chí Công, là cựu thành viên Cụm Điệp báo A10, hiện đang công tác ở Sở Giao thông Vận tải TPHCM, được tác giả Nguyễn Lê ghi lại, càng hiện rõ chân dung người con của Đà thành, đã có một thời lặng lẽ cùng đồng nghiệp, đồng đội góp phần khuấy động chính trường Sài Gòn vốn chao đảo bằng nhiều hình thức đấu tranh đa dạng, quyết liệt với kẻ thù cho đến ngày toàn thắng.
 |
Nhà báo Huỳnh Bá Thành. Ảnh: T.L
|
2.Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, vùng Hòa Hải, Non Nước có nhiều căn cứ của địch đóng chốt đánh phá, đồng thời nơi đây cũng là vùng ngoại vi vành đai thành phố có nhiều cơ sở hoạt động của ta trong thế giằng co ác liệt. Huỳnh Bá Thành công tác và trưởng thành trong chiếc nôi cách mạng đó, rồi tham gia phong trào học sinh, sinh viên Đà Nẵng cho đến lúc vào Sài Gòn tiếp tục học tập, móc nối cơ sở, được tổ chức đưa vào mạng lưới tình báo nội thành, mang mật danh Ban An ninh T4 (Sài Gòn - Gia Định).
Không gì tốt hơn, khoác áo họa sĩ, nhà báo, là điều kiện để Ớt (Huỳnh Bá Thành) che mắt kẻ thù, có quan hệ rộng rãi với nhiều đối tượng xã hội và đi lại hợp pháp dễ dàng. Huỳnh Bá Thành cùng làm việc trong nhóm các nhà báo uy tín, có lập trường, tư tưởng tiến bộ, yêu nước, chống Mỹ - Thiệu - Kỳ, tập hợp ở nhật báo Điện Tín, như Lý Quý Chung, Trương Lộc, Trần Trọng Thức, Cung Văn (Nguyễn Vạn Hồng), Minh Đỗ, do Lý Quý Chung làm chủ bút.
Sở dĩ tờ báo thu hút đông đảo người đọc ở miền Nam lúc bấy giờ là nhờ các chuyên mục nóng bỏng tính thời sự. Đặc biệt, là những bức biếm họa bằng bút pháp tả thực lợi hại, sắc sảo của họa sĩ Ớt. Có thể nói hầu hết các nhân vật tai to mặt lớn, tướng lĩnh háo danh, khát máu, tay sai của Mỹ ở "Phủ đầu rồng", thượng, hạ viện Sài Gòn, đến bôn - ke Đại sứ quán Mỹ, Tòa Bạch ốc Hoa Kỳ như Johnxon, Nixon, H.Kissinger, kể cả những sự kiện chính trị đen tối như vụ Watergate; việc tướng Mỹ Fred Weyand cuốn cờ ở Sân bay Tây Sơn Nhất... đều là đối tượng, mục tiêu để Ớt đả kích, vạch trần, tố cáo. Nhiều tác phẩm của họa sĩ Ớt, được các báo ở Mỹ, Pháp, Australia, Canada, Tây Đức, Nhật Bản trích đăng lại. Trong vỏ bọc nhà báo, hầu hết các sự kiện, vụ việc lớn nhỏ xảy ra trong nội đô, Huỳnh Bá Thành đều có mặt trực tiếp viết bài, vẽ tranh, nhanh chóng cung cấp tình hình, tin tức về trên, nắm bắt diễn biến tư tưởng, động thái của giới tri thức, văn nghệ sĩ để có cách hướng dẫn dư luận, đối phó kịp thời.
Trong Tổng tấn công và nổi dậy Xuân 1968, người chỉ huy trực tiếp của Ớt bị địch bắt. Ớt mất liên lạc. Trong khi chờ đợi móc nối trở lại, Ớt vẫn tiếp tục chiến đấu bằng vũ khí ngòi bút của mình. Đến khi được trở về với đơn vị Cụm A10, Ớt được giao một công việc cực kỳ khó khăn - Với tư cách ký giả trong nhóm đối lập, có nhiều nhà báo, nghị sĩ, thân thiết với tướng Dương Văn Minh chống Thiệu, Ớt đã tìm cách vào dinh Hoa Lan (biệt thự tướng Minh) tìm hiểu các thế lực chính trị đang bao quanh vị tướng này, đồng thời kết thân với ông ta đàm đạo thời cuộc rồi vẽ tranh viết bài đưa lên mặt báo đập lại luận điệu kéo dài chiến tranh, trì hoãn ký kết hòa đàm Paris về Việt Nam của Nguyễn Văn Thiệu. Ớt đã thực hiện hoàn hảo.
Thêm một tư liệu quý về Cụm Điệp báo A 10 và Huỳnh Bá Thành. Suốt thời gian hoạt động ra, vô nội thành bưng biền mà không bị lộ, bị địch tình nghi, bắt bớ, bảo toàn được mạng lưới giữa hang ổ địch. Có người nghi Huỳnh Bá Thành làm việc cho tình báo Mỹ - ngụy, hay công an chìm, mà không biết anh là điệp viên Cụm Điệp báo A10, thuộc Ban An ninh T4, nhận chỉ đạo của trên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.
3. Hòa bình năm 1975, Huỳnh Bá Thành được về làm việc ở Sở Công an TP Hồ Chí Minh với quân hàm Trung tá. Huỳnh Bá Thành có công tham gia đề xuất chuyển tờ tin nội bộ của Sở, thành tờ báo Công an khi sang công tác ở đây, Huỳnh Bá Thành được cử làm Phó tổng biên tập, rồi Tổng biên tập đã mày mò xây dựng, cải tiến từ nội dung đến hình thức, tìm ra công thức làm báo hiện đại, cho ra tờ Công an giữa làng báo TPHCM và cả nước. Năm 1980, Huỳnh Bá Thành đã tập hợp biên soạn xuất bản toàn bộ các tác phẩm in báo của anh trong cuốn "Ký sự nhân vật", mà mỗi lần xem lại, vẫn còn cảm giác lôi cuốn, hấp dẫn, bởi đề tài, và nét vẽ "ma thuật" của Ớt. Ớt là một nhà báo hết lòng với nghề, lấy ngòi bút tiến công kẻ thù. Nhưng trước hết, Ớt là một nhà hoạt động tình báo trầm tĩnh, gan dạ trong đội ngũ chiến sĩ tình báo cách mạng luôn làm kẻ thù run sợ, bị động đối phó, và Ớt là một người Cộng sản, trung thành với lý tưởng mà Ớt đã chọn và cống hiến.
Viết để nhớ Ớt.
Hoàng Hương Việt
|
No comments:
Post a Comment